Rabbi Israel Joseph

... מאחורי בית-המדרש עמד על תילו בית-הכנסת של חסידי סטולין, ומול בית-המדרש הישן, מעבר לרחוב, עמד בית-מדרשו של הרב הזקן. אף זה האחרון היה מוקף חצר רחבתידים, שהכילה גם את ביתם של שני בני ר' ישראל יוסף זצ'"ל. ...

לקח ר' משה לכובקר את תרמיליו ונסע לדויד-הורודוק אל ר' ישראל יוסף. ב,זכור ברית* ביקש משה מרדכי מן הרבי, שיקרב את ר' משה וייטיב עמו. -- עכשיו ,זכור ברית", -- יש לנו פנאי, עוד נראה, -- השיב הרבי. בראש-השנה קרב ר' משה אל הרבי לברכו ,לחיים" -- וחיכה למוצא פיו, אך הרבי שתק בשני ימי החג. בצום גדליהו ביקש ר' משה רחמים ובכה. ‏ -- תישאר עד ליום הכיפורים -- אמר הרבי. ובינתים הונו מתבזבז ועושרו מתמסמס. הגיע יום הכיפור -- הרבי שותק. הגיע ערב סוכות ודחהו עד אחרי סוכות. והוסיף והתחנן, ודחהו עד אחרי שבת בראשית. אותו יום נכנס אצל הרבנית וחילה פניה. נכנסה אצל הרבי, וביקשה רחמים. במוצאי"שבת, לפני ההבדלה, אמר הרבי לפתע: -- משה, החוזה כאן? -- כן. -- הראה לי. - הוציא את החוזה מתיקו, הסתכל בו הרבי ואמר: התיאש ותוותר עליו ועל כל הכרוך בו? - כן, רבי. -- ולא תהיה לך כל הנאה ממנו, לך ולילדיך ! -- לא! -- לקח הרבי את החוזה והעלהו באש נר ההבדלה. מיד נשמע קול רעם אדיר -- וכל דויד הורודוק נזדעזעה. ומיד אחר כך נראתה אש מעבר לכובקה : הכנסיה עלתה בלהבות. ...

מדי שנה בשנה, בבואו לקוזנהורודק, היה ר' ישראל יוסף מתאכסן אצל ר' ישראל חיים קוציקוביץ, ממחרת הפסח ועד שבועות (ופעמים אף בחג השבועות עצמו). בשנתו האחרונה חשו הכל, כי זה ביקורו האחרון הוא אצלם. ביחוד חשה זאת בעליל, חיה, אמו של ר' ישראל חיים. ...

... דאוויד"האראדאק דאט דאן געהאט אלר אייגענע דינאסטיע ,גוטע יידן". עס האלטן זיך אויף זין און אייניקלעך פון דעם ,אלטן רב". דער ,אלטער רב", ר'ישראל-יוסף האט געשטאמט. ווייזט אויס, פון וואלין -- פון קארעץ. ...

און תרכ"ד/1864) איז צו זען זיין גייסטיקע אפהענגיקייט פון ר' יצחק נעסוויזשער. מיט דעם אויסדרוק : ,איך בין מתפלל און בין זיך מתחנן פאר זיין (ר' יצחקס) קדושה ער זאל אונז להבא אויך ניט פארגעסן... איך זאל קענען זיצן אין מיין הויז רואיק...* מיינט ער מן הסתם די מחלוקת, וועלכע איז צו ‏ זיץ צייט געווען צווישן זיינע און סטאלינער חסידים וועלכע האבן אויף די האראדאקער חסידים געקוקט ווי אויף חסידים פון א צוייטער מדרגה. דער נוסח פון דאוונען אין זיין שול אין האראדאק. וועלכע האט געטראגן דעם נאמען .דעם רב'ס בית-מדרש", איז געווען נאענט דעם נוסח פון וואלין. ר' ישראל יוסף איז געשטארבן בערך תרנ"ט/1899 און א בשותפותדיקער ,אהל" אויף דעם קבר פון אים, פון זיין פאטער און זיידן איז געשטאנען אויף דעם האראדאקער בית-עולם. -- פון זיינע יורשים האט נאך געהאט א געוויסע השפעה זיין אייניקל ר' *צחק (געשטארבן תרס"ח/1908). צום לעצטן דור פון דער דינאסטיע האט געהערט ר' יצחקס אייניקל ר' אהרן, וועלכער האט זיך באזעצט אלס רבי אין שכנותדיקער שטאדט לונינעץ, און א צווייטער אייניקל, דער לעצטער האראדאקער רבי ר' משה, א תלמיד פון די ישיבות וואלאזשין און לידא, געווען באגאבט אלס מטיף, איז אויך געשטאנעז נאהענט צום ציוניסטישן געדאנק און איז געווען אלגעמיין געשעצט. ער איז אומגעקומען על קידוש חשם דורך די נאציס. -- בכתב איז פון די האראדאקער צדיקים, חוץ די אויבנדערמאנטע אייניקע בריוו פון ר' ישראל יוסף גארניט געבליבן. דאס אנטשטיין פון דער דינאסטיע בכלל איז צו פארדאנקן, מן הסתם, דאס אויסקלייבן פאר א רב א זון פון א חסידישן צדיק, וועלכער איז געווארן רב און רבי צוגלייך. אין דעם פרט איז זייער אנטשטיין ענליך דאס אנטשט ...