Warsaw Ghetto

... אין װארשעװער געטא) און מרדכי פערקאל פון לאחש ואומגעקומען אין לאדזשער געטא) האבן צוגעגרײט די 1טע מאי־פארזאמלונג אין זאפאװיעניקער װאלד׳ וװ עם האבן זיך צונויפגעקליבן בײ ס6 פערזאן. מיט פאליטישע רעדעם זענען ארויסגעטראטן שאלקע אבראמאװיטש פון שעדלעץ און גרשון זיבערט פון װארשע. מיט אט דעם ערשטן אײנגע־ געבענעם מיטינג איז אײגנטלעך אנטשטאנען די לעגאלע בונדישע באװעגונג אין לוקאװ.

... מיר האבן פארלאזט אונדזעד דירה אין לאחש, אויף באזארנע גאס׳ אמ אװעק צו אונדזער באקאנטן אין װארשע, אויף נאװאליפיע־גאס. דער באקאנטער האט אונח אפגעגעבןא צימער, אבער גאר אין גיכן האבן מיר אנגעהויבן לײדן הונגער. נאכן ארומצוימעז אמ שליסן דאס װארשעװער געטא, איז די לאגע נאך ערגער געװארן. וױיל עס איז שװעדער געויאח אריעצושמוגלען שפית־פראדוקטן פמ אנדערע שטעט. װינטער1941 איז די לאגע אין װארשעװער געטא דערגאנגען צוא שרעקלעכן

... איןא צײט ארום האב איד טאקע געדונגעןא װויגונג אויףא קאלאניע נישט װייט פון אלעקסאנדראװ• איד האב אנגעשריבןא בריװ צו מײן משפחה קיץ װארשע, אז זײ זאלן קומען. די מאמע האט מיר געענטפערט, אז עס איז נישט מעגלעד ארויםצוגיץ פץ װארשעװער געטא, וױיל דאס געטא איז איצט שטארק באװאכט. אויסעד דעם, האט מיר די מאמע געשריבן, אז זי האט באשלאםן אין ערגעץ נישט צו פארן. נאכן טאטנס טויט איז איר אלץ אײנם. זי װיל שוין בעםער שטארבן אין װארשע און מען זאל זי באגראבן אויפן װארשעװער בית־עולם. אץ נאד האט זי מיר געשריבן, די מאמע, אז די שװעםטער ײיל אייד נישט אדוים פון געטא, און דער ברודער איז יאד נאד כמעט א קינד• ...

... באלד אין דעד פרי האב איך אנגעשריבןא ברױו קיץ װארשע און געבעטן דער מאמען מיר שנעל צו ענטפעח. דעם זעלבן טאג בין איך אװעק קיץ לוקאװ. איך האב באשלאםן זיך אומציקעח אהײם, צו מײנע אײגענע אין װארשעװער געטא. די קרובה האט מיר געזאגט, אז איצט איז גע&ערלעך צו לאץ זיך אין װעג אריץ: מ׳װעט מיו כאפז אץ דערד,רגענען. זי האט מיך געראטן צוריקגיץ אין דארף אריץ צום פויער. דארט װעל איך אפשד קענען איבערקומען די שװערע צײטן. ...

דעם 3טן מאי 1943׳ באלד נאבן אויפשטאנד אין װארשעװער געטא׳ איז דער לוקאװער געטא געװארן ליקװידירט. די רוצחים האבן זיד ארײנגעריםן שיבור׳ מיט מוזיק און מיט די ביקםן אין די הענט.א טײל ײדן האבן זײ דערשאסן אויפן ארט און

... דעם 10טן ױני1942 בין איך אװעק צוא פויער אין דארף אלעקםאנדראװ,5 קילא־ מעטער פון לוקאװ. איך האב קיץ מאל פריער נישט געארבעט אויפן פעלד אדער אין פויערישער װירטשאפטו אויך די פויערישע שפראך איז מיר געװען פרעמד. איד בין דאך אלע מײגע יארן געװען אין שטאט. דאך האב איך געמאכט אלע אנשטרענגונגען, געטאן די שװערםטע ארבעטן, אבי צו קענען ראטעװען מײנע נאענטםטע אין װארשע־ װער געטא.

... זי האט די לעצטע יאח געלעבט אין װארשע. זי איז געװען אין געטא ביז צום אויפשטאנד. ...