Yakov Pat

די דערעפענונג פון דער שול איז געווען אן אימפאזאנטע. אלס גאםט־רעדנער פון ״צישא״ איז ארויםגעטראטן יעקב פאט. נאך מוזיקאלישן טייל איז פארגעקומען א באנקעט. דער אװנט האט אריינגעבראכט א גרויסע םומע געלד פון באשטייערונגען. די לאנדסלייט אין אמעריקע האבן געשריבן, אז זיי װעלן יעדן חודש ארײגשיקן א סומע געלד פאר דער שול. ...

אינטערעסאנט זענען געווען די ערשטע שטאטראט־װאלן אין יאר 1919. פון די 24 ראטמענער, װאס האבן געדארפט געקליבן װערן האט די ײדישע באפעלקערונג לויט איר פראפארץ, געזאלט באקומען ס׳ראטמענער. אין די װאלן האבן זיך באטײליקט 1 ״אגודה״, אלגעמײנע צױניסטן ״מזרחי״, ״פאלקס־פארטײ״. פון די ײדישע ארבעטער־ פארטײען — ״בונד״ און ״לינקע פ.צ.״. די װאל־קאמפאניע איז געווען א שטורמישע. פון װארשע האט מען געבראכט די גרעסטע פארטײ־קאנאנען: נח פרילוצקי, פון דער ״פאלקס־פארטײ״, ר. פערלמוטער פון דער ״אגודה״, נ. שװאלבע פון די צױניסטן, יעקב פאט פון ״בונד״. דער אויסגאנג פון די װאלן פאר די ײדישע פארטײען איז געווען: 2 — ״אגודה״, משה װױינטרויב און יינה נײ: 1 — ״פאלקס־פארטײ״, חײם מאטעס מאנדל־ בוים; 1 — צױניסטן, י. בענדערמאן, • 6 — ״בונד״. צוליב די שװעריקײטן װאס זענען געמאכט געװארן פאר די געװײלטע מיט עקזאמענס אין דער פוילישער שפראך — שיקא־ נעם, װאס זענען געװארן אנגעװענדט בעיקר לגבי די בונדישע קאנדידאטן — האבן די בונדישע ראטמענער אלס פראטעסט רעזיגנירט פון זײערע מאנדאטן און זײערע פלעצער זענען פארטײלט געװארן דער ״אגודה״ (4) און ענדעקעס (2). מען דארף דערבײ אונטערשטרײכן, אז די 4 ראטמענער פון פ.פ.ם. האבן באלײגט א שארפן פראטעסט און געפאדערט צו אנולירן די װאלן.

... די פײערלעכע דערעפענונג פון דער ײדיש־װעלטלעכער פאלקסשול אין לוקאװ איז פארגעקומען דעם ערשטן שבת־אװנט אין חודש אויגוסט 1928. צו דער דערעפענונג איז געקומען דער סעקרעטאר פון ציש״א יעקב פאט. עם איז געװען צוגעגרײט א ספע־ ציעלער פראגראם, װאם איז באשטאנען פון מוזיקאלישע שאפונגען און א בילדל, אינסצע־ נירט און רעפעטירט פון לײב ל קראמאזש. עם איז אויך פארגעקומען א פײנער באנקעט, אין װעלכן עם האבן זיך באטײליקט ביז 200 פערזאן. דאם פארקויפן דעם דערעפענונגס־ באנד צום איבערשנײדן האט ארײנגעבראכט עטליכע הונדערט זלאטעם.

... די ייִדישע פאלקסשול א.נ. פון װל. מעדעם, איז געעפנט געווארן אין אקטאבער 1928 אין דער אנוועזנהײט פון יעקב פאט. פאר אונדז, קינדער אין יענער צײט, איז דאס געװען א גרויסע פײערונג. מיר האבן ליב געהאט די שול פון ערשטן טאג אן. זי האט אונדז דערצויגן אין גײסט פון זעלבשטענדיקע און שטאלצע ױגנטלעכע א דאנק דער איבערגעגעבנקײט פון די לערער: משפחה װיגאדזקי, קאמיעניעצקי׳ אויערבאך (די לערער זענען נישט געװען קײן לוקאװער). אין דער שול־פארװאלטונג זענען געװען פאלגנדיקע פערזאנען: חיים מאיר הײבלום, איטשע הײבלום, משה הארטמאן און פרוי, שלמה לוטערמאן, לײבעל קראמאזש, ירחמיאל לאנדסבערג. ...