Jankel Langwald

אמאל׳ אמאל, האט זיך דא געצויגן די קײט מיט װעלדער פון ״הײליקן קרײץ״. דא האבן אמאל געװאקםן שלאנקע סאםנעם׳ דעמבעם, אײדל־װײסע בעריאזעם. ם׳האט דא אמאל געשװיבלט מיט װילדע חזירים׳ װעלף, און אנדערע װילדע חױת. קלײנע בערגלעך האבן זיך געצויגן ארום און פון די בערגלעך האט ארויסגעקװאלט א קלײן טײכל. נעבן דעם טײבל איז געװען א קלײן דערפל, װו ם׳האט געװאקםן האפן (אויף פויליש — כמיעל). דאם האבן די פריצים טאינםקי, גורעצקי, ראדזשױויל, גענוצט דעם האפן אוים־ צוארבעטן דעם טײערן פוילישן נאציאנאלן געטראנק ״מעיד״, װאם פריצים האבן צוגעטרונקען גאכן אפעםן די פלײשן פון די געפאנגענע װאלד־חזירים, אדער װילדע האזן. דאם דערפל פויערים האט געארבעט פאר די פריצים, װעלכע האבן העכער — איבערן טײכל געהאט זײערע פאלאצן. איז טאקע דאס ראטהויז פון יאנקל לאנגװאלד געװען .אמאל דער פאלאץ פון דערפל כמיעל, װו עם האבן געוװינט אמאל דער כראביע טאינםקי און אנדערע פריצים. װען די ײדן האבן אײנגע־ װאנדערט אהער, האבן זײ אנגעהויבן בויען גארבערײען בײ דעם קלײנעם טײכל, און אײנציקװײז האבן זיך געבויט װאםער־מילן, .אזוי אז דאם דערפל כמיעל האט זיך װאם א מאל פארגרעםערט. עם זענען אײנציקװײז פארשװונדן די שלאנקע סאסנעס און דעמבעם אזש העט ביז צו דעם דארף שלאדקאװ. נעבן ראטהויז ארום האבן זיך געבויט אנדערע הײזער אין א ראד, און פון דעם האט זיך געפארעמט דער גרויםער שטאט־מארק. ,אז עם זענען געקומען מער ײדן׳ האט מען געעפנט מער קראמען מיט פארשידענע םחורות, ביז דאס דערפל כמיעל איז געװארן א שטעטל — כמיעלניק. עס האט שוין דא אנגעהויבן צו שמעקן מיט ױכטענער פעל. די מילן האבן מעלאנכאליש געקלאפט, ם׳איז שוין געװען א פאבריקם־קוימען פון דער ביר־ברויערײ, פון װאנעט עם האט געשמעקט מיט קאכעדיק ביר און האפן. אזוי ארום זענען באשעפטיקט געװארן מער מענטשן, עם זענען אנגע־

... 6. אברהם לאנגװאלד, א זון פון יאנקל לאנגװאלד : ...

אין עטלעכע שעה שפעטער האט מען געהערט װי מען האט גענומען פיר זאקלאדניקעם. יאנקל לאנגװאלד׳ ױיזעפ מינסקי׳ לעשמאן און ישראלקע מאירל פרידענזאן׳ און מען האט זײ אװעקגעשיקט נאך פיגטשעװ דער רוםישער גענעראל האט פארארדנט׳ אז די ײדן פון כמיעלניק מוזן היטן די כילי־ טערישע טעלעפאנען׳ װעלכע זענען אויםגעלײגט .ארום דער שטאט. ...