Stutthof Concentration Camp

אין דער ווירקלעכקייט, איז דאָס געווען דער שרעק- לעכער לאַגער שטוטהאָף. אויסער אונזער גרופּע אידן פון ביאַליסטאַָקער NOVA‏ װאָס זיינען דאָרט געבראַכט געװאָרן, PN‏ אַנדערע DN TPN‏ די פּאָליאַקן, האָבן די היטלץ- ריסטישע מערדער דאָרט אומגעבראַכט די אידן פון דאַנציק און TID‏ פּאַמערן בכלל. אַזױ ON‏ די היטלעריסטן PR TINT‏ יענער צייט געבויט וויכטיקע פאַבריקן WAY? PR‏ געגנט, און זיי האָבן IND‏ דעם צוועק געדאַרפט האָבן גוטע “OND‏ לייט אַזױ וי אויך איך בין געווען, האָט PR‏ יענער צייט מיט מיר פּאַסירט אַ נס און איך בין געבליבן לעבן. איך האָב דאָרט באַקומען דעם נומער 26652. צוזאַמען מיט מיר איז אויך געווען ביי דער אַרבעט חיים ראָזנבלום, אַ שלאָסער פון ביאַליסטאָק, װאָס PN‏ איצט PN‏ אױיסטראַליע. עס זיינען PN‏ געווען NI‏ אידן PNR‏ אונזער גרופּע TID‏ פאַכלייט,

שטוטהאָף און די אַרומיקע געגנט PT ONT‏ געפונען אויף TN‏ אינזל, אַרומגערינגלט TOT YON PN‏ פון SONI‏ ווען PR‏ בין געווען באַשעפטיקט ביי דער שקלאַפן-אַרבעט DIN‏ די ,עב-פאַבריקן", האָב PR‏ געהאַט אַ מעגלעכקייט “ION PT‏ צושאַפן אַ שטיקל איבעריק ברויט. PR‏ האָב ONT‏ באַקומען פון געפאַנגענע ענגלישע PR‏ פראַנצויזישע SORTING‏ וועלכע זיינען PIN‏ געווען דאָרט באַשעפטיקט ביי “AND‏ שייד yay‏ אַרבעטן. זיי JANA‏ באַקומען אַ ביסל מער עסן, )1 TN PN‏ די אַנדערע אידן, פון דעם רויטן-קרייץ, קומענדיק יעדן טאָג צוריק פון דער אַרבעט, PN‏ דעם לאַגער שטוט- האָף, פלעג ONT PR‏ ברויט, ON‏ איז דעמאָלט געווען וי אַן אוצר, אַריבערװואַרפן אין דעם דערבייאיקן פרויען-לאַגער, דאָרט TWIT‏ געווען אידישע מידלעך און פרויען, געבראַכטע פון דער ווילנער NOVA‏ צווישן PIN PION MT‏ געווען MYR‏ שװועסטער, Way‏ אַריבערגעװאָרפענעץ שטיקלעך ברויט, האָבן פיל געהאָלפן ביים איבערקומען yay?‏ שווערע צייט. די צויי שװועסטער זיינען טאַקע געבליבן לעבן און ז ...

צום סוף איז אונזער בונקער װידעראַמאָל אַנטדעקט TINA‏ די מערדערס האָבן TIN‏ געכאַפּט, געשלאָגן TIN‏ געפּייניקט, OW PX‏ סוף אַרײנגעזעצט אין דער טורמע INV‏ מיר זיינען געווען, שוין פון די לעצטע, דאָרט פאַרשפּאַרט זעקס װאָכן, נאָכדעם PN‏ געקומען אַ באַפעל אַרױסצושיקן אונז PN‏ די פּייניקונגס JIN‏ פאַרניכטונגס-לאַגערן. ONT‏ האָט געמיינט די לאַגערן שטוטהאָף, אוישוויץ, ראַװענסברוק TIN‏ דער לעצטער לאַגער נוישטאַט. PI PR‏ דורכגעגאַנגען -- UN‏ װוי דאָס PIN PN‏ געווען מיט אַנדערע — ליידן און PPD‏ אָן אַ שיעור. איך בין שוין פיל מאָל געווען אויף דער שוועל פון טויט, ANN PR‏ דורכגעמאַכט אַ שרעקלעכן ליידנס-וועג און PT DOI WNT‏ געראַטעװעט פון אַ זיכערן טויט.., ...

... Finally, our bunker was exposed again. We were tortured and jailed for six weeks, and then transferred to concentration camps, including Stuthof, Auschwitz, Ravensbruck and Neustadt. Like many others, I suf- fered indescribably. Several times I was at the thresh- old of death; 1 wonder how I survived. ...

Its name was Stuthof, where the Jews of Danzig and vicinity were exterminated. But the Nazis needed to build factories for their war machine and, at the same time, required capable tradesmen. That is how I remained alive. The number 26652 was tatooed on my arm, a permanent reminder of what I endured. ...