Market Square

... דעם זעלבן טאג איז גערופן געװארןא מיטינג אויפן מארק־פלאץ. מען האט אונדז ...

די מיטעלע שורה היתער פון מארק־פלאץ, װאם מיטן פנים צו דער װארשעװער גאם, האבן אויך אין פארטער געהאט געװעלבער: קאלאניאל־םחורה, כלערלײ קאשע און גרויפן. אין אנהײב פון געםל, וװ נפתלים זאלץ־געשעפט— בײ אים האט מען געקדיגן זאלץ אויך אין ברילעם— האט אין ערשטן הויז געװוינט דער רב ר׳ שלמה בראון ז״ל. דארט די בית־דין־שטוב. ביים רב אין שולעכל האבן תמיד געלערנט עטלעכע בחורים— קאנדידאטן אויף םמיכות. ...

דער מארק־פלאץ. דער צענטראלער פונקט פון דער שטאט. האט צוגעגעבן דעם אויםזען פון דער שטאטא םך קאלאריט און לעבן. די דרײ זײטן הײזער־מויערן האבן געגעבן דעם מארק־פלאץא צורה פוןא ״ח״. אלע געװעלבער זענען געריכטעט געװען מיטן פנים צום פלאץ. די הײזער זענען געבויט געװען װי צו װאכן איבערן מארק־פלאץ. ם׳ערשט געװעלב. לינקם פון דער פלומפ. איז געװען די זשיטאם. װי זײ וואלטן זיך גענומען די בכורה איבערן מארק. זײער גרויםהאלטן זיך איז נישט באשטאנען פון זײער םארמעגלעכקײט, נאר פון זײער אופן האנדלען— אין הורט. אין זעק— די תבואה, דאם מעל. אין זײער שורה האבן זיך געקײטלט, געשטרײפט, געװעלבלעך מיט רימארםקע צודאטן, הערינג, הײװן) געװעלבער מיט בארשטן, ברענערם צו לאמפן. קנויטן און גלעזלעךן געװעלבלעך פון קיך־מכשירים, שוםטער־צודאטן, צוקער און ליכט. אזוי ביזן צוקומען צום געשעפט פון ראזענבוים, װאם האט אויך זיך געיחוםט מיט הורט־פארקויף פון אײל, צוקער און מעל. ראזענבוים,א דיקלעכער, בײכלדיקער, מיטא קאנטיק געדיכטער בארד, איז אויך געװעןא פארמעגלעכער, נישט װײניקער װי די זשיטאם, װ ...

... יעדן דאנערשטיק זענען געװען מארק־טעג.א נאכט פריער זענען שוין אנגעפארן פון אלע נעבן־שטעטלעך אלע בעלי־מלאכות: טאנדײטערס, בעדנערס, שינדלמאכערס, שוס־ טערס, רימארזשעס, צוקערלעך־גיסער, מאנדל־מאכער. אלע האבן אויפגעשטעלט שטע־ לעכלעך, טישלעך, הענגערס, סטראגאנעס, אנדערע זענען שטיץ געבליבן מיט די װעגע־ לעך אויפן מארק. ס׳זענען אנגעפארן די פויע,ײם פץ די ארומיקע דערפער און פאלװארקן• פויערים מיט גענדז, מיט קעזן און מילכװארג. געקומען פארקויםן און קויםן. דער מארק־פלאץ האט בעתן יאריד זיך צעשפרײט אין בײדע זײטן פון דער װארשעװער גאס1 איץ פליגל ביזן זשעלעכאװער װעג, אץ דער צװײטער ביזן בריקל פון דער בראװארנער גאס און דער קוזשניע. ...

די צװײטע לאנגע גאם אין לוקאװ איז געװען די מעזריטשער גאם׳ צפמ־זײט פמ דער שטאט. די גאס האט זיך אנגעהויבן פון מארק־פלאץ און זיך געצױגן ביז דעם

... ליבערמאן דוד (פרץ עליע אביגדורםא זון)׳א חםידישער ײד׳ מיטגליד פון ױדענראט. װען ער איז מיטא גרויםער צאל ײדן געװען פארזאמלט אויפן מארק־סלאץ׳ אין שטעטל׳ באקומט ער פון דער געשטאפאא באפעל צו זאמלען ביי די יידןא םומע געלט. װען ער האט שוין צונויפגעזאמלטא גרויםע סומע געלט׳ דערוװםט ער זיד׳ אז מען שיקט די יידן קיץ טרעבלינקע. ער גייט דאן צו צום געםטאפאװיעץ און זאגט איםי ״זע׳ איך האב דאס געלט. דו װילסט נאך׳ אז מיר זאלן כאצאלן פאר דער ריחע קיץ טרעבלינקע? מיר זאלן אײך באצאלן פאר דער טובה װאס איר שיקט אונדז צום טויט״? מיט כעם צערייסט ער דאם געלט און פאטשט דעם געםטאפאװיעץ. די אוקראינער באנדיטן װארפן זיך אויף אים פון הינטן און ער װערט צעריסן אויף שטיקער.