Piotrkower Street

די יירישע , עקספּאַנסיע? האָט זיך נישט באַגרענעצט צו דער געגנט פון באַלוט. וי נאָר עס זענען אַנטשטאַנען רעכטלעכע מעגלעכקייטן צו באַזעצן זיך אויסער די גרענעצן פון ערשטמאָליקן געטאָ, האָבן יידן די מענלעכקייט אויסגע- נוצט. לאָדזש האָט זיך אַנטװיקלט אויף צפון און דרום פון נייעם מאַרק,. אויף דרום האָט זיך געצוינן די פּיאָטרקאָווער גאָס, דער ועג צו דער דעמאָלטדיקער גובערניע-שטאָט פּיאָטרקאָוו. ארום איר זענען אַנטשטאַנען די גאַסן: װסכאָדניע (מזרח'דיקע), זאַכאָדניע (מערב'דיקע), פּאַלודניאָװע (דרומ- דיקע), פּראָמענאַדע (שפּעטערדיקע קאָשטשושקאָ אלייע), מיקאַלאַיעווסקע (שפּעטערדיקע שענקעוויטש גאָס), וידזעוו- סקא (שפּעטערדיקע קילינסקעגאָ), צעגעלניאַנא, זיעלאָנאַ (שפּעטערדיקע לעניאָנוּו, דזשעלנע (שפּעטער -- נאַרוטאָװי- טשא) און אַ סך, אַ סך אַנדערע. ...

געווען אין לאָדזש, פארשטייט זיך, אויך אַנדערע שולן. די עלטסטע פון זיי איז נגעווען די גרויסע אַלטשטאָטישע שול אויף װאָלבאָרסקע נאָס. דער נאָמען איז באַרעכטיקט געווען אויף אזוי פיל, אויף וים? די שו? איז נישט נאָר געוען די עלטסטע אין לאָדזש, נאָר אויך די גרעסטע אין פּױלן. זי איז געווען אַ ‏ שטרענג אָרטאָראָקסישע שו?. אזוי זענען אויך געווען די אַנדערע שולן, װוי די שול אויף ראָג זאַכאָדגיע און צעגעלניאַנע, די אזוי גערופענע: ווילקער שול. געווען א ריי קלענערע שולן, וי די װאָלינער, אויף פּיאָטרקאָװער גאַס 6/8, ליטווישער, ציוניסטישער ,אוה? יעקב".

ריקן. אויף דער פּיאָטרקאָװער גאס האָבן מאַרשירט מעכטיקע אַרבעטער - דעמאָנסטראַציעס מיט רויטע פענער. מען האָט געזונגען אַרבעטער- און רעװואַלוציאָנערע לידער. טיילמאָ? האָט די רייטער-פּאָליצײי אָנגעגריפן, כדי איבערצורייסן דעם מאַרש און צו ארעסטירן א טייל דעמאַנסטראַנטן -- הופּטזאַכלעך יידן, אין פארשידענע צייטן איזן דער שטאַטראט געוען אַ ,רויטער". דאָס איז געווען דער רעזולטאַט פון װאַלן, וועלכע האָכבן גענעבן א מערהייט דער פּוילישער סאַציאליסטישער פּאַרטײ (פּ.פּ.ס) צוזאַמען מיט די דייטשע סאציאליסטן, , בונד" און , לינקע פּועלִי ציון". ...

דאָס ערשטע מאָל װאָס איך האָב זיך באַנעגנט מיט יודקינען איז געווען ווען איך האָב געדאַװנט שבת אין דער פרי אינעם שטיב? פון אונדזער ראַדאָשיצער זיידן, ז"?. צו- זאמען מיט זיין פאָטער, וועלכער האָט געװווינט אויף דער פּאַמאָרסקע, קעננאיבער, כאָטש אַ ביס? אַראָפּ צו דער פיעט- ריקאָווער צו, איז יודקין דאָרט געקומען דאוענען, אַזױ אַז אינעם שטיב? זענען איצט נעווען צוויי גימנאזיע-שילער -- איך אין מיין זעקס-קאַנטיק היטל?ל װאָס האָט געהאַט אַ זשע- טאָן מיט אַן עץ-הדעת אַלס דער סימבאָ?ל פון דער בראודע- גימנאַזיע, און ער --- יודקין --- מיטן רונדן היט? װאָס האָט געהאַט אַ זשעטאָן מיט די צויי לוחות אַלס דער סימבאָל פון , יבנה", די רעליגיעזע גימנאַזיע.