Study house

... אװעק אין פראסטן ביח־המדרש דאװענען. נאכן דאװענען, שטײענדיק נאך אין טלית ותפילין פלעגט ער אײנגראבן זײנע אויגן אין זײן גרויםן סידור׳ געהאלטן אין אײן שעפטשען מיט זײנע דיקע פלײשיקע ליפן דעם תהילים און מעמדות. האט אים דער שמש אמאל אין ױבל מכבד געװען מיט אן ,/עליה״, איז ער געװען צופרידן; װען נישט׳ האט ער אויך צו קײנעם קײן טענות נישט געהאט.

מיר זענען צוריקגעגאנגען קײן בוםק, און אין עטלעכע שעה ארום זעגען מיר װידער געגאנגען קײן כמיעלניק שוין נישט דורכן װעג נאר דורכן פעלד. טויט־מידע זענען מיר אנגעקומען קײן כמיעלניק הינטער דער שטאט צום ברײער, װו עס האט געװויגט איטשע מאיר דאמב. אנקומענדיק האבן מיר געטראפן א כמיעלניקער קצב, יאנקעלע מענדעלעװיטש, װעלכער האט אונדז איבערגעגעבן, אז די דײטשן האבן פארברענט דאם מנשה מאנצאזש בית המדרש און אז אלע כמיעלניקער ײדן זענען באהאלטן. קײנער באװײזט זיך נישט אין גאס. דורך פארשידעגע אונטער־ געםלעך האבן מיר זיך דורכגעשלאגן — יעדער אײנער צו זײן משפחה. איך בין מיט די לעצטע כוחות אגגעקומען צו מײן פרוי און קינד, װעלכע האבן זיך געפונען בײ מײן שװאגער ױאל סקורעצקי, װעלכער האט געװוינט בײ משה יהושע שטשערבע אויף דער קעלצער גאם• ארײנקומענדיק אין שטוב און נישט באוױיזנדיק ז־״ך אנפרײען מיט דער משפחה אפילו קײן אײן שעד״ האט מען שוין דערהערט װילדע געשרײען אין דײטשז ״העראום״ (ארויס!). מיר אלע האבן פארלאזט די װוינונגען און ארײן אין משה יהושעם סאד. די דײטשן האבן ארײנגעשאםן און אויפן ארט איז דערמארדעט געװארן ישעיהו שמואלם זון, ידידיה מארגוליעס. זײ האבן באלד שטרענג פארארדנט, אז ...

צומארגנס פארטאג׳ װען דער רבי איז געװען אין אן אריבערגעװארפענעם טלית׳ פארטיפט אין תפילות׳ זענען דרײ ס.ס.־לײט ארײנגעדרוגגען אין בית המדרש און אויפגעפאדערט אים מיטצוגײן. דער רבי האט נישט געענטפערט׳ געשטאנען פארמוח׳ט אין שטילקײט׳ נישט א ריר זיך צו געבן׳ דערנאד ארויפגערוקט די טלית־עטרה און געבליבן שטײן עקשנות׳דיק קעגנאיבער די אויסגעשטרעקטע רעװאלװערן און נישט געװאלט אראפנעמען דעם טלית און תפילין. — א װײלע שפעטער איז מײן ברודער אברהמ׳ל געקומען מיט א יאמער־ לעך גערײין * דער אסטראװצער רבי איז נישטא... דער רבי אײנגעהילט אין טלית ותפילין איז בײם בית־המדרש־װאנט געפאלן. ...

... ה. קארנבלום האט אין כמיעלניק געקראגן א ײדישע טרא־ דיציאנעלע דערציאונג. באלד װי ער איז ארויס פון ״חדר״, איז ער ארײן אין בית־המדרש לערנען ביחידות. אין בית המדרש איז א לערנער מער געװען אנגעװיזן אויף זיך אלײן, — צו לערנען ״פאר זיך/ צו ״טראכטן פאר זיך״ און צו ״זארגן פאר זיך/ ...