Abraham Fish

... קלויז חםידי גור בחמלניק נמצא ברחוב קילינםקי, בבית ױחנן שוחט. הגבאים : משה פסטרנק — בעל קורא, בעל בית־ חרושת לנרות? חנוך טיטלבוים — חנוני, בעל־תפלה בימים הנוראים: יעקב וינברג, דוד גנצרסקי — ראדושיצר ? אברהם פיש, משה מהלמן, משה מיכל — הלוחם למען גור ולטובת הדת, השגיח על המתפללים אם הם כורעים ב״מודים אנחנו לך״ ואם ױרקים ב״עלינו״ אחרי ״וכל המונם״, ואם התפילין אינן מונחות על שערות הראש. בעלי־התפילד.: חנוך טיטלבוים, דוד ױסף זילברברג — ראש הקהלה וחבר מועצת העיר, מױזמי וראשי ה״אגודה״; ליב הירש אדלר — ױשב בחצר גור ומביא משם נגוני גור.

... באװעגונג און מזרחי האבן אלץ מער אנגעהויבן באפעםטיקו זיך אין שטאט, און דאם האט אויך געהאט א װירקונג אױף די ארטאדאקסישע קרײזן. אגודת ישראל, אונטער דער אנפירער־ שאפט פון אברהם פיש, ױסף דזשיאלאװסקי און משה פאס־ טערנאק האבן אין רעזולטאט דערפון געגרינדעט א מײדל־ שולע ״בית יעקב״ מיט א קינדערגארטן. די פײערלעכע דער־ עפנונג פון דער שולע איז פארגעקומען בײ א פולן זאל פין די פײערלעשער מיט דער באטײליקונג פון דער בארימטער רעליגיעזער פרויען־פירערין שרה שענירער. ...

... עזן די .באנק לודאװי״, אין װעמענס שפיץ עס איז פיל יארן געשטאנען ר׳ ישעיהו שמואל מארגאליעס. ישעיהו שמואל פלעגט זיך בארימען פאר די קריםטן אין שטאט און זאגן * ״יעסטעם צאלי קרענטשיטשעל באנקו לודאװעגא״. די באנק האבן געפירט אפרים זאלצבערג, יהודה פײגגאלד׳ רבציע אקסענהענדלער און אנדערע. כמיעלניקער סוחרים האבן אלע געלט־טראנזאקציעם דורכגעפירט דורך די ״לודאװי״, אויך די גרעסטע שפאר־קאסע פון קלײנע הענדלער און בעלי־ מלאכות איז געװעזן אין אט דער באנק. די אנדערע בענק זענען געװעזן־ ״האנדלאדוי״, געפירט דורך דער משפחה קאנערצוקער; די באנק ״דיסקאנטאװי״ בײ ר׳ משה׳קע פײנגאלד, װאס איז געפירט געװארן דורך װעלװל װײנריב, מאיר פײנגאלד, מאיר שטראך, שאול מאראװיץ; די גערער באנק ״קרעדיטאװי״, געלײטעט דורך יאסל דזשאלאװסקי און אברהם פיש.

... אין יאר 1925 איז געקומען קײן כמיעלניק אליעזר גרשון פרידענזאן, דער דעלעגירטער פירער פון ״אגודת ישראל״ און שעפער פון רעליגיעזן דערציאונגם־װעזן אין פוילן. אין בית המדרש איז פארגעקומען דער פארטראג, װעלכער איז טײלװײז געשטערט געװארן דורך צױניםטישע עסקנים• אין זעלבן אװנט האבן זיך פארזאמלט מיטן אנטײל פון דעלעגאט א גרופע םימפאטיקערס פון אגודת ישראל, צװישן זײ : אברהם פיש, מענדל עמנואלס, ױסף דזשאלאװסקי, משה פאסטערנאק דוד ױסף זילבערבערג און נאך אנדערע, און געשאפן דעם ערשטן סניף פון .אגודת ישראל״ אין כמיעלניק. דאם איז פארגעקומען אין דער װוינונג פון עמנואל פלוטשענניק, מיטן אנטײל פון פיל חסידישע ױנגעלײט פון גערער הויך• ...

... מיט דער איניציאטױו פון ״אגודה״־פירער איז אויך געשאפן געװארן די ״באנק קרעדיטאװי״, מיט װעלכער עס האבן געלײטעט : אברהם פיש און ױסף דזשאלאװסקי.