Yoal Unger

צו די גרעםערע ״פאשארניעם״־אײגנטימער האבן אויך געהערט : קלמן דעם געלן משה׳ם אײדעם, שלמה יאםל גלײט׳ יאםל קוטשער, שמואל קוטשער, זעליק קוטשער — אלע פון דער משפחה לעװינשטײן. שײקע קלײנמאן, ױאל אונגער, זרח װיגאדנע, חײם מילער, באשע קויפמאן. געװען אין שטאט אויך א םך קלײגע ״פאשארניעס״, װאס פלעגן פארקויפן זײער פראדוקציע אין שטאט גופא. ...

זיד פארשפרײט אין לער גאנצער שטאט• שטאטישע שקצים האבן צוזאמען מיט די דײטשן אגגעהויבן גלײך זוכן די פאר־ מלחמהדיקע קהילה־עסקנים. אין דער זעלבער נאבט זענען םארהאלטן געװארן אין גרויסן בית־המדרש : דער ראקאװער רב ר׳ אליעזר עפשטיץ, דער כענטשינער רבי מיט זיץ אײדעם. װעלכער האט זיד צופעליק געפינען בײם ראקאװער רב׳ בערל שמש (טראמבעצקי)׳ שמואל אליהו וױיל׳ ױאל אונגער׳ דער ראש הקהל שבתיל ביאלאגורםקי׳ חײם נתן גאלדשטיץ׳ הערשל גאלדשטיץ׳ אברהם טאפלאװיטש׳ לײבל םילמאן װי אויך דער שטאטישער גלח םוידע און אנדערע׳ צוזאמען בעיד א 30 ײדן. די דײטשע װאנדאלן האבן אויפגעצװונגען דעם גלח און נאך אנדערע קריסטן פון שטאט א דיסקוםיע אויף דער טעמע ״טוב שבגוײם רצוץ את מוחו״• נאד דער דיסקוסיע זענען באפרײט געװארן דער גלח און די קריםטן. די ײדן האט מען געצװונגען צו זינגען און זאגן תהילים. גלײכצײטיק האבן די דײטשן באגאסן מיט בענזין דאם בית המדרש און עם אונטערגעצונדן 4 א זײגער פארטאג׳ צוזאמען מיט די זײטיקע בנינים: ארויסלויפנדיק דורך די פענצטער פון ברענענדיקן בית המדרש זענען דערשאםן געװארן בערל שמש (טראמבעצקי), ױאל אונגער און שמואל אליהו װײל. דעם ראש הקהל׳ װאס איז בלויז פארװונדעט געװארן׳ איז געלונגען ארויסצוראטע־ װען זיך פון דער שריפה׳ די איבעריקע זענען אומגעקומען אין פלאמען. צענדליקער םפרי תורה זענען פארברענט געװארן.

געבראכט צו קבר ישראל. נאך דעם פאל האבן זיד אלע כמיעלניקער ײדן באהאלטן און פארשלאסן, װײל דער פחד איז געװעזן גרוים. אין אװנט איז אנגעקומען פיל דײטש מיליטער, װעלכע האט זיך פארשפרײט אין דער גאגצער שטאט. שטאטישע שקצים האבן צוזאמען מיט די דײטשן אנגעהויבן זוכן פארמלחמהדיקע קהילה־לײט. אין דער זעלבער נאכט זענען אין גרויםן בית המדרש ארײנגעטריבן געװארן : דער ראקאװער רב, רב אליעזר יהושע עפשטיץ, דער כענטשי־ נער רבי מיט אן אײדעם, װעלכער האט זיך צופעליק געפוגען בײם ראקאװער רב, בערל שמש (טראמבעצקי), שמואל אליהו וױיל, ױאל אונגער, שבתיל ביאלאגורסקי, חײם נתן גאלד־ שטײן׳ הערשל גאלדשטײן׳ בערך 30 ײדן, װי אויך דער שטאטישער גלח און נאך. די דײטשן האבן דאס בית המדרש אונטערגעצונדן• ארויסלױפנדיק פון ברענענדיקן בית המדרש זענען דערשאסן געװארן: בערל שמש׳ ױאל אונגער, שמואל אליהו וױיל און שבתיל ביאלאגורסקי, דער סארמלחמהדיקער ירעזעס סון דער קהילה, איז בלויז םארװוגדעט געװארן. אין ...

... די גאנצע שול־גאס איז געװען רויט פון דעם בלוט פון די קרבנות. װען מיר זענען צומארגנס אינדערפרי אראפ פון באהעלטעניש האבן מיר געטראפן 17 טויטע. עטלעכע פון זײ האבן מיר גלײך דערקענט : ױאל אונגער׳ שמואל־אלי װײל׳ בערל שמש (טרעמכאצקי)׳ דער לאמער שוםטער׳ דרײ רבנים פון כענטשין װאם האבן זיך געהאט אויפבאהאלטן בײ הרב עפשטײן און א שנײדער פון ױקעװ שנײדערס הויז. ...