Yavne Jewish Gymnasium

נאדאסך באמיונונגען און אינטערווענצן ביי דער דעמאלסטיקער אקופאציע־מאכט, איז געלונגען צו באקומען אן אנטשפרעכנדיקע קאנצעסיע צו עפענען א גימנאזיע אונטערן היטטארישן נאמען "יבנה". די גרינדער האבן צווישן זיך געשאפן א גרויסע געלט־סומע און שוין אץ נאענטסטן יאר 1917 ווערן געעפנט אויף דער קאלאנטאי־גאס נר. 45 דריי פארברייטערונגס און צוויי נארמאלע קלאסן, מיטן רעכט כסדר צו עפענען יאר־יערלעך ווייטערדיקע קלאסן ביז צו דער אכטער איינשליסלעך. ס׳איז געשאפן געווארן אן אויפזיכט־ראט פון די אויבן דערמאנטע פערזאנען מיט סאלאמאן גוטמאן אלס פארזיצער און ס׳זענען אויך צוקאאפטירט געווארן נייע מיטגלידער מיט ישעיה ראטנער אלס וויצע־פארזיצער און משה קראנענטאל. אלס דירעקטאר פון דער גימנאזיע איז אנגאזשירט געווארן ד״ר נחבדאון (איצט דאצענט אויפן ירושלימער אוניווערזיטעט). אין די ערשטע יארן גייט די לערנאנשטאלט אדורכ א שווער מארטירער־וועג צוליב דער קליינער צאל שילער. דאס איז געשען אלס פועל יוצא פון דער איגנאראנץ צו דער גימנאזיע מצד די רייכע אסימילירטע שיכטן, וועלכע האבן זייערע קינדער געשיקט אין די נישט־יידישע שולן, וואס האבן געהאט עפנטלעכע רעכט.

... אינם טראגיש ן יאר 1916, אין דער ציי ט ווען די וועלט־מלחמה האט געבושעוועט מיט איר גאנצער טייוולאנישער קראפ ט און האט צעטרייסלט די יסודות פון דער אלטער וועלט, האט זיך אין אונזער שטאט פארזאמלט א קליינע גרופע אידעאליסטן, א מין "עשרה בטלנים", וואס איז באשטאנען פון פאלגנדיקע פערזאנען: בעריש פרעגער, ישעיה הענדלערליך, סאלאמאן גוטמאן, משה שיין, מ. אראנאוויטש, אלעזר רובינליכט, יצחק וויגאדזקי, משה קלמן ערליך, מאיר פאטאש, אינזש. שמעון זשמודזקי, משה גרונדמאן א״אנה, וועלכע האבן נאך אן אלזייטיקער באטראכטונג באשלאסן צו שאפן אין בענדי ן א יידיש־נאציאנאלע גימנאזיע.