S. Firstenberg

... דעם 6־טן יוני איז אין לאקאל פון דער בענדינער קהלה פאר־ געקומען — אונטערן פארזיץ פון פרעזעס ש. פירסטענבערג — א

... ביים סוף פונעם דאזיקן יאר זענען אין בענדי פארגעקומען נייע שטאט־ראט־וואלן. אינעם ניי־געוויילטן 6־טן שטאט־ראט פון 32 פערזאן זענען געווען 16 יידן . אלס פארזיצער פון שטאט־ראט איז דעמאלט אויסגעוויילט געווארן ש . פירסטענבערג און אלס וויצע־פארזיצער — יאקוב ערליך . ...

מיט קיין ספעציעלע אויפטוען האט זי די קהלה דען נישט אויס* געצייכנט, פארקערט — אויב ביז דעם אויסוואל איז די ארבעט געגאנגען אין דער ריכטונג פון אויסברייטערן די קאמפעטענצן פון דער קהלה, האט זיך פאר דער צייט דער טעטיקייטס־געביט שטארק פאר־ שמעלערט. אזוי צב״ש זענען ביי דער קהלה צוגענומען געווארן די מעלדונגם־ביכער, וואס זענען געפירט געווארן פונם יאר 1921, די גמינע האט פארלוירן די רעכט ארויסצוגעבן אידענטישקייט־צייגענישן פאר דעם פאסט־אמט, אדג״ל. גורם געווען דערצו האבן קודם כל די אינערלעכ ע פארטיי־שטרייטיקייטן, און אלס רעזולטאט דערפון האט זיך פארהעלטנישמעסיק אפט געטוישט די קהלה־לייטונג: ד״ר וויינציהער האט רעזיגנירט פון זיין אמט, אלס פארזיצער אין יאר 1925, דער געוויילטער אויף זיין ארט אין יאר 1926 ש. פירסטענבערג האט, צוליב די זעלבע סיבות, געמוזט רעזיגנירן אין יאר 1927. צוזאמען מיטן פרעזעס פירסטענבערג איז אוועק פון פאסטן דער לאנגיעריקער קהלה־סעקרעטאר יצחק פסחזאן, וועלכער האט מער נישט געקענט פארטראגן די אטמאספערע, וואס עס האט זי געשאפן אין און ארום דער קהלה. די לייטונג האט דען איבערגענומען דער וויצע־פארזיצער מרדכי יוסף פראווער און אלס סעקרעטאר איז באשטימט געווארן ישראל פרייליך. אין יאר 1930 איז געוויילט געווארן אלס פארזיצער אברהם ליווער, וועלכער האט שוין, אונטערן דרוק פון זיין פארטיי (אגודה), געמוזט פארנעמען דעם פארזיץ־אמט ביזן סוף פון דער קאדענץ.

א ניי ע האפענונג, וראם. איז פארווירקלעכט געווארן דורכן פא־ פולערן נדבן ש. פירסטענבערג, וועלכער האט זיד אין די לעצטע יארן פאראינטערעסירט און אונטערשטיצט מאטעריעל די גימנאזיע און האט צוגעזאגט אויפצובויען פאר איר א ספעציעלן בנין. אויפן סמר פון פירסטענבערגס דערקלערונג האט דער דעמאלסטיקער די־ רעקטאר הירשבערג — וועלכער האט אג ב געהאט גרויסע פארדינסטן לטובת דער אנטוויקלונג פון דער גימנאזיע — צוזאמען מיט מאיר פאטאש, באזוכט דעכו וויזיטאטאר מאראווסקי וועגן געבן דער שול עפנטלעכע רעכט. דער וויזיטאטאר האט מסכים געווען דערצו, נאד בתנא׳י אז פירסטענבערג זאל צושיקן אין קוראטאריום א שריפטלעכע דערקלערונג, אז ער וועט אויפבויען א ספעציעלע געביידע פאר דער גימנאזיע. פירסטענבערג האט גלייך צוגעשיקט א פארזיכערונגס־בריוו וועגן דעם ענין און אלם רעזולטאט איז די שול געראטעוועט געווארן פון אונטערגאנג. די גימנאזיע האט באקומען עפנטלעכע רעכט און אלם פועל יוצא האט א גרויסע צאל שילער אין יענעם שול־יאר באקומען מאטורע אין אייגענעם שול־לאקאל. ...

עם געפינט זיך זיכער נישט אין גאנצן יידישן שולוועזן אין פוילן נאך א צווייטע לערנאנשטאלט, וועלכע זאל אזוי טיף און ברייט דערפילן איר געזעלשאפטלעך־פילאנטראפישע אויפגאבע בנוגע דער אומפארמעגלעכער יוגנט, ווי עס טוט עס די היגע גימנאזיע. די דאזיקע טעטיקייט איז נאר מעגלעך געווארן אדאנק דער אומדערמידלעכער אפפערוויליקייט מצ ד דעם פרעזעס ש. פירסטענבערג און זיין פדוי, וועלכע נעמען אדום די שול אונטער זייער סטאבילן שוץ, און וועלכע האבן אוי ר באשלאסן אין יאר 1938 פואנדערצובויען די שול־געביידע, איינצוארדענען טענים־קארטן און אן אייגענעם רודער־האפ ן אויפן שטח פון דער לערנאנשטאלט. ...

א דאנק דער איגיציאטיוו פון פארוואלטונגס־מיטגליד שבתי מאני דעלבוים איז אדורכגעפירט געווארן א זאמל־אקציע לטובת א נייעם בנין, וועלכער איז אויסגעפערטיקט געווארן אין יאר 1928 און בא־ שטייט פון צוויי גרויסע לאקאלן. דער בנין האט אפגעקאסט 8000 גל. און א העלפט דערפון ד״ה 4000 גל. האט געדעקט דער באקאנטער נדבן פרעזעס ש. פירסטענבערג. אחוץ דעם האט גאך פירסטענבערג מנדב געווען 700 גל. אויפן בענק און 500 גל. אויפן קאפל־אויוון. אלס אנערקענונג פאר זיין גרויסער טאט האט די פארוואלטונג בא־ שלאסן צו פאראייביקן דעם נדבנם נאמען מיט א מארמאר־טאוול אין איינעם פון די 2 נייע לאקאלן, וועלכער ווערט אנגערופן אויף זיין נאמען. ...