Wolf Mashkovitch

תיכף נאכן ארײנקומען פון די דײטשן קײן כמיעלניק איז געפאלן דער ערשטער ײדישער קרבן צוליב דער וױיטערדיקער םיבה. װען די פוילישע פאליצײ האט פארלאזט די שטאט — פארן אנקומעז פון שונא — האט זיך געהאט ארגאניזירט א בירגערלעכע מיליץ מיט דער באטײליקונג פון ײדן• מצד דער ײדישער באפעלקערונג האבן אין איר אנטײל גענומען משה ױםף שפערלינג, װאלף מאשקאװיטש׳ קלײן, קאזאק און אנדערע• די דײטשע פאטראלן׳ ארײנקומענדיק אין שטאט האבן באמערקט די ײדישע מיליציאנטן ; א דײטשישער טאנק האט גלײך געעפנט א פײער פון מאשין־געװער אויפן ײדישן מילי־ ציאנט מאשקאװיטש׳ װאם האט מיטן וױיסן באנד אויפן ארעם געהאלטן שמירה אויף דער פינטשעװער גאם׳ און אים צעריםן ממש אויף שטיקער. נאך דעם דאזיקן פאל האבן זיך די כמיעל־ גיקער ײדן באהאלטן. די דײטשן האבן אויך ארײנגעשאסן אין סאד פון משה יהושע (פארן דאזיקן הויז זענען באמערקט געװארן ײדישע פאטראלירנדיקע מיליציאנטן) און דערמארדעט ידידיה מארגולים2). ...

... יס. מיר זענען געגאנגען מיט די הענט אין דער הויך׳ ביז מיר זענען אגגעקומען צו דער שול. פלוצלינג האט אונדז דערזען פון פעגצטער דער כמיעלניקער חזן, ר׳ יעקל קאפעלעװיטש. ער האט אונדז פון פענצטער געװונקען. או קײנער היט אונדז נישט. מיר זענען זיך באלד צעלאפן יעדער אין זײן שטוב. קומענדיק אהײם צום שװאגער, האבן מיר זיך אנגעטראפן אויף א שטארק געװײן פון די שכגים און פון דער פרוי פון ידידיה מארגוליעס, װעמענס מאן איז דערשאםן געװארן. דער קערפער איז נאך געלעגן א װארעמער אין םאד. די םיבה פון ארײנשיםן םפעציעל אין דעם הויז. װי איך האב זיך דערװוסט שפעטער, איז געװעזן, װײל װען די כמיעלניקער פאליצײ האט פארלאזט דאס שטעטל, האט זי ארגאניזירט א מיליץ פון קריםטן און ײדן. פון די ײדן האבן זיך באטײליקט : משה ױיזעפ שפערלינג׳ װאלף מאשקא־ װיטש, קלמן קאזאק און נאך עטלעכע. די ײדישע מיליציאנטן האבן זיך געדרײט מיט געװער פאר משה יהושעם הויז און די דײטשן האבן דאס באמערקט בײם ארײנקומען אין שטאט. אײנער פון דער מיליץ, װאלף מאשקאװיטש, האט זיך געדרײט אויף שמירה אויף דער פינטשעװער גאס מיט א ביקס אויף דער פלײצע. אין דער מינוט איז אנגעקומען א דײטשער טאנק, אין װעלכן עס איז געװעזן א סאלדאט. ער האט גערופז מאשקאװיטשן. יענער האט אבער נישט פארשטאנען. דער טאנק האט זיך דערנעגטערט, געעפנט א פײער פון מאשין־ געװער און האט אים צעריבן ממש אויף שטיקער. דעמ קערפער האט מען נאכהער צונויפגעקליבן שטיקלעכװײז און

... שוין א טאג פארן ארײנמארש פון די דײטשן׳ אזײגער פיר נאכמיטאג׳ איז אנגעפארן א פאטרול פון עטלעכע טאנקען פון דער פינטשעװער גאם. װען זײ האבן זיך אפגעשטעלט בײ לײביש פארבערס טויער׳ האבן זײ באמערקט דעם מיטגליד פון דער פאלקם־מיליץ׳ װאלף מאשקאװיטש, דער זון פון יאנקל סטאלער, װאם האט זיך ארומגעדרײט מיט א ביקס. ער איז אויפן ארט דערשאםן געװארן און דערנאך האבן די טאנקעז זײן גוף צעריבן אויף שטיקלעך. ...