Kehilot/ChmielnikA living הַנְצָחָה — preserving the memory of destroyed Jewish communities through their Yizkor books.

Person · unnamed individual

Unnamed non-Jewish man

דער גוי

Brought the narrator and others food and newspapers.

Page 832HIGH confidence

Learn more about this

A memorial book holds what one community could gather about itself. The assistant reads this record's own source passages and the people and places connected to it, then searches trusted archives — Yad Vashem, USHMM, Arolsen, JewishGen, Virtual Shtetl, YIVO — and shows what it found, with its sources.

Read an article about this

Source passages

Each passage remains attached to its exact scan and opens in the standalone evidence reader.

Primary source passage

Source OCR · scan 416 · printed page 832

Open exact passage

... פון דעמאלט אן איז ער ארײנגעקומען אפטער און האט אונדז געבראכט עסן און צײטונגען. אויך זײן פרוי מיט דער טאכטער זענען אפטער .ארײנגעקומען. אונדזער לאגע האט זיך אביסל פארבעסערט. ...

Source passage 2

Source OCR · scan 418

Open exact passage

גראבן אויס א בונקער אין דער שטאל׳ דער גוי באהאלט דאס זאמד אונטערן מיסט. עם דויערט נישט לאנג און דער בונקער איז פארטיק. װידער איז דא װו זיך צו באהאלטן. אויף דעם בונקער מאכט דער גוי א פלאץ פאר קאטשקעם. אזוי זענען מיר געװעזן אין שטאל — פון דער ״װיגיליע״ ביזן 13־טן יאנואר. די רוםן זענען געגאנגען פארויס און די דײטשן האבן ביםלעכוױיז אנגעהויבן אנטלויפן. מײן טאכטער שרהטשע איז געװעזן בײם קריסט. עם האט געהײםן, אז זי איז א פלימעניצע. מען האט זי גערופן מארישקא. מײן טאכטער איז יעדעם מאל ארײנגעקומען און דערצײלט, אז די דײטשן אנטלויפן, מען הערט שוין די רוסישע הארמאטן. דער גוי איז ארײנגעקומען און אונדז געזאגט, אז אויב עס װעט ברענען זאלן מיר .אנטלויפן, וױיל עם ברענען שוין פיל דערפער, מענטשן לויפן אויף אלע װעגן• די גאנצע פאמיליע פון אונדזער באלעבאס איז שוין געװעזן אין בונקער צוזאמען מיט מײן טאכטער, אבער אין אונדז האט ער נישט פארגעםן. די שטאל איז געװעזן פארשלאםן און ער האט אונדז געהיטן אויפן הויף. פלוצלינג איז אין הויף געפאלן א שראפנעל פון א הארמאט און עם האט אויפגעהויבן די גאנצע ערד. םטאך איז פארשיט געװארן. םטאכאװע איז געקומען צו לויפן און געשריגן: ״םטאך: םטאךד קײנער ענטפערט נישט. מיר האבן געמײנט אז ער איז שוין טויט• דערװײל איז ער צו זיך געקומען און אויםגעשריגן: ״איך לעבי איך לעב !״ ער לויפט גלײך ארײן צו אונדז און זאגט: ״דאס זענען די לעצטע מינוטן, זאלט איר װיםן, אויב עס װעט ברענען• זאל ...

Source passage 3

Source OCR · scan 400 · printed page 800

Open exact passage

דער גוי האט אבער נישט געװאלט דעם ברױו שיקן מיט דער דארפם־פאםט מיט דער טענה, אז אין דארף שרײבט כמעט קײנער נישט קײן ברױו, קען מײן ברױו ארויפריפן אויפמערקזאמקײט און גורם זײן אן אומגליק... כ׳האב אים געגעבן געלט אויף הוצאות און ססז דאלאר צום טוישן... און ער איז געפארן קײן װארשע אװעקלײגן דעם ברױו. ...

Source passage 4

Source OCR · scan 401 · printed page 801

Open exact passage

מערקװעףדיקע׳ לגמרי אומדערװארטעטע טרויעריקע פאר־ לויפענישן האבן מיר מיטגעמאכט מצד אונזערע מיטזיצערם אין באהעלטעניש : כ׳בין מיט אלע מײגע חושים געװען װאך און אן אויפהער אבסערװירט װאם ארום אונז טוט זיך. אײנ־ מאל האב איך פלוצלינג באמערקט בײם גוי א געװאלדיקע דענערװירונג און פארביטערונג, ער האט מיר אין פנים נישט געקענט קוקן, נישט געװאלט רעדן מיט מיר. מײנע ביחי־ צערס... זענען מיר עפעם געװען טויט־בלאס... כ׳האב אינטו־ איטױו געפילט א צוזאמענהאנג פון דעם גוי׳ס שװײגעניש און זײער אומרואיקײט.

Connected nodes