Polish Jewry

כזה היה רפאל שפר שם, בוארשה, בתוך עמו, עם יהודי פולין. משירד העיט על יהדות אירופה ויהדות פולין היתה לו לטרף, חשך על שפר עולמו. אמנם הוא הצליח להינצל מצפרניו של הדרקון הנאצי ולהגיע -- יחד עם קבוצת מנהיגים ציוניים -- לארץ מאוייו, אך מנוח לכף רגלו לא מצא עוד. כביכול, ניתק מטבורה של יהדות פולין, ממנה ינק את חיוניותו. גופו נצטמק. שח, פניו האפירו וברק עיניו הועם. בהתמכרות ללא שיור הטיל את כל מרצו לפעולות ההצלה של הסוכנות היהודית ; עם השליחות שהטילה עליו הסוכנות לעמוד בראש המשרד הארצישראלי בטהראן, ששימשה אז, בימי מלחמת העולם השניה, תחנת מעבר חשובה להצלת פליטים יהודיים שנמלטו מפולין לרוסיה, דומה היה, שהמגע עם אודים מוצלים מאש התופת ההילה שלהבת נפשו. אך חיש דעכה האש. מרגוע לא מצא. הגורל הטראגי שמצא את יהודי פולין לא הרפה ממנו. ...

... געוועז איז דאס אין ענדע אויגוסט 1939. גאנץ אייראפע איז דאן געווען דורכגעדרונגען מיט שרעק און מורא פאר דער דערנענטערנדער זיך מלחמה. איבערהויפט איז געווען פול מיט ציטער און שרעק דאס פוילישע יידנטום. קיינער האט ניט געוווּסט וואס מארגנדיקער טאג וועט מיט זיך ברענגען. די מיליטערישע צענזור איז געווען זייער שטרענג און די יידישע פרעסע האט געקענט בלויז מיט רמזים און צווישן די שורות אנדייטן וועגן דעם וואס עס קאן געשען. קיינעמס הארץ האט ניט פארולסגעזאגט, ווי נאענט ס'איז דער חורבן און ווי גרויס ס'איז דער אומגליק, וועלכער דערנענטערט זיך.