The town

איז צוזאמעגגערופן געװארן נאד אן אסיפה. א גאנצע נאכט זעגען געזעסן די שטאט־באלעבאטים מיט הרב ר׳ יצחק סילמאן בראש׳ ביז ם׳איז געלונגען צוזאמענצושטעלן די דעפוטאציע. ...

דאס געפרוירענע װאםער בײ לײזערס מיל האט אנגעהויבן צו צעלאזן זיך און אײז־קריעס װאס האבן אױסגעזען װי װײסע גענדז, זענען ארומגעשװימען איבערן װאםער• גרויע קראען זענען געפלויגן איבער די שלאנקע הױכע טאפאלן און כםדר געקראקעט און געטראגן אין זײערע פיםק • לעך שװארצע צװײגדעך, צו בויען א נעסט אויף די נאקעטע טאפאלן, װײל אט־אט איז פרילינג ארום, און טאקע אין די טעג קומט דער פורים אין שטעטל ארײן. ...

מאכט זיך אזוי : װען די פורים־שפילער זענען ארײנגעקומען צום גביר פון שטעטל׳ ר׳ איטשע מאירל דער ברײער׳ האט דאם ערשטע שלום משומד אנגעהויבן טאנצן און זינגען. פלוצלינג פאלט אים אראפ די מאסקע פון פגים. װען די קינדערלעך האבן דאם דערזען זעגען זײ העגדום־פענדום צו אים צוגעלאפן מיט די טאצן און גאפל, לעפל, מעםערס און גרעגערם און געשריגן : ״דו געמײנער משומד׳ דו אמתער המן׳ ארוים פון ברײערס שטוב׳ ארוים שנעל״... מיט געפילדער און געשרײען האבן זײ שלום משומד פאריאגט פון ר׳ איטשע מאירלם שטוב. שלום משומד איז שיכורערהײט אנטלאפן אן דער מאםקע צוריק צו דער באד־גאס דארט אין דעם קלײנעם קעלער־שטיבל. די רעשט פון די פורים־שפילער זענען דערװײל אװעקגעלאפן מיט געזאנג און פרײד, אלע זענען געװען פארשיכורט׳ די קינדער האבן זײ באגלײט מיט דער קאצךמוזיק. די אסתר המלכה איז אױך געװען שיכור, איז איר אין מיטן מארק פון שטעטל נישט גוט געװארן אץ זי איז אװעקגעפאלן. אזוי איז דאס גאנצע שטעטל זיך צוזאמענ־ געלאפן׳ קוקן װאס איז געשען מיט ראצלען׳ אברהמלע נאפאקס טאכטער װאם איז געװען אםתר המלכה.

דער משוגענער איציקל דער בעדער האט דערצײלט פארן רב, אז נטעלע פלעגט קומען צו אים אין דער מקוה ארײן זיך טובל זיין׳ אבער ער האט אים פאריאגט פון דער מקוה װײל ער איז שרעקלעך ברודיק. צו דער םדר־נאכט זענען װײבער און דינםט־מײדן געלאפן הענדום־פענדום צו נטע־ לעם היחקע זען, װי אזוי גטע דער אליהו הנביא רעכט אפ דעם סדר׳ אבער נטעלע װאםער־טרעגער איז אין דער הײם נישט געװען. האבן שוין אלע געדענקט אז מםתמא לויםט נטע־ לע ארום פון שטעטל צו שטעטל׳ ארײנצוקומען אין ײדישע שטובן, װען די טירן עפענען זיך.

דעם שמש פון שטעטל האט דער רב געשיקט יעדן פסח פארטאג זען װער די געשטאלט איז דאם. אין א גראען פםחדיקן פרימארגן האט דער שמש געװאנדערט איבער דעם גלח׳ם לאנקעם. פון װײטן האט ער בלויז געזען א קופע הוי־ קערדיקע הײזקעם מיט רויטע שינדלען פון שטעטל און דער טורעמדיקער קאשציאל האט אויסגעזען װי להבדיל א בשמים־ ביקסל. א פרילינג װינטל האט געװײעט. פלוצלינג האט דער שמש דערזען צעשפרײטע פאלעם׳ װאם דער װינט האט צע־ יאגט. גענטער, נענטער האט ער דערזען די הויכע װאקלדע־ קע געשטאלט פון נטעלע װאםערטרעגער. װען דער שמש האט דערזען נטעלען האט ער צו אים אויםגעשטרעקט די האנט און געזאגט: ״נטע בן ױםף, דער רב פון שטעטל האט מיך געשיקט דיר זאגן׳ אז דאס װאסער װו דו טובלםט דיך איז טמא׳ װײל ם׳איז נעבן דעם קאשציאל און ם׳געהערט צום גלח״... נטעם געשטאלט איז שנעל פארשװונדן׳ איבערן בערגל פון לאנקעם.

דער באזאר האט באקומען םחורות צום פארקויף פון פאר־ שײדענע פירמעס פון גאנץ פוילן, אויך פון נישט־ײדישע. אין דער פײערלעכער דערעפנונג און שליםוגג האט זיך אפילו באטײליקט דער בורמיםטש און אנדערע פגי פון דער שטאט. די רעזולטאטן זענען געװען גרעםער װי מ׳האט זיך משער

א בלוטיקע נאכט האט דעמאלט איבערגעלעבט דאם שטעטל : פון דער גרויםער געמויערטער שול זײנען הונ־ דערטער מענטשן ארויס אין גאס. דערװארעמט דורך פרײ־ הײט־רעדעס האבן זײ מארשירט געשלאסן פול מיט גלויבן איבערן מארק צו דער ײדישער פאלקס־ביבליאטעק. מיטאמאל זענען אבער —די דעמאנםטראנטן צעטריבן געװארן דורך די נארװאס אלײן פון קנעכטשאפט באפרײטע פאליאקן. א פינצטערניש איז מיר מיטאמאל באפאלן, װען איך האב זיך אויפגעכאפט האב איך זיך געפונען אין א רינשטאק און אין א מינוט שפעטער, האב איך זיך דורכבאקומען איבער א פלויט פון א הויף. עמיצער האט מיר געהאלפן. עפעס א ...

... אלע האבן אים געקענט אין שטעטל. ער שטײט מיר פאר מײנע אויגן ־ א הויכער אין א טונקל רעקל מיט געשטרײפטע הויזן װי געקומען פון .א גרויסער שטאט. תמיד מיט פאר־ פוצטע שמאלע שיך אין װעלכע מען האט זיך געקענט שפיגלען. זײן גאנג איז געװען א שארפער׳ א האסטיקער. שפרײזן לאנגזאם איז נישט געװען זײן טבע. א מענטש מיט אן אידעאל מוז אפנים מאכן גיכע טריט. ...