Kehilot/ChmielnikA living הַנְצָחָה — preserving the memory of destroyed Jewish communities through their Yizkor books.

Organization · political party

Poale Zion

מפלגת פועלי צױן

Workers of Zion party whose first legal conference the narrator attended.

Page scan 89HIGH confidence

Learn more about this

A memorial book holds what one community could gather about itself. The assistant reads this record's own source passages and the people and places connected to it, then searches trusted archives — Yad Vashem, USHMM, Arolsen, JewishGen, Virtual Shtetl, YIVO — and shows what it found, with its sources.

Read an article about this

Source passages

Each passage remains attached to its exact scan and opens in the standalone evidence reader.

Primary source passage

Source OCR · scan 89

Open exact passage

... לפולין הגעתי בםוף שנת 1918 מיד עם שחרורה ממועקת הגרמגים, כשהמדינה הפולנית הצעירה עושה את צעדיה הראשונים בדרן־ לעצמאות פוליטית אחרי דורות של עול הכובש הרוסי והגרמני גם יחד. אז, בימים הראשונים להתעוררות התנועד״ שהגיחה ממחתרת מהפכנית ויצאה לחופשי, לקרוא דרור לכוחות הצפונים בעם להתגײס ולעמוד על תביעות לאומױת וסוציאלױת, בכתלי הועידה הליגאלית הראשונה של מפלגת פועלי צױן׳ קלטה אוזני בפעם הראשונה את שם העײרה חמילניק, השוכנת בתוככי ״אחוזות מלך אבױן״. אבל שם העײרה הקטנה היה מלװה צירוף מוזר ומצלצל ־ ״כמיעלניקער רעפובליק״. היה בכינוי הזה משהו מההעזה של אותם הימים, מעין תחושת רטט של שינוי יםודי בחײ החברה ובהליכות הפרט. ...

Source passage 2

Source OCR · scan 89

Open exact passage

נוכחתי לדעת, כי אכן היה לכינוי על מה לםמוך. עם פרוץ המהפכה בגרמניה כשהמכונה המיליטריםטית התמוטטה וצבאות ה״קיזר״ התחילו לעזוב את פולין כשבעקבותיהם רודפים הלגױגים הפולנים של פילםודםקי, פשטה שמועד״ כי בכל שטחי המדינה עבר השלטון לידי הפועלים והאכרים, וכאילו פקודה יצאה למחנה המהפכני בכל אתר ואתר לבצע מיד את תפיסת השלטון מידי משרתי הצאריזם הרקוב, שהתעללו דורות על דורות באוכלוםית פולין. ולכשהגיעה השמועה לחמילניק, נחפזו אנשי פועלי צױן שבמקום לקײם את המצװה, וחיש מהר השתלטו על כל מוסדות השלטון בעײרה, בהכריזם על שלטון הריפובליקה. ...

Source passage 3

Source OCR · scan 254

Open exact passage

אין כמיעלניק. וכך הװה. באלד איז אראפגעקומען קײן כמיעלניק א חבר פון בונדישן צענטראל־קאמיטעט און זיך געװענדעט צו מיר׳ כ׳זאל װאס שגעלער צוזאמענרופן די גרופע בונדישע םימפאטיקערם. ם׳איז דאן פארגעקומען א גראנדיעזע פארזאמלונג׳ אויף װעלכער ס׳זענען אנװעזנדיק געװען כמעט די גאנצע פועלי־צױן פארטײ׳ װי אויך ױגנט פון פארשידענע פארטײען. דער בונדישער חבר פישמאן האט דאן אװעק־ געלײגט א דרשה׳ לויט אלע דינים פון בונדישן שולחן ערוך. װען ער האט געענדיקט׳ האט ער אין גרוים עקםטאז אויס־ גערופן : ״ענדלעך האבן מיר ארײנגעדרונגען אין דער במיעלניקער צױניםטישער פעםטונג •״

Source passage 4

Source OCR · scan 284

Open exact passage

שטראכן װערן דער אלגעמײנער הויכער קולטור־נױוא פון דער באפעלקערונג. כמיעלניקער ױגנטלעכע און ױנגעלײט האבן געשמט אין דער גאנצער סביבה פאר איגטעליגענטע מענטשן װאם האבן געלערנט און געלײענט, געשעפט װיסן פון די פיל ביבליאטעקן — פון דער גרויםער שטאטישער ביבליאטעק פון די פועלי־צױן, פון דער ביבליאטעק פון דער צױניםטישער ארגאניזאציע און פון די ביבליאטעקן, װעלכע האבן עקםיםטירט בײ כמעט אלע צױגיםטישע און נישט־ צױניסטישע ארגאניזאציעס. ...

Source passage 5

Source OCR · scan 255

Open exact passage

... אײנצײטיק האט זיך אנגעהויבן אן אינטענסױו םארטיײ לעבן. ם׳האבן געקעמפט אלגעמײנע צױניםטן מיט ליגקע פועלי צױן, ס׳האט זיך אויך באװיזן די צעירי צױן, באקעמ־ פנדיק סײ די אלגעמײנע צױניםטן םײ די לינקע פועלי־צױן.

Source passage 6

Source OCR · scan 300

Open exact passage

... ״פועלי צױך און אירע ױגנט־ארגאניזאציעס האבן מיט מםירת נפש געארבעט׳ אז די ײדישע פאלקם־שול זאל עקזים־ םירן און קענען דערציען א נײעם ײדישן דור אין דער ײדישער און װעלטלעכער קולטור. אין די קנאפע 20 יאר פון דער עק־ זיםטענץ פון דער שולע האבן גראדואירט העכער 15 הונדערט שילער. א גרויסער טײל האט שפעטער אויםגעװאנדערט און ם׳איז כמעט נישט פאראן קײן װעלט־טײל װו ם׳זאלן זיך ױשט געפינען קײן כמיעלניקער װעלכע זאלן נישט האבן באלאנגט צו דער פועלי צױן־ארגאניזאציע אדער צו אײנע פץ אירע אפצװײגונגען.

Connected nodes

Person