Hashomer Hatzair

ווען , ירדניה" איז אַנטשטאַנען, האָבן שוין עקזיסטירט אַנדערע יוגנט-אָרנאַניזאַציעס -- ציוניסטישע וי נישט ציוניס- טישע. עס האָט עקזיסטירט דער ,השומר הצעיר" -- שוין פון יאָר 1916. דאָס איז געווען נישט נאָר די עלטסטע אֶרגאַ- ניזאַציע, נאָר אידייאיש אַ שטאַרק פאַרפעסטיקטע אָרגאַניזאַ- ציע, וועלכע איז מיט דער צייט געװאָרן דער רוקן-ביין פון דער חלוצישער באַוענוננ. ‏ עס האָט עקזיסטירט די אָרגאַניזאַציע ,גורדוניה", אויך אַ חלוצישע יוננט-באַווענונג, נעשטיצט אויף דער , התאחדות". אָנפּירער פון דער גרופּע איז געווען, צוישן אַנדערע, דער שפּעטער באַקאַנטער מפּא"י-טוער פּנחס לבן, װאָס האָט נאָך דאַן געהייסן פּנחס לוביאַניקער. נעווען יוגנט- באַװוענונגען ביי די פּועלי-ציון: רעכטע , פרייהייט"; לינקע -- ,יוגנט". עס האָט עקזיסטירט , השומר הדתי" פאַרבונדן מיט , מזרחי". דער , בונד" האָט געהאַט די יוגנט אָרגאַניזאַציע , צוקונפט", עס זענען געשאַפן געװאָרן פאַרשידענע חלוצים- פארבאַנדן. , החלוץ" --- װאָס האָט אַרומגענומען די לינקע גרופּירונגען (, השומר הצעיר", , פרייהייט", ,גורדוניה"), החלוץ הכלל-ציוני האָט אַרומנענומען די חלוצישע יוגנט פון דער אַלנעמיין-ציוניסטישער באַװע ...

... טע פּועלי ציון. , התאחדות" איז נישט געווען קיין גרויסע פּאָליטישע פּאַרטײ. זי האָט זיך געשטיצט אויף דער יידישער אינטעליגענץ, וועלכע האָט אונטערשטיצט די העברעישע שפּראך אין די תרבות- שולן,. זי האָט פארמאָנט א סך טוער מיט דר. שוייג (לאַנג- יאָריקער ראַטמאַן) און דר. אריה טאַרטאַקאָװער אין דער שפּיץ,. די רעכטע פּועלִי ציון, כאָטש זי האָט זיך אָריענטירט אויפן אַרבעטער-קלאָס, האָט אויך נישט פאָרנעשטעלט מיט זיך קיין ערנסטן, פּאָליטישן כוח. אין זייער שפּיץ אין נע- שטאַנען לייזער לעווין און גאָלְדין,. און דאָך האָט די ,התאחדות", און נאָך מער די פּועלי ציון (רעכטע) געשפּילט אַן ערנסטע ראָל, ווען ס'האָט זיך געהאנדלט וענן איינפלוסן אין די ציוניסטישע ספערן. די דאָזיקע צוויי פּאַרטײען, צו- זאַמען מיטן , השומר הצעיר" און אַנדערע יוננט-אָרנאניזאַ- ציעס האָבן נעשאַפן די , לינע פון אַרבעטנדיקן ארץ-ישרא?", וועלכע האָט בשעת װאַלן צום ציוניסטישן קאָנגרעס נעהאַט גרויס רערפאָלג.

... כתוצאה מיוזמה חברתית ומשאיפות האדמיניסטרציה שׁל רומקובסקי הוקמו בתחילת מאַי 1940 משקים קיבוציים וקו?לקטיבי-נוער. הקיבוצים הוקמו במרישין בסבינה חקלאית למחצה. בשטח זה אורגנו קבוצות של התנועות : גורדוניה, השומר הצעיר, מזרחי, החלוץ, כל? ציונים, התחיה, פּועלי ציון שמאל, אנודה, בית"ר וכו'. ...

... די יידישע סעקציע פון פּ.פּיר, האָט אַרױסגעגעבן די צייטונג , פאָלקס-שטימע". דער , בונד" --- די , פאָלקסצייטונג"; די צייטונג פון ,השומר הצעיר" (אין פּוליש) האָט געהייסן , מאָסטי". דער ,איחוד" האָט אַרױסנעגעבן (אין פּוליש) ,אָפּיניאַ", אויך די פּועלי-ציוניסטן האָבן ארויסגעגעבן א ציי- טונג אין פּוױליש ,נאַשע סלאָוואָ". כאָטש די אַלע צייטונגען האָבן געטראָנן א צענטראַלן כאַראַקטער, זענען זיי נעדרוקט געװאָרן אין לאָדזש, און זייערע רעדאַקטאָרן און די הויפּט- מיטאַרבעטער זענען געווען לאָדזשער, אָדער געװוינט אין לאָרזש.

דער קאָמיטעט האָט זיך צונויפנעשטעלט פון פאָלגנדיקע פּאָליטישע גרופּן: ציוניסטן פון פאַרשידענע שאַטירונגען (אי- חוד, רעכטע און לינקע פּועלי-ציון, השומר הצעיר), , בונר" און קאָמוניסטן, וועלכע זענען געגאַנגען אונטערן נאָמען פון פּר. (פּוילישע אַרבעטער פּאַרטײי). אונטערן נאָמען , איחוד" האָט זיך גרופּירט די אַמאָליקע אָרגאַניזאַציע פון די אַלגעמיינע ציוניסטן. עס זענען אויך געווען אומפּארטייאישע מיטגלידער אין דעם קאָמיטעט. ...

... קרן-קימת און קרן-היסוד האָבן באַנייט זייער טעטיקייט כמעט אזוי פרי, װוי נאָר ס'האָבן אויפגעהערט די קרינס-אָפּע- ראַציעס. ביידע אָרנאַניזאציעס האָבן געהאָט זייער זיץ-אָרט אין לאָדזש ביז די לעצטע טעג פון זייער עקזיסטענץ אין פּולן, דער פֿעקרעטאַר פון צענטראלן ביוראָ פון קרן-קימת איז געווען דער טוער פון השומר הצעיר ר. צעדערבוים (אַרצי -- היינט א מיטנליד פון כנסת). כאָטש די יידישע באַפעלקערונג אין פּױלן איז געווען פאראָרעמט, דאָך האָבן ביידע אינסטיטוציעס בא- וויזן אויפצוזאמלען א באַדייטנדע סומע אין משך פון זייער עקזיסטענץ,

... הקיבוצים נבנו ע? בסיס מפלנתי והשתייכות מפלגתית ברורה. מהמפלגות הציוניות היו קיבוצי גורדוניה והשוה"צ, השומר הדתי, מזרחי ורביזיוניסטים וכו'. למרות השייכות המפלגתית לא נקראו הקיבוצים בשם מפלגתם, אלא סומנו באותיות האלפאביתה הלטינית. מלבדם היו אז קיבוצים לבונד (הלא ציוני) ולבנות פּועלי אגודת ישראל,