Merin

הרב מענדל לעווין ז״ל, וועלכער איז געווען באקאן ט אלם א מזג־טוב און ליב געהאט יידן, האט געזאגט: ישראל אף על פי שחטא ישראל הוא. יידן קראנקע און אומגליקלעכע האבן אויך דאם רעכט צום לעבן. קיינער קען נישט צונעמען זייער רעכט אויף לעבן. און הרב גרויסמאן האט געזאגט, אז מערינס פארשלאג איז קעגן יידישן דת, און די פראמען פאדערט א גענויע באהאנדלונג. מערין האט דאן ערקלערט, אז ער ווארפט זיך אונטער פון פארוים דעם פסק־דין פון די רבנים, און ער וועט צוווארט ן אין צווייטן צי־ מער אויף דעם ענטפער. נאך א לענגערער באראטונג זענען די רבנים ארויס צו מערינען, און הרב גרויסמאן האט דערקלערט: ...

אמאל האט ער גערופן די רעפערענטן אויף א זיצונג געווידמעט דער „אויסזידלונג“. צו דער דאזיקער זיצונג האט ער אויך אייגע' לאדט די פארזיצערס פון די יודנראטן פון פץ בענדץ און סאטנאוויעץ און אייניקע פערזענלעכקייטן. 9 א זייגער אוונט זענען זיך צונויפּ־ געקומען א 30 מענטשן, פץ די פני־הקהילות. דעם אויבן־אן פאר־ נעמען, זעלבסטפערשטענדלעך. מערין—טשארנא.

נאד אמיינונגס־אויסטויש, בעת וועלכן אייניקע אנטיילנעמער האבן ארויסגעזאגט דעם געדאנק, אז אונזער היסטאריע ווייסט נישט צו דערציילן פון א עובדה, אז א יידישע קהילה זאל ארויסגעבן דעם שונא אן עדה פון יידן אויפן צו פארניכטן זיי, שטיצענדיק זיך אויפן רמב״ם וועלכער האט אונז געלערנט, אז אפילו איין מענטש טאר מען נישט אויסליפערן צום טויט און ודאי נישט א גאנצע געמיינ־ שאפט, הגם עס דראט א סכנה דער גאנצער שטאט, — נעמט דאם ווארט ווידער מערין, זייענדיק אויפגערעגט, דעריבער טאקע האט ער גערעדט אין א שארפן הויכן טאן : ...

... דורך דער אונטערערדישער באוועגונג פון די דריי ציוניסטישע גרופן: השומר הצעיר, הנוער הציוני און גורדוניה איז מערין ו^אר־ משפט געווארן צו טויט. די יידישע קויל האט אים נישט דערגרייכט. שפעטער ווען ער האט שוין געהאט כמעט אויסגעליידיקט די געטא ם האבן אים די דייטשן אפגעדאנקט פאר זיינע "לייסטונגען" מיט פאר־ שיקן אים קיין אשוויענטשים, אהין, ווו ער האט די רוצחים מיט־ געהאלפן אויסליפערן די יידישע קהילות פץ דאמבראווער ראיאן. ...