Ephraim Salzberg

... דאם עקאנאמישע לעבן פון כמיעלניקער ײדן איז געװעזן קאנצענטרירט ארום די בענק. די הויפט־באנק איז געװעזן די .באנק לודאװי״, אין װעמענס שפיץ עס איז פיל יארן געשטאנען ר׳ ישעיהו שמואל מארגאליעס. ישעיהו שמואל פלעגט זיך בארימען פאר די קריםטן אין שטאט און זאגן * ״יעסטעם צאלי קרענטשיטשעל באנקו לודאװעגא״. די באנק האבן געפירט אפרים זאלצבערג, יהודה פײגגאלד׳ רבציע אקסענהענדלער און אנדערע. כמיעלניקער סוחרים האבן אלע געלט־טראנזאקציעם דורכגעפירט דורך די ״לודאװי״, אויך די גרעסטע שפאר־קאסע פון קלײנע הענדלער און בעלי־ מלאכות איז געװעזן אין אט דער באנק. די אנדערע בענק זענען געװעזן־ ״האנדלאדוי״, געפירט דורך דער משפחה קאנערצוקער; די באנק ״דיסקאנטאװי״ בײ ר׳ משה׳קע פײנגאלד, װאס איז געפירט געװארן דורך װעלװל װײנריב, מאיר פײנגאלד, מאיר שטראך, שאול מאראװיץ; די גערער באנק ״קרעדיטאװי״, געלײטעט דורך יאסל דזשאלאװסקי און אברהם פיש.

... ון א דײטשישער אפיציר האט גערעדט װעגן צוריקשטעלן די ארדענונג אין שטאט. צװישן די פארזאמלטע אין שול האט זיך געפינען אברהם לאנגװאלד׳ װאם איז נאמינירט געװארן אלס .ױדנעלטעםטע״. דער דײטשי־ שער אפיציר האט אים גלײד באפוילן צו שאפן דעם ױדנראט. לאנגװאלד האט זיך געװאנדן צו די פארמלחמהדיקע קהילה־ לײט זײ זאלן שאפן דעם ױדנראט׳ אבער כמעט אלע האבן זיך אפגעזאגט; עם האבן אויך נישט געװאלט אנטײלנעמען אין ױדנראט די פארטײאישע עסקנים. בלויז געצײלטע מענטשן האבן זיד אפגערוםן אויפן באפעל פון לאנגװאלד און אזוי ארום איז אין דער אנװעזנהײט פון באפולמעכטיקטן פון דער דײטשישער מאכט׳ א ס.ם.־מאן, געשאםן געװארן דער יודנ־ ראט. עס איז גאיד געשאפן ^עױארן אין ױדנראט דער ארבעטס־אפטײל׳ בראש פון װעלכן עס זענען געשטאנען דוד זאלצםאן אץ אפרים זאלצבערג. מיט דער צײט האט לאגג־ װאלד אויפן סארלאנג סון א גרויסן טײל פון ױדנראט־מיטגלי־

... אין יודנראט זענען ארײן פאלגנדיקע פערזאנען: אברהם לאנגװאלד — ױדנעלטםטער ; ױםף קלײנערט, דוד זאלצמאי, אפרים זאלצבערג׳ משה לעװענשטיץ, יחיאל סטאשעװסקי• שמחה יעדװאבגי׳ מרדכי מארקאװיעצקי, לײבוש שולזינגער. יאםל פעפער׳ משה װײםגאלד (פון לאדזש), אנשל םציזאריק, יחיאל דאמב און נאך אנדערע. אין ױדגראט איז געװעזן א ספעציעלע אפטײלונג ״דער ארבעטס־אמט״ בראש פון װעלכן עס זענען געשטאנען דוד זאלצמאן און אפרים זאלצבערג•

... 4♦ דער ױדענראט איז באשטאנען פון פאלגענדע פערזאגען : אברהם לאגגװאלה ױסף קלײנערט, אנשל םציזאריק׳ דוד זאלצמאן, אפרים זאלצבערג, משה לעװענשטײן, יחיאל סטאשעװםקי, שמחה יעדװאבני, מרדכי מארקאװיעצקי, לײבוש שולזינגער, יאסל פעפער, משה װײסגאלד (פון לאדזש) און אנדערע♦ דער ױדעגראט האט זיך געפונען אין לאגגװאלדם הויז און שפעטער אויך אין אנדערע הײזער. מאנצאזש דארטן♦ אין אויגוסט 1941 איז ױםף קלײנערט גערדען װיצע־פרעזעס פון ױדגראטי