Chortkiv Judenrat

בראשית הקיץ 1942, השמדת מחצית השל האוכלוסיה היהודית, שהייתה כבר צפופה זמן רב בגיטאות וברובעים סגורים. אולם מחנות העבודה היו זקוקים למשלוחים של עובדי־כפיה בלתי־ פוסקים ואף הוקמו מחנות חדשים לקליטתם. שתי הזרועות החונקות הקטלניות פעלו במקביל: מי לעבודת כפיה ומי למוות. אחד האמצעים בידי הרוצחים היה רישום האנשים מטעם ה״ארבייטסאמט" וחלוקתם לכשירים לעבודה ולבלתי־כשירים. לשם כך ניתנה פקודה לכל הגברים, גילאי 16־60, להתייצב בצ׳ורטקוב ולקבל תעודות זיהוי חתומות על יד ה״יודנרפרנט" של הגסטאפו. כרגיל, היו יהודי צ׳ורטקוב ראשונים למלאי פקודה זו, בראשם אנשי ה״יודנראט" ושאר המוסדות, אשר התייצבו בפני הרשות ב־18 באוגוסט 1942. חלקם זכו בתעודות "הגואלות" ואילו כמאתיים איש אחרים נעצרו ונשלחו למחנה העבודה קאמיונקה שליד טארנופול. ה״יודנראטים" של עיירות המחוז למדו הלקח הנורא, שלמו שוחד רב, והשיגו וויתור משמעותי, לפיו הוחתמו תעודות הזיהוי במקובץ, בהעדרותם של מחוייבי ההתיצבות.

אייך ווילן דא ברענגען א פאראיינצלטן פאל, און איך בין זיכער, אז די רואם זענען אין יענער צייט געווען אין לאגער, וועלן דאס באשטעטיקן: מיט׳ן ערשטן טראנספארט פון אונזער געגענט קיין בארקי, איז אריך געבראכט געווארן פון טשארטקאוו הערש לינדמאן (חיים בעקער ס זון), א געוועזענער סקאלער. אפזייענדיק א געוויסע צייט אין לאגער, איז ער נעלם געווארן. אויפן אנדערן טאג זענען אלם שטראף דערשאסן געווארן צען יידן, דארונטער לייבעלע בלוטשטיין (לאה פון דער מילכ׳ס זון). דערנאך איז דער טשארטקאווער "יודנראט" אויפגעפאדערט געווארן אים (הערשן) צוצושטעלן אדער אן אנדערן. אויב נישט, וועלן זיי טראגן די קאנסעקווענצן. מיטן ווייטערדיקן שפייז־טראנספארט איז געבראכט געווארן דער פאטער, חיים לינדמאן. זיינע ליידן דארט זענען נישט צו באשרייבן. אליין שוין נישט קיין יונגערמאן, האט ער חוץ שווערער ארבעט, אויך געליטן אין לאגער פון די אייגענע פאר די סוקרבנות, וואס זיי ןזון האט גורם געווען. ער האט אויך געליטן הונגער מער פון אנדערע. איינמאל ווען איך בין געקומען צו דער באן־בריק אין בארקי, וואו א טייל פון אונדזערע מענטשן האבן געארבעט, און ווען חיים לינדמאן האט מיך דערזען, איז ער צוגעקומען און א וויינענדיקער צו מיר אזוי געזאגט: "גענוג וואס ביי מיינע יארן דארף איך אזוי שווער ארבעטן, לייד איך נאך מער פון אנדערע. איך ווייס וואס מיין זון האט געטאן, עס איז ריכט אבער נישט מיין שולד, און איצט האב איך צו דיר א בקשה: כאטש איך וואוין לעצטנס אין טשארטקאוו, בין איך אבער פארט א סקאלער, פארזארג מיך מיט ברויט, ווייל דאס ווייניקע וו ...