Yeshiva

... און אויך קײן געלט האט ער אלם ראש־ישיבה נישמ גענומען, כאטש די ישיבה האט געהאט א נישקשהדיקן בודזשעט און האט אלע אנדערע מלמדים און משגיחים געצאלט א שײנעם געהאלט. ...

... עציפיש ײדישע פאכן: שוםטערם׳ שניידערם, קאמאשן־מאכערס, היטל־מאכערס, אײנבינדערס, םטעלמאכעס, זײגער־מאכערם און אפילו קאװאליעם, װאס איז שוין אביםל וױיט פון צו זײן א ײדיש פאך. אלץ הארציקע עמך־ײדן, װאס האבן אין דער פרי און בײנאכט אויםגעפילט אלע דאװען־ פלעצער אין די בתי־מדרשים, װו ס׳פלעגן בײנאכט כמעט שטענדיק זײן װאנדערנדיקע משולחים־מגידים, בעל״ דרשער, װו זײ פלעגן ״זאגן״ בין מנחה למערב. פלעגט מען נישט אײנמאל זעען װי אזא אגגעהארעװעטער בעל־מלאכה פון א גאנצן טאג שװערע הארעװאניע פלעגט הערנדיק שטיץ און כאפן א דרימל, אנגעלענט אן װאנט. אז דער קאפ איז אט אט געפאלן, פלעגט ער זיך א כאפ אויף געבן, הערן א רגע און װידער... און אפשר טאקע דערפאר זיך נישט געטרויט זיצן... און יעדער אײנער פון זײ, האט געהאלפן אויסהאלטן דער ישיבה, געצאלט פאר כל מיני חברות, װאס האבן עקסיםטירטו חברה ש״ם, גמילת חםדים־קאםעס, לינת הצד.ק, חברה קדישא, װאם אין איר שפיץ איז געשטאנען ר׳ לײב עדכן (שדכנות איז געװען די הויפט־פרבםה...) מיט זײן גרויםער פײקע, װאס איז תמיד געװען װי צוגעװאקסן צום מױל׳ האט שטענדיק מקטיר קטורת געװען...

די אינהאבער פון די געשעפטן אין גרויםן מארק, װאם האט געבילדעט דעם צענטער פון שטאט, זענען אלע געװען שײנע ײדן, הדרת־פנימער מיט רחבותדיקן אויסזען פון תורה וגדולה במקום אחד. אלע גרויסע געשעפט־לײט מיט געשעפטן מכל המינים, בעלי אכםניה׳ם אאז״װ. געװען ציוישן זײ אינטערעםאנטע טיפן, װאם יעדער פאר זיך איז געװעז אן עולם מלא׳ למשל : ר׳ עזרא נאפארםטעק, א ײד א גביר און למדן, געהאט א גרויס שניט־געשעפט און געהאט עטלעכע טעכטער. פאר אלע האט ער גענומען זײער לייטישע, טאקע גאר לײטישע און פײנע אײדעמס אויף קעסט, װויל־לערנער און קענער. איץ אײדעם, ר׳ אברהם, האט קײן קינדער נישט געהאט און געװען א למדן א מושלם אץ דערצו א טײערער מענטש מיט אן אײדעלער נשמה. ער האט זיך אין גאנצן געװידמעט דער ישיבה׳ געזארגט פאר אלץ׳ אנהויבנדיק פארן בודזשעט פון דער ישיבה, צו קענען באצאלן די מלמדים, משגיחים אאז״װ ביז באזארגן די בחורים פון דער פרעמד — װאס זעגען געװען היבש אין צאל — װעמען א נאכט־לעגער, און װעמען ״א טאג״• געװען א היבשער טײל בחורים ״טעג־ עסער״, װאם בעלי־מלאכות אץ בעלי־בתים האבן געגעבן

די צװײ טראטוארן פון מארק זענען אויך אין די אװנטן געװען איבערגעפולט פון דער שפאצירנדיקער ױגנט. עס האט געקאכט װי אין .א זידיקן קעםל. די טראטוארן זענען געװען געפאקט, נישט געװען װו א שפילקע צו װארפן. מען האט דיסקוטירט, געפרװוט איבערצײגן אײגער דעם אנדערן און װערבירן מיטגלידער אין די ױגנט־ארגאניזאציעס און פאר־ טײען. פיל צו דערצײלן װאלטן געהאט די טראטוארן פון מארק, װען זײ װאלטן רעדן געקענט, װעגן גרויםע ױגנט־ חלומות און ליבעם, װעגן חםידישע בחורימלעך פון בית המדרש און ישיבה, װאס זענען אפיקורסים געװארן, נאכן באקומען די ערשטע אפיקורםישע צײטונגען און זשורנאלן. ...

... געבוירן בײ חםידישע עלטערן. געלערנט אין דער ישיבה׳ אײנגעזאפט תורה־װיםן. ...