M. Aranowitsch

... אינם טראגיש ן יאר 1916, אין דער ציי ט ווען די וועלט־מלחמה האט געבושעוועט מיט איר גאנצער טייוולאנישער קראפ ט און האט צעטרייסלט די יסודות פון דער אלטער וועלט, האט זיך אין אונזער שטאט פארזאמלט א קליינע גרופע אידעאליסטן, א מין "עשרה בטלנים", וואס איז באשטאנען פון פאלגנדיקע פערזאנען: בעריש פרעגער, ישעיה הענדלערליך, סאלאמאן גוטמאן, משה שיין, מ. אראנאוויטש, אלעזר רובינליכט, יצחק וויגאדזקי, משה קלמן ערליך, מאיר פאטאש, אינזש. שמעון זשמודזקי, משה גרונדמאן א״אנה, וועלכע האבן נאך אן אלזייטיקער באטראכטונג באשלאסן צו שאפן אין בענדי ן א יידיש־נאציאנאלע גימנאזיע.

ביים אויסברוך פון דער וועלט־מלחמה איז די ארבעט אפגע־ שטעלט געווארן. ערשט אין יאר 1915 הויבט דער "הזמיר" אן אויס־ סניי צו פירן א קולטור־טעטיקייט. די ביבליאטעק ווערט צוריק גע־ עפנט און ס׳ווער ן איינגעארדנט אפטע פארלעזונגען און ליטערא־ רישע שמועסן. אלם פרעלעגענט ן זענען געווען טעטיק צווישן אנדע־ רע: מ. אראנאוויטש, ד״ר ש. וויינציהער, י. פסחסאן, מ. מערקין (סאסנאוויץ). אויסער דעם זענען אראפגעבראכט געווארן א גאנצע רייע פרעלעגענט ן פון דער פרעמד. ...

... דער האנטווערקער פאריין אין בענדין, וועלכער איז היינט אן אפטיילונג פון צענט. פארבאנד אין ווארשע, איז געגרינדעט געווארן אין סעפטעמבער 1916 מיט אן אייגענעם סטאטוט אלס האנטווערקער־קלוב. דער פאריין איז געגרינדעט געווארן דורך פאלגנדיקע פערזאנען: ח. ד. רודזין, ה. ל. גאלדשטיין, ש. קליינער, ד. לוסטיקער, ז. וויינשטאק, ה. יאקובווויטש, מ. בארנשטיין, ש. עלבוים, א. ברינער, ש. אינא־ ווראצלאווסקי, א. ראדזינסקי, מ. אראנאוויטש, ל. בלומענפרוכט, ד״ר ראטשטיין, מ. האמפל, ח. ד. גראסמאן, ה. רעטמן, ג. אראנאוו, ל. פוקס, א״אנד. ...

דער פאריין האט דעמאלט איינגעארדנט פארשידענע פארלעזוב־ גען מיטן אנטייל פון מ. אראנאוויטש. ...

אלם פרעלעגענטן זענען דעמאלט געווען טעטיק: י. פסחזאן, ליפסאן און די סטודענטן: ח. פערל, ש. בערקאוויטש און ליפשיץ. שפעטער זענען אויך געווען טעטיק: מ. אראנאוויטש, י. ברוקנער און י. פרייליך. ...

... אין יענער צייט איז געלייגט געווארן דער פונדאמענט פון א מאדערנער יידישער ביבליאטעק אין בענדין. ס׳האט זיך אנגעהויבן א זאמלונג ׳פ׳תביכער, ביי וועלכער ס׳האט פיל געלייסטעט מ. אראנא־ וויטש.