Gestapo

... לאחר תלאות ונדודים חוזרים כעבור מספר שבועות, חלק מד.חברים ללודז׳. כאן הם מוצאים קורת גג ופת לחם הודות לאלה ששמרו על הקבוץ. תקופד. זו — של סוף 1939 והתחלת 1940 — היא בחיי הקיבוץ בלודז׳ תקופה של האחזות בצפרנים ממש בפנד. זו. יום יום היו באים שליחי ה״גסטאפו", שודדים את הרכוש ואוספים חברים. לאה עמדה בפרץ; היתה נכנסת במשא־ומתן עם הגרמנים, טוענת שכאן נמצאים פליטים המתפרנסים מעבודה, משדלת בדברים ובכסף. לעתים קרובות גם עלה בידה. לדחות גזירה.

... מרוכאים ורצוצים חיו היהורים את חייהם העלובים בגיטו׳ למעלה משנה ער שהגיע היום המר והנמהר, הוא ה-2 בנובמבר. ביום זה הופיעו אנשי הגיסטפו והוריעו ברבים שעל כל היהורים, ללא יוצא מן הכלל, להסגר בבתיהם, ושאף אחר לא יעיז לצאת מפתח ביתו החוצה. על כולם לחכות לפקורה שתנתן מטעם המועצה היהורית — ואכן, הפקורה שהוצאה ע״י המועצה היהורית לא היתה נוראה, היתה בה רק הורעה שהגרמנים זקוקים לבעלי־מלאכה ואנשי מקצוע כר להעסיקם בעבורה

אין שטאט, האבן זיי פארשפרייט שרעקלעכע קלאנ־ גען. מען זאגט אז אין סאקאלקע וועט זיך באזעצן א געסטאפא אפטיילונג. בלויז דער גאמע ן ווארפט אן א ציטער אויף יעדן פון אונז. א בעסטיע מיט שטארק פארשארפטע נעגל אין אויסגעשלייפטע ציין דערנענ־ טערט זיך צו אונז. זאגט אן מיט דער גאנצער זיכער־ הייט וועגן פרישע קרבנות. ווער וועלן די דאזיקע יעצט זיין? ווער וועלן זיין די ניי־אויסדערוויילטע צו זיכערער פארניכטונג? און פאר וואס, פאר וואס דאס אלץ? ...

די געסטאפא איז אנגעקומען אין שטאט. מיט א טיפ פארבארגענעם פחד פארזאמלט זיך די באפעלקערונג אויפן מארק־פלאץ, מען גייט פונקט ווי געווענליך צו דער ארבעט, די נישט ארבעטנדע פארלאזן שנעל די גאסן. שוין עטליכע שעה שפעטער, גייען פוילישע פאליציאנטן זוכן פרישע ארבעטס־קרעפטן. דאם מאל פירט מען א ספעציעלן סוג ארבעטער. עס גייט אריה גובינסקי, אברהם דער שוחט, יעקב גראסבערג, בנימין קרוגלאק, און אנדערע. 20 בכבוד׳יגע יידן. מען פירט זיי אלע אין ז׳אנדארמעריע כדי קיין מאל פון דארט נישט צוריק צו קומען. אין א טאג שפעטער, האט מען זיי געזען דורכפירן אין א לאסט־וואגן אין דער ריכטונג צו ביאליסטאק, אבער קיינער ווייסט נישט צו זיי האבן ביז ביאליסטאק דערפארן. ...

... אין יאר 1942, מאנאט נאוועמבער בין איך אנטלאפן פון סאקאלקער געטא אין הויף סידערקע, נעבן סידרע און האב דארט געארבעט צוזאמען מיט נאך פאליאקן. אין א פאר וואכן ארום האט די געסטאפא אין דער נאכט ארומגערינגלט דעם הויף, צוזאמענגענומען אלע יידן און אוועקגעפירט אין לאגער אין קעלבאסין (נעבן גראדנע). ...

אויפ ן 5 ־ט ן טא ג בי ן אי ך געשטעל ט געוואר ן פני ם א ל פני ם מיט ן פראוואקאטאר . אי ך הא ב אי ן זיינ ע אויג ן געלייקנט , א ז אי ך הא ב זי ך ווע ן ני ט אי ז פארבונד ן מי ט אי ם וועג ן אנטלויפן , או ן הא ב דערקלערט , א ז ע ר הא ט ד י גאנצ ע געשיכט ע אוי ף מי ר אויסגעקלערט , וויי ל אי ך הא ב אי ם ענטזאג ט אפצוגעב ן מיינ ע שטיוול . דא ס אי ז געווע ן א פאק ט או ן ד י עדו ת אויפ ן ארבעטס־פלא ץ האב ן אוי ך באשטעטיקט . אוי ף דע ם גרונ ט הא ט מע ן שוי ן דע ם ס.ם.־מא ן געדרא ט אריינצוזעצ ן אי ן בונקע ר אנשטא ט מיר . א לאנג ע ציי ט הא ט זי ך ד י געסטאפ א באמי ט עפע ס ארויסצוקריג ן פו ן מיר , אבע ר זי י הא ט ניש ט געלונגען . אי ך הא ב קיי ן באשולדיקונ ג ניש ט צוגעגעב ן או ן זי ד אפגעזאג ט אונטערצושרייב ן אויפ ן באשולדיקונגס־אקט . "שרייב ט אי ר זי ך אונטע ר אוי ב אי ר ווילט " הא ב אי ד געזאג ט אויפ ן 38 ־ט ן טאג . ...

... היינט זענען אנגעקומען עטליכע פליטים פון סאקאלקע און קרינעק, וועלכע זענען געשפרונגען פון צוג. צווישן זיי פארווונדעטע. 3 קרינקער מיידלעך מיט א בחור זענען געווארן צושלאגן דורך געסטאפא. די פארווונדעטע האט מען אפגעפירט אין שפיטאל, די ריכטיגע צאל פליטים פון היינטיקן טאג איז מיר נישט געלונגען פינקטליך פעסטצושטעלן. ...