Judenrat

... דער אידן-ראַט PT ONT‏ געשטיקט מיט UN‏ דעם פּראָב- לעם. געװאָרפן WD WM Pr‏ אונטער'ץ אייז. גרויסע “AND‏ דינסטן אויף דעם געביט האָט דער ראָט-מיטגליד לימאָן, וועלכער האָט אַ סך מאָל געראַטעװעט פון גרויסע צרות TIN‏ אומאַנגענעמלעכקייטן. ער איז אָבער פאַרמאַטערט געװאָרן TIX‏ געװאָרפן די לייטונג. עס האָבן PT‏ געביטן “AND‏ yay Tw‏ לייטער TWIP TN‏ האָט ניט געקענט באַהערשן די YAN?‏ אינגאַנצן,

זייער ONT DPR‏ די פאַרשאַרפטע אַרבעט-פראַגע געפירט צו IX‏ ערנסטער סכנה AND‏ דער גאַנצער געטאָ. ניט האָבנדיק קיין אַנדער ברירה, האָט דער אידן-ראַט געמוזט ווערבירן אויף צװאַנגס-אַרבעט, צווישן זיינע אייגענע “ND‏ TIN YOON‏ אינדוסטריע-אַרבעטער. עס TWIT‏ פאַרגעקומען קאָנפערענצן פון די לייטער, וועלכע האָבן באַשלאָסן ביי יעדן פאַל פון אַ פאָדערונג, אָפּגעבן אַ געוויסן פּראָצענט TID‏ זייערע מיטאַרבעטער. PN ONT‏ געווען זייער פּיינלעך, באַ- זונדערס דערפאַר, PUN‏ מען ONT‏ געוואוסט אַ JO‏ ספּעקו- לאַנטן DX‏ אונטערווערלטניקעס, דרייען PT‏ אויס YON TID‏ מינים אַרבעט, MO‏ פרייוויליקע, סיי געצוואונגענע. WWI)‏ מען שיקט אויפרוף-קאַרטלען PIN‏ אַרבעט VIDYA‏ מען זי קיינ- מאָל ניט PN‏ דער היים, TIN‏ אויף זייער OAK‏ מוזן “OJIN PPA‏ לעכע האָראָפּאַשניקעס, מענטשן מיט אַרבעטס-שיינען, װאָס דערפילן זייער חוב בשלימות. ONTO‏ אָבער גאָרניט “YX‏ האָלפן מ'האָט געבויגן די קעפּ און אויסגעפירט די פאָדץ- רונג פון דער מאַכט, וי ווייט מ'איז געווען MDD‏ ...

... האָט געזאָלט PT‏ אַ פּריוואַטע אונטערנעמונג, בלויז געשטיצט TNT‏ דעם אידן-ראַט. עס PN‏ געשאַפן געװאָרן אַ ספּעציעלע קאָמיסיע UX IND‏ דער COUN‏ גערופענער אינטעליגענטן-קיך", אונטער דער אָנפירונג TID‏ די “ONT‏ מיטגלידער דר. סעגאַל און ציין:דאַקטאָר קאָפּעלמאַן. מען PN‏ צוגעטראָטן צו באַשטײערן די פאַרמעגלעכערע געזעל- שאַפט לטובת די היימלאַזע אינטעליגענטן, TINT OND‏ ניט קיין מעגלעכקייט, IW‏ באַזאָרגן PUN PT‏ מיט מיטיק, ביסלעכווייז PR‏ דער מאָדוס פון אינטעליגענטן אָפּגע- THIN‏ געװאָרן און עס PN‏ אָפּגעשאַפט געװאָרן יעדע "NI‏ גרענעצונג. הגם היינט טוליעט זיך נאָך די אינטעליגענץ OX DMN‏ דער קיך. FID PIN‏ די פּריוואַטע נדבות האָט זיך אויסגעלאָזט אַ פּוסטער קוימען און די OID PP‏ אינגאַנצן אויסגעהאַלטן דורך דעם אידן-ראַט, וועלכער נעמט פאַר אַ מיטיק אַ מינימאַלן אָפּצאָל TID‏ 10 פעניג. דער מיטיק POON‏ PN‏ די ערשטע צייט באַשטאַנען TID‏ צוויי געריכטן, אַ זופּ TIN‏ פלייש. אָדער אַנשטאָט פלייש אַ געדיכטע געמיזע וכדומה, די דאָזיקע רחבות האָט אָבער לאַנג נישט אָנגעהאַלטן, און אינגיכן PN‏ מען אַריבער PI‏ איין געריכט, אַ זופּ, וועלכע PR‏ נישט שטענדיק גענוג געדיכט, TX‏ דאָך איז עס אַ youn‏ הילף AND‏ איבער טױיזנט מענטשן, ONT‏ דער- װואַרעמען זיך מיט דער , זופּקע",

דורך דעם איז דער סאַניטאַרער צושטאַנד NOVA PR‏ אויסערלעך באַפרידיקנדיק. פאַרשטייט זיך, IN‏ עס PN‏ שווער אַריינצודרינגען PR‏ די בעטגעװאַנט TIN‏ אונטער- וועש פון די שרעקלעך ענגע דירות. די שאַרפסטע TID TIN‏ אידן-ראַט אַפּאַראַט קענען אַהינצו ניט PVA AN‏ דער סאַניטאַרער אָפּטײל פון אידן-ראַט פאַרפלייצט ממש די גאַסן מיט זיינע פּלאַקאַטן TAY‏ ריינקייט און װאַרענונגען קעגן דער סכנה פון לייז. WAN‏ פּראָפּאַגאַנדע PR‏ דער שװואַכסטער PR Yom‏ קאַמף מיט אַ סכנה, VEN AN‏ זי ווערט ניט באַגלייט מיט צװאַנג. דערפאַר PNR‏ די שטערבלעכקייט NOVA PR‏ אַ גאַנץ היפּשע, מער ON‏ טאָפּלט לגבי דער נאָרמאַלער צייט, און דער PAN DAY MD‏ זשאַביע:גאַס PN‏ שוין כמעט פול. פאַרשטייט זיך, אַז די גרעסטע ראָלע דערביי שפּילט די אונטערדערנערונג פון דער באַפעלקערונג, ON‏ לעבט PN‏ בעסטן פאַל, אויף ברויט מיט מאַרמעלאַד, OM‏ נישט געשמאַלצענע, שיטערע קאַשע, צוגעבראַקט מיט אַ קאַרטאָפל, ...

