Chevra Kadisha

... די קברים. דאס צימער האט מען גערופן קמ־ות־שטיבל. דארטן זענען געשטאנען אלע מכשירים, װאם מען האט גענוצפ פאר דער ״טהרה״• אין נארמאלע צײטן׳ װען עס האט געטראפן א טויט־פאל; האבן די חברה־קדישא פון דאנען גענומען די מכשירים צו דעם הויז, װו דער געשטארבענער איז געױען, און דארט זײן רעכט געטאן. אין דער עפידעמיע־צײט אבער, האט מען דאס נישט געקענט טאן, װײל דער שטאט־ראט האט געהאט פארבאטן, װײל די טויט־פאלן האבן שוין דערגרײכט פון 12 ביז 15 א טאג...

... ערם און אפילו קאװאליעם, װאס איז שוין אביםל וױיט פון צו זײן א ײדיש פאך. אלץ הארציקע עמך־ײדן, װאס האבן אין דער פרי און בײנאכט אויםגעפילט אלע דאװען־ פלעצער אין די בתי־מדרשים, װו ס׳פלעגן בײנאכט כמעט שטענדיק זײן װאנדערנדיקע משולחים־מגידים, בעל״ דרשער, װו זײ פלעגן ״זאגן״ בין מנחה למערב. פלעגט מען נישט אײנמאל זעען װי אזא אגגעהארעװעטער בעל־מלאכה פון א גאנצן טאג שװערע הארעװאניע פלעגט הערנדיק שטיץ און כאפן א דרימל, אנגעלענט אן װאנט. אז דער קאפ איז אט אט געפאלן, פלעגט ער זיך א כאפ אויף געבן, הערן א רגע און װידער... און אפשר טאקע דערפאר זיך נישט געטרויט זיצן... און יעדער אײנער פון זײ, האט געהאלפן אויסהאלטן דער ישיבה, געצאלט פאר כל מיני חברות, װאס האבן עקסיםטירטו חברה ש״ם, גמילת חםדים־קאםעס, לינת הצד.ק, חברה קדישא, װאם אין איר שפיץ איז געשטאנען ר׳ לײב עדכן (שדכנות איז געװען די הויפט־פרבםה...) מיט זײן גרויםער פײקע, װאס איז תמיד געװען װי צוגעװאקסן צום מױל׳ האט שטענדיק מקטיר קטורת געװען...

... נאד א לאנגער קראנקײט איז געשטארבן א חבר פון דער ױגנט־ארגאניזאציע פון די לינקע פוע״צ, אברהם־יצחק גארליצקי. נאד א װענדונג צו דער קהילה און חברה־קדישא, ...

... אין ױני, 1929 איז אונדזער חבר א. י. גארליצקי שװער קראנק געװארן, בײ זײן בעט האבן געװאכט זײנע ױגנט־ חברים, מיט װעלכע ער האט צוזאמען געלערנט און געאר־ בעט. אין זײנע לעצטע מינוטן, װען אײנער פון די אנװעזנ־ דיקע חברה־קדישא, אברהמלע שפוצאק האט געלײגט א יארמולקע אויפן קאפ פון גוםם און געהײסן אים נאכזאגן וױדוי, האט אברהם יצחק מיט די לעצטע כוחות אראפגעריםן דאם קאפל פון זײן קאפ און אויםגערופן־ ״ערלעך און פרײ האב איך געלעבט, אזוי װיל איך אויך שטארבן״. אט מיט די װערטער האט ער אויםגעהויכט זײן ױנג לעבן. ...

... געװען דער חוט־השדרה פון האנטװערקער־פארײן, פאר־ װאלטונגס־מיטגליד פון דער גמילת־חסדים־קאםע, פארזיצער פון דער חברה־קדישא, און א געװיסע צײט דער פרעזעם פון דער קהילה־פארװאלטונג. ...

... אין יענעם טאג האט זיך אנגעהויבן די ביטערע מחלוקת. װען די חברא קדישא איז געקומען דורכפירן די לװיד״ האט זיך ארויםגעשטעלט טוביה דעם רב׳ם זון, װעלכער איז געװען מורה־הוראד״ און פארלאנגט מען זאל אים אונטערשרײבן׳ אז ער איז ממלא מקום פון זײן פאטער, ד.ה. ער װערט רב אין כמיעלניק. ער האט אבער אנגעטראפן אויף א שטארקער קעגנערשאפט.

דאם געהערן צו חברי־קדישא און חברה ״נושאים״, איז געװעזן א גרויםע מצװה און ײדן־חסידים, בעלי מלאכות און םוחרים האבן זיך געשטופט צו זיץ אין די חברות. דער באװוסטער שמואל מאפע׳ חײם נתן גאלדשטײן׳ יעקל פלו־ טשענניק און אנדערע זענען געװעזן די לײטער פון די אינם־ טיטוציעם און מיט גרוים יראת הכבוד זיך באצויגן צו זײער מיסיע. הושענא־רבא איז פארגעקומען א גרויסע ״הילולא״ בײ דער חברה קדישא, א גרויםער קידוש׳ אויף װעלכן מ׳האט געמאכט א שטארקן ״לחײם״. ...