German authority

אין יאר 1916, בעת די דייטשן זענען שוין געהאט טיף אריינגעדרונגען אין דער רוםישער טעריטאריע, איז לוקאװ פארװאנדלט געװארן אין א װיכטיקער אייזנבאן־נעץ. די דייטשע מאכט האט דארט באשעפטיקט פוילישע און אויך א סך ײדישע ארבעטער. אייד פון אנדערע שטעט, פון ווארשע, לאדזש, פון זשעליכאװ און אנדערע ארומיקע שטעטלעך זענען געקומען יידישע ארבעטער, צווישן וועלכע עס האבן זיך געםונען בונדיסטן. איז טאקע אין אפריל 1916 געשאפן געװארן די בונדישע ארגאניזאציע אין לוקאװ. די חברים מאטל בראנזויל, משה הובערמאן, גרשון פערקא ל פון לאדזש (גע־ שטארבן אין שיקאגא אין יאר 1949), שמואל םעמיאטיצקי פון זשעליכאװ (אומגעקומען ...

זונטיק בין איך דאװעק מיט מײן באלעבאסטע אין שטאט אריץ. נאכן אפריכטן דאס געבעט אין קאשטשאל, װען אלע זענען אװעק, איז די פויערטע ארײן צום גלח אין קאנצעלאריע זיך באראטן װעגן מיץ ענין. זי האט אים דערצײלט מיץ געשיכטע און געבעטן אים, אז ער זאל מיד טויפן. דער גלח איז געװען א יונגער מענטש, ער האט נישט לאנג געטראכט און מיד געהײםן ארײנדופן. ער האט אנגעהויבן צוגרײטן דעם טויפונגס־אקט. אבער גראד איז אנגעקומען דער פראבאשטש, און װען ער האט זיך דערװוסט װאס דא קומט פאר, האט ער עס נישט דערלויבט אדורכצופירן. ער האט דערקלערט, אז לעצטנס האט ער באקומען א פארארדענונג פון דער דײטשער מאכט נישט צו טויפן קײנעם פון די ײדן. ער האט געזאגט, אז מען קען מיד א מאל כאפן. מען װעט מיד פײניקן, װעט זי אונז אויסגעבן. דער יונגער גלח האט אויםגעטאן דעם באנד און בײדע גײסטלעכע האבן מיד געטרייסט, אז אויב איך װעל איבערלעבן די מלחמה׳ און איך װעל דאן װעלן ׳ זאל איך קומען צו זײ. דא זײל איך געהערן צי יעזום קריםטום׳ קינדער... מיץ באלעבאסטע איז געװארן טרויעריק און װידער אנגעהויבן בעטן די גלחים, אז זי װיל רײניקן איר נשמה און בדענגן א ייד צום קאטוילישו גאיבן. דאן האט דער פראבאשטש איר געגעבן אן עצה״ אז אויב זי װיל דוקא, זאל זי מיד טויפן אויף דער העלפט אין דער הײם. זי זאל מיד אװעקזעצן אויף א קליץ בענקעלע, גיסן איבער מיץ קאפ הײליקע װאסער אין דער פארעם ם מ א קרײץ און זאגן דערבײ די געהעריקע תפילות. װען די מלחמה װעט זיך ענדיקן, װעלן זײ מיד טויפן אין קאסזטשאל. מיר האבן געדאנקט און אװעק אהײם. די באלעבאסטע האט