Kehilot/ChmielnikA living הַנְצָחָה — preserving the memory of destroyed Jewish communities through their Yizkor books.

Institution · synagogue

Great Beit Midrash

גרויםן בית־המדרש

A large prayer house used by craftsmen.

Page scan 135HIGH confidence

Learn more about this

A memorial book holds what one community could gather about itself. The assistant reads this record's own source passages and the people and places connected to it, then searches trusted archives — Yad Vashem, USHMM, Arolsen, JewishGen, Virtual Shtetl, YIVO — and shows what it found, with its sources.

Read an article about this

Source passages

Each passage remains attached to its exact scan and opens in the standalone evidence reader.

Primary source passage

Source OCR · scan 135

Open exact passage

דער הימל לויטער װי קרישטאל און די זון באװייזט זיך מיט איר שטארקער קראפט. עס ברענט און בראט די היץ פונקט װי עס יװאלט א פײער אין די הימלען געברענט. עס איז נאך זײער פרי און עס קומען שוין פון אלע דערפער פויערים מיט אנגעפולטע װעגענער׳ מיט פארשידעיע ארטיקלען װי ־ עפל, בארנעם׳ פלוימען׳ װײץ׳ קארן, גערשטן׳ האבער, קארטאפל, האלץ װי אויך עופות, פערד און בהמות. עם װערט שנעל פול דער גרויסער מארק און אויך דאס קלײנע מארקל׳ װי מען פלעגט עם רופן. עפעס יעדער אײנער פילט און קײנער וױיסט נישט, װאם דאם באטײט דער הײנטיקער דאנערשטיק מיט דעם גרויסן יריד. מענער דערצײלן װעגן דעם פארנעם און גרויסקײט פון דעם יריד. פרויען דערצײלן אז אזא יריד איז שוין לאנגע יארן נישט געװען. אין גרויםן בית־המדרש, װו עם דאװנען די בעלי־מלאכות, יאגט מען צו א ביסל דאס דאװנען, כדי װאס שנעלער צו זײן אויסן מארק. קײנער האט זיך נישט פארגעשטעלט װאם פאר א שטורעם עם קומט אן, װײל אין יענער צײט האבן נאך זײער װײניק ײדן פון שטעטל געלײענט צײטונגען, איבער דעם איז אלץ געקומען אזוי פלוצלינג אומגעריכט בײ ײדן װי בײ נישט־ ײדן. נאך א גאנצן טאג טומלען און רוישן זעט מען ױי פרײלעכע פויערים זינגען מיט פלעשלעך װאדקא אין די הענט און מען שרײט מיט די לעצטע כוחות, ביז זײ פאלן שיכוד אויף דער ערד.

Source passage 2

Source OCR · scan 162

Open exact passage

... דער כמיעלניקער מארק װאם איז גערוען װי א פארמאכטער קאםטן, האט אויסגעזען שבת װי א פעםטונג מיט די דיקע אײזערנע פרענטן און גרויסע שלעםער אויף די געשעפטן, װאם זענען .אלע געװען ײדישע. די װאכנטעג זענען געװען לאנגע און הארעפאשנע. שבת דאקעגן האט געהאט א באזונ־ דערן געשמאק. שוין זעקס א זײגער פרימארגן האט מען געזען װי ײדן מיט ברײטע, צעקעמטע בערד און שװארצע זײדענע און אטלאםענע קאפאטעם מיט שװארצע שטױול, שפאנען רואיק און זיכער, צוזונגענדיק זיך א זמרל, אין המשך פון פרײטיק־צונאכטדיקע זמירות׳ װער אין גרויםן בית המדרש ארײן, װער אין שול און װער אין פארשידענע חסידים־ שטיבלעך, כדי ארײנצוכאפן א קאפיטל תהילים׳ א פרק משנױת, למדנים — אויך א דף ױמי. דער תהילים־זאגער, דער שליח ציבור אין גרויםן בית המדרש איז געװען עזרא נאפארםטעק, א ברײטבײניקער ײד מיט א קײלעכדיקער פלײצע און א שײנער זײדענער בארד. געהאט האט ער א קלינגנדיקע שטימע. יעדעס װארט פון זײן תהילים זאגן׳ האט הילכיק אפגעקלונגען צװישן די בית המדרש־װענט. ...

Source passage 3

Source OCR · scan 242

Open exact passage

... גאכן אויםארבעטן די ליסטע, װעלכע מען האט מיר איבער־ געגעבן, אז איך זאל יעדן אײנעם פון זײ לאזן װיסן און זײ אײגלאדן אויף 3 נ.מ. דעם זעלבן טאג צו בערעלע שמש (טראמבאצקי), װעלכער האט צו יענער צײט געװוינט אינעם גרויםן בית המדרש. ...

Connected nodes