Rema Synagogue in Kraków

תמילגיק התפארה בבית־הכנסת העתיק שלה׳ שהצטײן כטיפוס נדיר בארכיטקטורה אמנותית של מקדשי־תפילד״ סנוי לתפארת׳ ושש קומות גבהו. יהודי חמילניק לא שבעו מלראות את הכיפה העגולה של הבנין׳ שדמתה לפנים בתי־כנסת גודעים אחרים׳ כמו בית־הכנסת של הרמ״א בקרקוב׳ בית־ הכנםת ע״ש ר׳ יצחק בן יעקב׳ בית־הכנםת הגבוה• גם הכניסה אלױ היתה שונה מאשר בבתי־כנםױת אחרים. ה״חזית״ של הבנין ײצג היכל מלא ױפי וקדושה. כותל המזרח הקסים בפארו׳ וםביב ארון־הקודש נראו ארױת כאילו עמדו על המשמר. ובן הצטין ביהכנ״ם בעמוד המױחד שבו שלא היה דוגמתו בכל פולין. העמוד היה בנוי אבן ומחוטבים בו שמונה פינות׳ שמהן התרוממו שמונה עמודים׳ ובלי משים עברו ברוח המסתכל בניני־פאר עתיקים של ױן הקדומה עם עמודי־ פאר שקשטו את המקדשים. בארון־הקודש נמצאו ספרי־ תורה מתקופות שונות׳ שלפי מראיהם אפשר היה להעריכם למאות שנים. הספרים העתיקים בױתר הױ מוציאים רק אחת לשנה׳ בשמחות־תורה׳ להקפות. בבית־כגםת עתיק זה שהושלם בזכותו של רבי ליפא שפכו יהודי העיר את מר ...

... יידישער באפעלקערוגג. יידן האבן אױפגעבויט א בית הכנסת, װאס האט געשמט אין פוילן װי אײגע פון די קיגסטלערישע געבײדעס ־־ גישט אויף זײערס א פלאץ, גאר אויף א פלאץ פון דער קאטוילישער קירך, װאם האט אים גישט געװאלט פארקויפן צו ײדן, גײערט פארדונגען פאר א יערלעכן אפצאל (פלאצאװע). מיט זײן אויסזען איז דער בית הכנםת אין פיל היגזיכטן ענלעך ־־ באזונדער מיט זײן קײלעכדיקן קאפול ־־ צום בית הכנסת פון רמ״א3), און הויכע־שול אין קראקע♦ דער בעלעמער אין מיטן איז געבויט פון שטײגער מיט אכט װיגקלען איבער װעלכע עס שטײען שטײנערדיקע זײלן באפוצט מיט אײדעלע ארנאמעגטיק, באצירוגגען פון דער רעגעסאנס־תקופה, װאס דערמאנען דעם אלט־גריכישן ״אדעאן״4). אין דער שול זענען געװען א קעגטיקע צאל פרוכתן פון א גרויסער קוגסט־חשיבות. בפרט איז כדאי צו דערמאגען דאס פרוכת װאס איז געשאנקען געװארן פון ״מרת װעדל בת האלוף אברהם״ אין 17־טן י״ה, אן ארבעט פון דער באראק־תקופה מיט אלע סימנים און