אינדוסטריע-אָפּטײלונג דער גרעסטער און חשוב'סטער טייל TD‏ אידן:ראַט איז די אינדוסטריע, וועלכע ווערט אָנגערופן דער רעטונג WIN‏ פון דער NOVA‏ אַָדער דער צווייג, אויף וועלכן מיר אַלע זיצן. PN‏ זכות פון דער אַרבעט פאַר דער מאַכט, לאָזט מען TN‏ לעבן, -- TANT‏ די מאַסגיביקע פאַקטאָרן -- TIN‏ ...

... איינע פון די שענסטע בלעטלעך פון דער טעטיקייט פון אידן-ראַט PN‏ געווען די שאַפונג פון שול-וועזן דורך דעם קולטור POE‏ אונטער דער לייטונג פון דעם געוועזענעם לערער NOD‏ קאַפּלאַן. מיט דער װערבאַלער דערלויבעניש, װאָס איז JT‏ דער דייטשער מאַכט געגעבן געװאָרן די פאָרשטייער פונ'ם אידן-ראַט באַלד PN‏ די ערשטע PANT,‏ װאָכז" ONT NOVA TID‏ דער דאָזיקער אָפּטײל TD‏ אידן-ראַט געמאָלדן די אָרגאַניזירונג TID‏ אייגענע שולן, צוויי אין צאָל, VION‏ אַ וועלטלעכע, סינטעטיש AND‏ אידיש און העברעאיש, TIN‏ די צווייטע IX‏ אָרטאָדאָקסישע. די ערשטע שול, אַ קאעדוקאציאנעלע, אויף פאַבריק גאַס 20, “DUIS ONT‏ געקליבן IN‏ ערך 1,600 קינדער, TD‏ קלאַסן 6-1, װאָס TANT‏ געלערנט PR‏ דריי שיכטן, צוזאַמען מיט 29 JONI‏ די צווייטע Dw‏ אויף ניי-וועלט 24, האָט באַדינט IN‏ ערך 500 קינדער PR‏ צוויי שיכטן. אינגלעך באַזונדער און מיידלעך באַזונדער. די שולן TANT‏ אַרײנגעטראָגן אַביסל ליכטיקייט NOVA PR‏ ניט געלאָזט די קינדער פאַרווילדעוועט TIN TUT‏ טאַקע דערצויגן זיי TD VOM PNR‏ אידישקייט, ...

דעם 1031 דעצעמבער, 1941, PN‏ דעם TORY?‏ טאָג TID‏ דעם ערשטן טרױיער-יאָר, האָבן אידן PR‏ ביאַליסטאָקער געטאָ געלייענט צוויי מעלדונגען אויפגעקלעפּט אויפץ בנין פון אידן-ראָט אויף קופּיעצקאַ 32 | ...

... On the morning of August 16, the Nazis rode into the ghetto in their cars. The bloody SS staff comman- deered the spacious quarters of the Judenrat. The last to arrive was Friedl with other top officers. But he did not remain outside, preferring to give orders from inside the building. Then the heroic Jews of Bialystok began to fight back, and the mass murderer and his bodyguards were seen trying to sneak out of the ghetto at all costs. ...

... The Judenrat garden was the chief meeting place of the Jews who emerged from the shelters at night. There information was exchanged about the events of the day and people advised each other of new ways of avoiding discovery. In the dead of night, the hungry Jews would pluck fruit and vegetables from the garden. Had the Nazis not previously removed wagon loads of vegeta- bles from these gardens, many hundreds of Jews would have been able to sustain themselves a while longer. ...

... It quickly became known that the Judenrat had already compiled the lists of the 12,000 Jews. The first to go would be the elderly, the ill and the mentally unbalanced. After them would be the unemployed. It was unknown who was included in the third group, a secret closely kept by several members of the Judenrat. The atmosphere in the ghetto was as tense as could be, for tragedy lurked at the door. ...

... Sunday, June 29, 1941, two days after the Nazis entered Bialsytok, their commandant summoned Chief Rabbi Gedalja Rozenman and the former Director of the Kehilla, the engineer Efrajim Barasz. He ordered them to form a Judenrat (a Jewish council), through which the local Nazi authorities could issue all kinds of ordinances and regulations affecting the Jews. Rabbi Rosenman and Engineer Barasz conveyed the new edict to other leading Jewish figures. Soon afterward, a Judenrat was appointed containing twenty-four Jews, including two women. They included: Rabbi Rozen- man, Efrajim Barasz, Dowid Subotnik, Mr. Liman, Jakow Goldberg (these five constituted the executive committee); Mend! Kaplan, Dr. M. Kacenelson, H. Glikson, Pejsach Kaplan, Mordechaj Chmelnik, Szmuel Punianski, Rabbi Boruch Eli Halpern, Rabbi Pinje Ajzensztat, Jakow Lifszic, Aba Furman, Mojsze Szwif, Izak Markus; Awrom Tyktin, Cwi Wider, Pejsach Chmelnicki and Szmuel Polonski. ...