Institution · gymnasium
Gymnasium
גימנאזיע
School supported by Firstenberg and granted public rights.
Page 76HIGH confidence
Learn more about this
A memorial book holds what one community could gather about itself. The assistant reads this record's own source passages and the people and places connected to it, then searches trusted archives — Yad Vashem, USHMM, Arolsen, JewishGen, Virtual Shtetl, YIVO — and shows what it found, with its sources.
Source passages
Each passage remains attached to its exact scan and opens in the standalone evidence reader.
Primary source passage
OCR · respaced for reading · scan 80 · printed page 76
... וועלכער האט זיד אין די לעצטע
יארן פאראינטערעסירט און אונטערשטיצט מאטעריעל די גימנאזיע
און האט צוגעזאגט אויפצובויען פאר איר א ספעציעלן בנין. אויפן
סמר פון פירסטענבערגס דערקלערונג האט דער דעמאלסטיקער די־
רעקטאר הירשבערג — וועלכער האט אג ב געהאט גרויסע פארדינסטן
לטובת דער אנטוויקלונג פון דער גימנאזיע — צוזאמען מיט מאיר
פאטאש, באזוכט דעכו וויזיטאטאר מאראווסקי וועגן געבן דער שול
עפנטלעכע רעכט. דער וויזיטאטאר האט מסכים געווען דערצו, נאד
בתנא׳י אז פירסטענבערג זאל צושיקן אין קוראטאריום א שריפטלעכע
דערקלערונג, אז ער וועט אויפבויען א ספעציעלע געביידע פאר דער
גימנאזיע. פירסטענבערג האט גלייך צוגעשיקט א פארזיכערונגס־בריוו
וועגן דעם ענין און אלם רעזולטאט איז די שול געראטעוועט געווארן
פון אונטערגאנג. די גימנאזיע האט באקומען עפנטלעכע רעכט און
אלם פועל יוצא האט א גרויסע צאל שילער אין יענעם שול־יאר
באקומען מאטורע אין אייגענעם שול־לאקאל. ...Source passage 2
OCR · respaced for reading · scan 81 · printed page 77
... לגנדיקן 2־יעריקן ליציום מיט פארשידענע אפטיילונגען, איז די
היגע אנשטאלט געשטאגען פארן פראבלעם צו שאפן ליצייען. און אט
האט זיך ארויסגעוויזן, אז די שול־מאכט האט אנערקענט פאר דער
היגער לערנאנשטאלט דאם רעכט איינצוארדענען אזש 3 טיפן ליצייען:
א הומאניסטישן, א נאטורוויסנשאפטלעכן און פיזיש־מאטעמאטישן.
היות אין איצטיקן מאמענט נויטיקט זיך דאם יידישע שולוועזן אין
זאגלעמביענור אין 2 טיפן ליצייען, איז דעריבער אין שול־יאר 1937/38
געעפנט געווארן 2 אפטיילונגען: א הומאניסטישע און א נאטורוויסב־
שאפטלעכע, און אויב ס׳וועט נויטיק זיין וועט אויך אין דער צוקונפט
געעפנט ווערן א פיזיש־מאטעמאטישע אפטיילונג. ס׳דארף דערביי
באמערקט ווערן, אז די ניי־געעפנטע ליצייען באזיצן די פולע רעכט
פון די מלוכישע ליצייען (קאטעגאריע "א").
