Barshtshev

ערב שבועות 945 ו, קנאפ 6 וואכן נאך דער פסח־אקציע, האב איך אויך באשלאסן זיך ארויסצוגנבענען פון בארשטשעווער געטא, מיטן ציל זיך צוצועזלאגן קיץ סקאלה און צוריקשיקן פון דארטן קיץ בארשטשעוו א באקאנטן פויער, ער זאל ארויסשמוגלע פון געטא מיין דעמאלט־קראנקן פאטער און אים אויך צוריקברענגען קיץ סקאלה. אויפן מארק אין בארשטשעוו האב איך א געוויסן טאג געטראפן א פויער פון גושטין, וואס האט פאר א סומע געלד מסכים געווען ארויסצושמוגלע מיך פון געטא און מיט זיין פערד און וואגן, מיך צו ברענגען קיין סקאלה. מיין פאטער האט מיך באגלייט ביז צום מארק פלאץ, וואו דער פויער האט געווארט אויף מיר. מיר האבן צוזאמען נערוועז געשפאנט דורך די געטא־גאסן און ביידע געשוויגן. כ׳האב געזען טרערן אין מיין פאטערס אויגן און פארצווייפלונג. נאך מיין מוטערס פטירה מיט דריי חדשים פריער, נאך אונדזער ביידנס טיפוס־ קראנקהייט און די איבערלעבונגען פון די לעצטע עטליכע וואכן זינט דער פסח אקציע, איז ער געווען אינגאנצן צובראכן. פון מיין ברודער שיקע׳ס גורל האבן מיר דעמאלט אויך גארנישט געוואוסט: און איצט איז מיין פאטער געשטאנען פארן צושיידן זיך אויך מיט מיר, זיין צווייטן און איינציקן זון. כ׳האב אנגעהויבן חרטה האבן אויף מיין באשלוס און א דערשלאגענער געפרעגט: "וואס זאגסטו טאטע? זאל איך גיץ צי ניין?" ער האט א וויילע געקוקט אויף מיר מיט זיינע טרויעריקע בלויע אויגן או ...

הא ט געלאז ט וויסן, א ז דע ם ערשט ן טא ג פס ח מוז ן אל ע מענער, אי ן עלטע ר פו ן 4 ו יא ר בי ז 60, זי ך צושטעל ן צו ם "ארבעטס־אמט" אי ן בארשטשעו ו כד י צ ו באקומע ן א ן ארבעטס־אויסווייז, אי ז באפאל ן א שרע ק אל ע ייק. מ׳הא ט ממ ש אי ן דע ר לופ ט געפילט, א ז א ניי ע צר ה רוק ט זי ך אן. ייד ן זענע ן ארומגעלאפ ן פארצווייפלט ע ניש ט ודסנדיק, ווא ס ע ס אי ז בעסער, גיי ן אדע ר נישט. אייניקע, ווא ס האב ן געהא ט משפחה, אדע ר סת ם פריינ ט צוויש ן יודנראט־מענטשן, זענע ן געלאפ ן צ ו זי י נא ך היל ף אדע ר א ן עצה. אנדער ע האב ן אינגאנצ ן פארלויר ן דא ס פארטרויע ן צו ם "יודנראט". דע ר סו ף אי ז געווען, א ז ס׳אי ז געוואר ן א גרויס ע נאכפראג ע אוי ף צעטלען, ד.ה. באשטעטיקונגע ן א ז דע ר באטרעפנדע ר אי ז באשעפטיק ט אוי ף א ן ארטיק ן ארבעטס־פלא ץ אי ן שטאט, או ן א ז דע ר ארבעטס־געבע ר נויטיק ט זי ך אי ן אים. דע ר פריי ז פו ן ד י צעטלע ן אי ז געשטיגן, באזונדער ס ווע ן דע ר ארבעטס־געבע ר אי ז געווע ן א דייטש ע "דינסט־שטעלע". ד י צעט ל טראנזאקצי ע אי ז אנגעגאנגע ן דורכ ן "יודנראט" או ן אויסער ן "יודנראט", בי ז כמע ט דע ר לעצטע ר מינוט. ד י ייק, ווא ס ...

געהאט עפעס צו זאגן, האב איך באמערקט אז ער טראגט מאיר זוסיעס הויזן! זיינע ערשטע ווערטער צו מיר זענען געווען: (ער האט מיך געקענט) "איך האב ריין פעטער נישט געהרגעט". אן איבעריקע רייד איז דער גוי געטריבן געווארן דורכן וואלד קיין סקאלע. איך ווייס ביז היינט נישט וויאזוי מיר זענען דורך דעם וואלד אדורכגעגאנגען אומגעשטערט. ביי די ערשטע עטליכע נאכט־פארהערן האט דער רוצח אלץ געלייקנט. ער איז אבער בעסער געווארן און האט נישט בלויז צוגעגעבן רעם מארד איבער מאיר זוסיען, נאר ווייטער מודה געווען, אז רעם אומגליקליכן שבת האט ער געכאפט און גע׳הרגעט 18 יידן. ער האט נעמליך געטשאטעוועט אויף יידן וואס זענען אנטלאפן פון דער בארשטשעווער שחיטה. ער האט זיי געבראכט אין וואלד אריין, בארויבט און דערמארדעט. ער האט געזאגט, אז מאיר זוסיען האט ער גע׳הרגעט צוזאמען מיט א קליין מיידעלע. ראם איז ביז היינט געבליבן א רעטעניש, ווייל ער, מאיר זוסיע, האט נישט געהאט קיץ קינדער. זיכער געווען עמיצנס א קינד, א יידיש קינד... ווער ווייסט וועמענס? איך האב געווארט אויף א גינסטיגער געלעגנהייט, כדי רעם גוי, רוצח, מיטצונעמען אין וואלד אריץ, ער זאל אנווייזן דאס ארט וואו ער האט די יידן באגראבן. דאס איז אבער נישט געלונגען. נאך 20 טעג זיצן אין תפיסה איז דער מערדער גע׳פגר׳ט, מיטנעמענדיק רעם בלוטיקן סוד מיט זיך. דעריבער איז שוין אוממעגלעך געווארן צו ברענגען די הרוגים צו קבר ישראל.