Kielce

פארמאטערטע און פארפײניקטע׳ אבער אין א צײט ארום (אין דער העלםט 1940) האבן די דײטשן געפאדערט נאד א גרע־ סערע צאל מענטשן צו דער ארבעט קײן ביאלא־פאדלאםק׳ בײ דער נײער רוסישער גרענעץ׳ צו טריקענען זומפן. דער ױדנראט האט מיט דער הילף פון דער אינצװישן געשאפענער ײדישער פאליצײ׳ מיט מאניעק פאםטערנאק בראש׳ באמיט זיד נאכ־ צוקומען דעם פארלאנג פון דער מאכט׳ אבער די ױגנט׳ װאס האט באקומען ארויספאדערונגען קײן ביאלא־פאדלאםק האט זיד אקעגנגעשטעלט און נישט געװאלט אויםפירן דעם באפעל7). דאם האט ארויםגערופן די זאפארטיקע און ברוטאלע אינטערװענץ מצד דער דײטשישער מאכט. פון קיעלץ זענען אראפגעקומען ם.ם.־לײט מיט היגט׳ װעלכע האבן בגװאלד צונויפגעזאמלט די ױגנטלעכע אויפן פלאץ פון שטאט־קלויס־ טער. מיט דער הילף פון דער ײדישער פאליצײ זענען די פארזאמלטע אװעקגעשיקט געװארן קײן ביאלא־פאדלאםק׳ װו זײ האבן געארבעט בײ מעליאראציע־ארבעטן : גראבן ראװעס און טריקענען זומפן װי אויך רעגולירן טײכן אין שװערע הוגגער־און נויט־באדינגונגען. און א צײט ארום האבן באזוכט דעם לאגער אין ביאלא׳ שמחה יעדװאבני און מאניעק פאם־ טערגאק׳ װאם האבן אפגעגעבן דעם ױדנראט א באריכט פון דעם שוידערלעכן מצב אין לאגער : עס איז אונטערגענומען געװארן אן אינטערװענץ׳ װאם האט אפגעקאסט פיל געלט: שװערע םומעם האבן געװאנדערט אין די היטלעריםטישע טאשן װי אויך די טײערםטע קלײדער און װערטפולע חפצים. אין רעזולטאט פון דער דאזיקער אינטערװענץ איז דער רוב אםירים באפרײט געװארן. צוריקקומענדיק זענען אבער אלע קראנק געװארן אויף טיפוס און גאך אנגעשטעקט אנדערע : פיל זענען פון טיפוס געשטארבן8).

דעם 5־טן אקטאבער, דעם ערשטן טאג נאך םוכות בײנאכט■ איז דאם כמיעלניקער געטא געווארן ארומגערינגלט דורך דעד זשאנדארמעריע װי אויך ם.ס.־לײט פון ראדאם, קיעלץ׳ בוסק און פון דער גאנצער אומגעגנט מיט דער הילף פון אוקראינער פוילישער םאליצײ און פײערלעשער, דעם דאזיקן טאג האבן זיך באװיזן באקאנטמאכונגען אין גאם, אז אויף צומארג^ס פארטאג מוז זיך די גאנצע ײדישע באפעלקערונג יאװען א ף דער טארגאװיצע צו דער ״אויםזידלונג״, און װער ם׳װעט זי־ ך אנטקעגנשטעלן װעט דערשאםן װערן אויםן ארט. ...