ביי דער גימנאזיע עקזיסטירט אויך א 6־קלאסיקע פאלקכדשול
מיט אלע רעגירונגם־רעכט, ווו ס׳ווערן אין אן אנטשפרעכנדיקער
מאס באריקזיכטיקט די יודאיסטישע למודים און ס׳ווערן אויך געלערנט
פרעמדע שפראכן (פראנצויזיש און ענגליש). ...Source passage 3
OCR · respaced for reading · scan 300 · printed page 296
עם קום הגימנסיה היו בה רק חמש מחלקות בלבד (שלוש
כתות מכינות ושתי עליונות), אולם במרוצת הזמן, ומדי שנה בשנה,
נוספו יתר המחלקות. ממסיימי שני המחזורים הראשונים, זכורים
לי הבוגרים זאב ארליך ז״ל (השתלם אחר־כך בטכניון שבחיפה),
אהרן דומב (כעת בבלגיה), אנשל ויצנברג ז״ל (אחד משני
העובדים היהודים בעירית בנדין), סטניסלבויגוזקי (כעת
בוארשה ופעיל בשדה הספרות והתרבות הפולנית), לאון אופוצ׳י־
נסקי ז״ל, לא ודן, ורמונד, אשר ורשבסקי, יחיאל שטרק
(שני האחרונים כיום בישראל). ...Source passage 4
OCR · respaced for reading · scan 82 · printed page 78
צום סוף דארף נאד באמערקט ווערן, אז זייט דער דערעפנונג
פון גייעם שול־בנצ האט איבערגענומען די לייטונג פון דער גימנאזיע
דער באקאנטער פעדאגאג און וויסנשאפטלער, מחבר פון א גאנצער
ריי וויסנשאפטלעכע ארבעטן, ד״ר דוד איינהארן, אדאנק וועמענס
ענערגיע און אדמיניסטראטארישע פארשטענדעניש האט די שול דעדי
גרייכט צו אזא הויכן ניווא. ...Connected nodes
Person
Shimon Firstenberg
Affiliated With
Person
Hirschberg
Worked At
Event
Gymnasium moves into Firstenberg building
Participated In · Subject
Person
Shimon Firstenberg
Appears in same passage
Person
Hirschberg
Appears in same passage
Person
Meir Patash
Appears in same passage
Person
Marawski
Appears in same passage
Place
Firstenberg’s building
Appears in same passage
Institution
Coeducational Gymnasium of Shimon Firstenberg and wife
Appears in same passage
Institution
Local educational institution
Contains
Institution
Classic folk school
Contains
Institution
Local educational institution
Appears in same passage
Institution
Humanities lyceum department
Appears in same passage
Institution
Natural sciences lyceum department
Appears in same passage
Institution
Classic folk school
Appears in same passage
Place
Zagłębie
Appears in same passage
Person
Szymon Furstemberg
Founded By
Place
Sobieskiego Street
Located In
Person
Ze'ev Erlich
Appears in same passage
Institution
Technion
Appears in same passage
Place
Haifa
Appears in same passage
Person
Aharon Domb
Appears in same passage
Place
Belgium
Appears in same passage
Person
Anshel Witzenberg
Appears in same passage
Organization
Będzin municipal government
Appears in same passage
Place
Warsaw
Appears in same passage
Person
Yehiel Stark
Appears in same passage
Place
Sobieskiego Street
Appears in same passage
Person
Szymon Furstemberg
Appears in same passage
Organization
Board of Guardians
Appears in same passage
Institution
Yavne School
Appears in same passage
Organization
Mizrahi
Appears in same passage
Person
L. Buchwitz
Appears in same passage
Person
Dr. David Einhorn
Appears in same passage
Institution
Beit Sefer Mizrahi
Appears in same passage
Extracted claims
Every claim remains attached to its own quoted evidence.
Contains
Gymnasium → Classic folk school
ביי דע ר גימנאזי ע עקזיסטיר ט אוי ר א 6 קלאסיק ע פאלקכדשו ל
Founded By
Szymon Furstemberg → Gymnasium
גמ ר אומ ר להקי ם בני ן חד ש וראו י לשמ ו לגימנסיה
- action:
- purchased land and built a new building
Located In
Gymnasium → Sobieskiego Street
רכ ש מגר ש נרח ב ברח ׳ סוביאסקאגו
This supports the building's location on the street, not a complete address.
- site:
- purchased plot
Associated events