First World War

... דער געגנט פון דראהיטשין איז געװען שטיל פון מלח־ מות ביז אריבער הונדערט יאר. אבער עס איז ניט געװען רואיק פאר די דארטיקע ײדן, װעלכע זײנען אונטעריאכט געװארן פון דער צארישער רעגירונג. אין תשעה־באב, 1914, האט אויסגעבראכן די רוסיש־דײטשע מלחמה, װעלכע װערט באצײכנט אין דער געשיכטע אלס די ערשטע װעלט־מלחמד,. ...

... אזוי האבן זיך ײדן געפירט און געלעבט ביז דער ערשטער װעלט־מלחמה ( 1914 ) . און אזוי, מסתמא, דארף מען אננעמען, איז געװען דער סדר פון לעבן מיט הונדערטער יארן פריער .

... מיטן אויםברוך פון דער ערשטער װעלט־מלחמה איז די מחלוקת־הרבנים אין דראהיטשין אינגאנצן אײנגעשטילט געװארן. די נעמען ״רוםישער צד״, ״פולישער צד״ זײנען װי פארגעסן געװארן. אזוי װי די הארץ װאלט יעדן איינעם אוג־ טערגעזאגט, אז א ביטערע צײט קומט אן און םפעציעל פאר ײדן. פיל יונגעלײט האבן זיך גלײך געלאזט צו דער גרעניץ, — װי אין די צײטן פון דער רוםיש־יאפאנישער מלחמה, װען אסך זײנען אוועק קײן אמעריקע׳ — אבער, זײ האבן באלד ...

... ד:׳ר גערשוגי האט געהאט דעם ראנג פון פאלקאװגיק אין דער צארישער ארמײ. בעת דער יאפאגיש־רוסישער מלחמה אין 1905, האט ער א צײט לאנג פארבראכט אויפן פראנט. אויך אין דער ערשטער װעלט־מלחמה, אין 1914, איז גע־שוני אלס פאלקאורניק־מעדיצינער אװעק אויפן פראנט, געװארן דארט פארװונדעט און געקומען קיץ דראהיטשין אויף א קורצן אפרו. נאכדעם איז גערשוגי צוריקגערופן געװארן אין דער ארמײ און מער האט מען שוין גישט געהערט פון אים. עס איז געװען קלאגגען אז גערשוני איז געושטארבן אין אדעס. ד״ר גערשוני׳ס פרוי און צװײ קיגדער, יאשא און לאלא, געפינען זיך הײנט אין רוםלאנד.

... אזוי איז דאם לעבן געגאנגען רואיק ביז עס האט אויס־ געבראכן די ערשטע װעלט־מלחמה אין 1914. עס האבן זיך אנגעהויבן ביטערע צײטן. מיר האבן אױםגעשטאנען אםך מלתמה־לײדן: הונגער, עפידעמיעם, הריגות פון די באלא־ כאװצע ם א.א.װ. צוליב די שווערע מלחמה־יארן און שרעק־ לעכע איבערלעבונגען זײנען מײנע עלטערן געשטארבן. (מײן טאטע האט געהײסן ױדל לאנדאן). ...