Łódź ghetto
Ghetto established for Jews in Bałuty and the Old Town.
Read more about Łódź ghetto than the memorial book alone records. The assistant works from this record's own source passages and searches trusted archives — Yad Vashem, USHMM, YIVO, Virtual Shtetl, JewishGen and Wikipedia — and shows you what it found, with its sources.
... לויטן דייטשן פּלאַן דארפן 800 יידן טעגלעך זיך ארי"
בערציען אין געטאָ. אָבער די יידן איילן זיך נישט, כאָטש
רומקאָווסקיס שליחים (פון דער גמינע) פּרובירן אָט די איבער-
װאַנדערונג אָרגאניזירן. סופ פּעברואַר פירן די דייטשן דורך
עטלעכע בלוטיקע נעכט אויף די גאַסן; פּיעטרקאָװער, 6-טער
שיערפּיען, אַנדזשעיא און לעגיאָנוּו. הונדערטער טויטע יידן.אין פּסק-דין פון נעריכט אין האַנאָװער (נאָוועמבער 1963)
וועלכער האָט גנעמשפּט די געשטאַפּאָדקאָמיסאַרן נינטער פוסס
און ד"ר בראַדפיש, וועלכע האָבן אָנגעפירט מיט די דעפּאָר-
טאַציעס און אויך דער ליקװוידאַציע פון לאָדושער נעטאָ --
נעפינט זיך פאָלננרע באשרייבונג פון דעפּאָרטאַציעס אין
יאָר 1942 : ...... די ערשטע אַרבעשס-װאַרשטאַטן, דער יסוד פון געטאָ
לויט מרדכי חיים רומקאָווסקי, האָבן באַקומען פון דרויסן"
באַשטעלונגען. אָבער כדי צו באַקומען ארבעט אין די װאַר- ...... האָלפן. אין זיין גאַנצער אַדמיניסטראַטיווער סוויטע האָט זיך,
ווייזט אויס, נישט געפונען קיין איין לאַנדװירטשאַפטלער װאָס
זאָל אים לערנען די עלעמענטאַרסטע כללים ועגן גרינצייג.
די צוגעטיילטע קאַרטאָפּל װאָס זענען שוין יאָ אריינגעקומען
אין געטאָ אריין פארן ווינטער און קומענדיקן פרילינג זענען
געבליבן ליגן אָפן אונטערן פרייען הימ? אין יונה פּיליצער'ס
פּלאַץ. די שפּעטע האַרבסט-רעגנס און דער פראָפטיקער ווינטער
האָבן געטאָן מיט דעם גרינצייג זייער רעכט און מיטן אֶנהוֹיב
פון פרילינג אויפטוי האָט דער פּלאַץ זיך פאַרװאַנדלט אין
א בלאָטע און דערנאָך אין א פּלאַץ פון טינופת װאָס האָט
פארשטונקען הונדערטער מעטערס ארום. הונדערטער טאָנען
געוועזענע קאַרטאַפ? זענען פארגראָבן געװאָרן אין די מיסט-
גרובנס -- אָבער דאָס געטאָ האָט געהונגערט. ...... די שפּערע האָט אָנגעהאַלטן א גאנצע ואָך. זי האָט פאר-
שלונגען נישט נאָר קינדער, אַלטע אָדער קראַנקע. די צאָל
קרבנות איז אָבער נישט דערנאַנגען ביז 20.000, דערפאַר
אָבער האָט רומקאָווסקי , גענעבן' זיין אייגענעם קרבן --
די קינדער פון די יתומים הייזער פון געטאָ אין מאַרישין.
רומקאָווסקי, וועלכער איז פאר דער מלחמה געווען באַקאַנט
װי דער אפּוטרופּוס פון יידישן יתומים הויז אין העלענווועק,
האָט ביזן צו דער שפּערע געשפּילט די ראָל פון א באַשיצער
פון די געטאָ יתומים. ער האָט דאָס שיקן פון די יתומים צו
אַ זיכערן טויט באַטראַכט וי אַ , פּערזענלעכער" קרבן.... די וויכטיקסטע קולטור-טעטיקייט האָט זיך מאַניפעסטירט
דורך די ליטערארישע שאַפונגען. געשריבן האָט מען אין געטאָ
א סך: לידער, דערציילונגען, טאָג-ביכער, רעפּאָרטאַזשן א חוץ
סקעטשן און פּאַראָדיעס. | ...... דעמאָלט -- אין ערשטן פּעריאָד פון לאָדזשער געטאָ
זענען געווען פי? שולן און תפילה-הייזער. (אחוץ דער דער-
מאָנטער, א גרעסערע אויף זגערזשער 24), װוּ די נעטאָ-אײנ-
װווינער זענען געקומען אויסגיסן אין תפילה זייער ביטער הארץ.
די שול אָבער, װוּ טאַפע? איז געװאָרן חזן, אין געווען, אזוי
צו זאָגן, די אָפיציעלע שול. דאָרטן האָבן נעדאַװנט די פּני,
מיט רומקאָווסקין אין דער שפּיץ. ...144 פעליע ראַזענבלום"פּערעלמאַן -- 68 מיידלעך פון לאָרזשער געטאָ ...... ס'איז דערנאָך געװאָרן טרויעריק שטיל אויף די נאַסן
און אויף די הויפן פון געטאָ. ...אין געטאָ, האָט ער געלעבט איינזאַם
- period:
- from April 1940 onward
- alone:
- true
The German plan required 800 Jews daily to move into the ghetto.
German violence on several streets caused hundreds of Jewish deaths.
Deportations from the Łódź ghetto included children, sick people, and elderly people.
The first workshops were described as the foundation of the ghetto, according to Rumkowski.
Thousands of young people registered for work outside the ghetto during the first winter.
Ghetto workshops gradually began accepting work from the outside world and diversified into various trades.
Rumkowski sent children from the ghetto orphanages in Marysin to certain death during the action; the destination is unspecified.
Moshe Tafel entered the Łódź ghetto in April 1940; the wording about entering together with others is OCR-unclear.