Tarbut School

... בית־הספ ר תרבו ת / שלו ם זמי ר 229 ...

... ל א נשכ ח א ת חלק ם הר ב ה־וחיובי , ש ל המחנכי ם וד.מו ־ רי ם ש ל בית־הספ ר "תרבות " בעיר ׳ אש ר מגמ ת חינוכ ם הוביל ה לקרא ת הגשמ ת הרעיון . ...

... בית הספר תרבות ...

... בית הספר תרבות ...

... לזכר לאה פרלשטיין לאה פרלשטיין נולדר. ב־1913 בסוקולקו(פוליסיה) בת של סוחרים ומלומדים. למדד. בבית־הספר "תרבות" והמשיכד. את השכלתה בסמינר למורים בגרודנה• עבדר. בהוראת עברית בעיירות אחדות ואחר כך עברה לוארשה. באה לתנועד. החלוצית דרך ארגון המורים שר.תקיים ליד מרכז "החלוץ". ב־1935 היתד. בהכשרד. בוילנה ...

... לאה היתה ילדה נבונד. עליזה, בעלת חוש הומור. צחוקה הלבבי היה מדביק ממש. בסיימד. את בית-הספר העממי "תרבות" נסעה לגרודנה להמשיך את הלימודים בסמינריון. ...

שטארקע האט די עקאנאמישע ירידה משפּיע געווען אויפן יידישן שול־וועזן. די שולן האבן געהאט א פער־ מאנענטן דעפיציט, וועלכן עס האט געדעקט דער לערער ארבעטנדיק פאר א הונגער־לוין. די סאקאלקער עלטערן פלעגן זארגן פאר א נאציאנאלער דערציאונג פון זייערע קינדער. פון די 433 יידישע קינדער וועלכע האבן געלערנט אין די שולן (אויסער מיטלשולן) פלעגן גיין אין די פוילישע "פאוושעכנע" (פאלקס) שולן בלויז 80 קינדער. דער חדר איז כמעט ווי פארשווונדן אין די לעצטע פאר־מלחמה יארן. מיט יארן צוריק זענען נאך געווען דא דריי חדרים מיט 51 קינדער. ס׳איז נאך פאר־ בליבן די טראדיציע פון דערציען יינגלעך אין רעליגיעזן גייסט. דערפאר האבן געלערנט אין דער "תרבות״־שולע, פון 167 קינדער, 147 יינגלעך. אין די "פאוושעכנע" שולן האבן געלערנט כמעט אויסשליסלעד מיידלעך. די יינג־ לעך האבן געלערנט אויך אין דעם איינציקן פארבלי־ בענעם חדר. דער עיקר אין דער תלמוד־תורה, וועלכע האט אבער דערפילט דעם גייסט פון דער צייט און האט משנה שם געווען פון תלמוד־תורה אויף "יבנה", בכדי דער נאמען תלמוד־תורה זאל נישט שאקירן די מער פארמעגלעכע עלטערן.

... נאך דער גרויסער שריפה בעת דער באלשעוויסטישער אינוואזיע, ווען דער לאקאל וו ו עס האט זיך געפונען די ליטערארישע געזעלשאפט מיט דער ביבליאטעק זענען אפגעברענט געווארן, האט זיך דאן געבילדעט דער ציוניסטישער מרכז מיט דער תרבות־שולע און די יידיש־ ע שול־ארגאניזאציע. אין אנהייב פון די צוואנציקער יארן, נאך דער באלפור־רעקלאראציע, האט די ציוניסטישע־ טישע באוועגונג מיט אירע אפצווייגונגען געווירקט אויף דער יידישער יוגנט. די לינקע פארטייען, דער עיקר דער בונד, האבן געגרינדעט פיל קולטורעלע אינסטיטוציעס, ספעציעל די יידישע שול־ארגאניזאציע, נישט קוקנדיק וואם דארט האבן אנטייל גענומען פארטייען פון פארשיי־ דענע ריכטונגען, וועלכע זענען געשטאנען אויף דער פלאטפארם פון יידיש אלס נאציאנאלע שפראך, אבער דער בונד האט דארט געשפילט די הויפט־ראל אדאנק די גרויסע קולטורעלע קרעפטן, וואס ער האט פארמאגט איו מייד צוליב דעם, וואס די מערהייט פון ארבעטער־ קלאס האט געהערט צום בונד.

... מען קען אננעמען אז דער יידישער ישוב דארט איז שוין אלט געווען ביי 300 יאר. אויפן אלטן בית־עולם, האבן זיך געפונען גאר אלטע מצבות. דאס נייע בית־ עולם, האט זיך געפונען נישט ווייט פון דעם אלטן. עס איז געווען א שיין געמויערטע שול, מיט א שיינעם געשניצטן ארון־קודש. אן אלטער בית־מדרש — אנגערופן "שולחן־ערוך בית־מדרש" און אייניגע שטיבלאך. עס האט פולסירט א יידיש קולטורעל לעבן. עס זענען געווען 3 שולעס: איין יידישע פאלקס־שולע; איין יבנה־שולע און איין תרבות־שולע. א ביבליאטעק אויפן נאמען פון "ברענער". אלע פאליטישע פארטייען וועלכע האבן זיך געפונען אויפן יידישן גאס אין פוילן, האבן זיך געפונען אין סאקאלקע: בונד, קאמו־ ניסטן (אומלעגאל), פועלי־ציון, השומר־הצעיר, החלוץ, ציונים־כלליים, מזרחי, בית״ר און אגודה. אין אלגע־ מיינעם האט זיך געפירט א ציוניסטיש־געזעלשאפטלעכע טעטיקייט און א סך יוגענדלעכע זענען אפגעפארן קיץ ארץ־ישראל.