Linat ha-Holim

... עס דארף אויך דערמאנט ווערן וועגן דער הילף, וואס דאם בענדינער יידנטום האט באקומען פון די דייטשע יידן בעת דער וועלט מלחמה. הרב גרויבארט האט זיך פערזענלעך משתדל געוועזן ביים ד״ר פאול נאטהאן, דעם פירער פון "הילפס פעריין דער דויטשן יודען" אין בערלין, און אדאנק די 3 חשובע יידן פון אויבערשלעזיע: דעם בויטנער ראבינער ד״ר קאפפשטיין, סאלאמאן ווינער (קאטאוויץ) און יוליום בערגער (קעניגסהוטע), האבן פאלגנדיקע בענדינער אינסטיטוציעם: "וווילטעטיקייט פאריין" ("דאבראטשיננאשטש" / "לינת החולים", "תלמוד תורה", "פרויען פאריין א״אנד" באקומען א מא- נאטלעכע אונטערשטיצונג. ...

... זענען אין מיסלאוויץ. דער טראנטפארט בלייבט שטיין עטליכע שעה. איך בא- שליט באזוכן מיין היים, מיין געסל. דורך שאפעניץ—טאטנאוויץ פאר איך מיטן טראמוואי קיין בענדין. איך גיי איבער דער שטאט, איך זוך א ייד — לויטער קריסטן — מאלאבאווסקי—קאלאנטאיא, — דער אלטער מארק, היימישע גאסן, אבער דאך פרעמד. איך זוך דעם גרויסן בית־המדרש, די שול, אלץ חורבות. דער קאפ איז שווער, עס שווינדלט פאר די אויגן — ווייטער, שנעלער! דא ביים בערג האט געזאלט שטיין ראובן ליווערם הויז. אלץ חורבות, קיין סימן פון אלע געסלעך ארום דער שול. אט איז די פלאמפ, וואט האט גע* האט א שם מיט אירע ריינעם קרישטאל־וואטער, דא האבן חסידים גענומען וואסער אויף מצה־שמורה. איצט שטייט זי איינזאם, דאכט זיר ווי דאם וואסער וואלט דארט אויסגעטריקנט... אט איז דער לינת־חולים — וואט פאר א שטילקייט הערשט דא 1 איך דערנענטער זיך צו אונזער הויז פאדזאמטשע 34, דא האבן מיינע עלטערן פאר- בראכט די לעצטע נאכט. איך עפען אויף די שווערע טיר פון הויז אין בלייב שטיין — גארנישט געבליבן, אפילו קיין פענטטער, אפילו די ברעטער פון דער פאדלאגע, די קאפלעס פ ת אויוון, אלץ ארוים* געשלעפט. דא האבן די שכנים גערויבט... א שווייס באגיסט מיך...