Jewish Police

די יידישע פּאַליצײי אין געווען איינגעטיילט אין צויי טיילן; ארדנונגסידינסט (א.ד.) און ספּעציעל-פּאָליציי (זאָנ- דער). זיי האָבן צוגעטראָגן זייער חלק אין העלפן די דייטשן אין דער אױיסראָטונגס-אַרבעט. פירער פון דער פּאַליציי אין געווען לעאָן ראַזענבלאט. פון די גזאָנדער" צוערשט דוד גערטלער און נאָך זיין פארשווינדן פון נעטאָ -- פרדכי קלינער. ...

... דעם זעלבן פאַרנאַכט האָט מען שוין געװוּסט אין געטאָ, אז די דייטשן פאַרלאַנגען מען זאָל זיי צושטעלן אלע די װאָס זענען אַנטלאָפן פון שפּיטאָל. מיט ליסטעס אין די הענט אין די יידישע פּאָליצײי (א. ד.) ארומגעגאנגען זוכן די קראַנקע װאָס זענען געווען פארשריבן אין דער עווידענץ פון די שפּיטעלער פארן 1טן סעפּטעמבער 1942. ...

צו דער דאָזיקער גרופּע האָבן נעהערט אין דער ערשטער ריי די יידישע פּאָליציי. דער פּריז פון זייער מיטארבעט איז געווען; א ספּעציעלע טענלעכע צוטיילונג פון שפּייז און א הויז ווו זיי האָבן געקענט אױיסבאַהאַלטן זייערע קינדער און אַלטע לייט פון דער גזירה ואָס זיי אליין האָבן געברויכט אדורכ- פירן איבער די אַנדערע קינדער און אַלטע פון געטאָ. היות רומקאָווסקי איז נישט נגעװוען זיכער, אויב די פּאַליציי אליין וװועט זיין בכוח אויסצופירן זייער אַרבעט, זענען צו דער פֹּאָ- ליציי אויך צונעטיילט געװאָרן די פייערלעשער און נאָך פאַר- האַנדלונגען וועגן , פּרייז" ד. ה. פאר דער טעגלעכער שפּײי- ראַציע און די פאַרזיכערונג פון זייערע קינדער זענען אויך אריינגעצויגן געװאָרן אין דער אַרבעט די ,ווייסע גוארדיע", די טרעגער פון באַלוטער פּלאַץ װאָס האָבן געאַרבעט אין אַפּראָװויזאַציע-אָפּטײ? ביים אויסלאָדן מעל א.א. קאַלאָ- ניאַל שפּייזן,. אזוי ארום זענען נלייך אין אֶנהוֹיב פּריוויליגירט געװאָרן עטלעכע טויזנט קינדער און אַלטע לייט. אַנדערע געטאַיאַנער האָבן נעדאַרפט פאַרנעמען זייער אָרט כדי די צ ...

אז די ראדיאָ-צוהערערס האָבן יעדע מינוט געשפּילט מיטן לעבן --- איז איבעריק צו דערמאָנען, איבערהויפּט וען אין נעטאָ זענען געווען רומקאָווסקיס מוסרים און אויך עכט-דייטשע מוסרים. זענען טאַקע אין די געטאָ-יאָרן ארויסגעכאַפּט און איבערגעגעבן צו דער , געשטאַפּאָ? איינצלנע ראדיאָ-הערערס, וועלכע האָבן --- ווער ווייסט ביי וועלכע פּייניקונגען --- פאר- לוירן דאָס לעבן. איבערגעגעבן זענען זיי געװאָרן צו די נאַציס, דורך דער יידישער פּאַליציי. ...

... אין אַ גרויען רעננדיקן טאָג, װי דאָס לעבן אין געטאָ, בין איך נאָך דער אַרבעט אָנגעקומען אהיים אויף זאַװישע. האָב איך דערזען װי ביים נומער 28 שטייט א קרענצל מענטשן. איך האָב דערזען אויך די יידישע פּאַליציאַנטן ארויס- לויפן פון טויער און אריינלויפן. דאָס קרענצל אין אריינגע- שטופּט געװאָרן אין טויער, װאָס איז גלייך פאַרשלאָסן געװאָרן.

... דאָרט טאַקע האָט אין אינוסט 1944 ביבאָוו זיך באַהאַלטן (אויף פעפער גאס) און צוגעקוקט זיך וי די יידישע פּאָליציי באַפּאַלט די לאַנגע רייען פון מענטשן, װאָס װאַרטן אויף עפענען דעם פּלאַץ. די יידישע פּאָליציי האָט פּרובירט ארויפשטופּן אויף ווענענער מענטשן אוועקצופירן זיי אויף ,ארבעט". די מענטשן האָבן געשטעלט א װידערשטאַנד. עס איז אױיסגעבראָכן א געשלענ. ביבאָוו האָט באַפוילן אלעמען אָפּלאָזן און זיך געװוענדעט צו די יידן, זיי זאָלן אליין זיך צושטעלן. דאָס איז געווען א פּרווו צו זען וויאזוי די ליקווידאציע ועט אויסזען. צי די יידן װעלן נאָך שטעלן א װידערשטאַנד. ...

... די יידישע פּאַליציי איז דאָ נישט באַשטאַנען פון אונטער- וועלט. דער , יודענראַט" האָט זיי ווערבירט פון אינטעליגענץ, און באלעבאַטישע יוננט, דער קאָמענדאַנט גאַלסטער אין געווען א באַלעבאַטישער ייד, א געװועזענער עקספּעדיטאָר, צװישן די לאָדזשער, וװאָס האָבן נעדינט אין דער פּאָליצײ זענען געווען ? קעסטענבערגס, 2 יאַראָטשינסקיס,. דער רעזול- טאָט, אַן עס זענען במעט נישט געווען קיין יידישע מוסרים.

מען האָט דענונצירט אונדזער באַהעלטעניש, און דער קאַמענדאַנט פון דער יידישער פּאָליציי, ברודער האָט בדעה אונדז מאָרגן צו באַזוכן, אין דער באַגלייטונג פון , קריפּאָ"- אַגענטן. מען האָט אונדז אויך דערטראָנן, אז דאָס אין נישט דער ערשטער פאַל פון אויסגעפינען א באהעלטעניש. די ואָך, האָט מען שוין ליקווידירט 8 אזעלכע , לאָקאַלן, אין קעלערן. אין איינעם פון זיי האָט זיך אָפּנעשפּילט א דראַמאַטישער קאַמף, אלס קרבן פון וועלכן ס'איז געפאַלן דער דאָקטאָר דניאל װײיסקאָפּ. זיין שװואָגער און פּלימעניק זענען געכאַפּט נעװאָרן, און מ'האָט זיי אריבערנעפירט אויף יאקובאַ 16, פון װאַנען עס איז זיי געלונגען צו אַנטלופן.. ...

... דאָרט האָב איך דורך געלט און ביי דער מיטהילף פון דער ייד, פּאָליציי אריבערגענומען מיין פרוי און משפּחה.