Kehilot/ChmielnikA living הַנְצָחָה — preserving the memory of destroyed Jewish communities through their Yizkor books.

Person · individual

Moshe Shamash

משה שמש

Chief synagogue attendant who ordered the dancers to stop.

Page scan 143HIGH confidence

Learn more about this

A memorial book holds what one community could gather about itself. The assistant reads this record's own source passages and the people and places connected to it, then searches trusted archives — Yad Vashem, USHMM, Arolsen, JewishGen, Virtual Shtetl, YIVO — and shows what it found, with its sources.

Read an article about this

Source passages

Each passage remains attached to its exact scan and opens in the standalone evidence reader.

Primary source passage

Source OCR · scan 143

Open exact passage

אין יאר 1916 איז געקומען זלמן בראװארניק, דער זון פון ישראלקע, פון קעלץ (איצט איז ער איז בוענאס־אײרעם), און צוזאמען מיט נאך חברים אפגעדונגען בײ משה גארליצקי אין מארק א סאלאן אויפן ערשטן שטאק. אין דעם םאלאן האבן זיך יעדן שבת אין אװנט געטראפן חברטעם מיט חברים. אין דער באגלײטונג פון מוזיקאנטן זענען ארגאניזירט געװארן פארװײלונגען מיט טענץ װו ױנגעלײט האבן געפרװוט, דאס ערשטע מאל אין דער געשיכטע פון כמיעלניק, זיך פארװײלן מיט מײדלעך. אין א געװיםן שבח־צונאכטס, װי מיר האבן אנגעפאנגען צו טאנצן אין דער באגלײטונג פון אונדזערע שטעטישע קלעזמארים, האט זיך אין טיר באװיזן דער הויפט־ שמש פון רב, ר׳ משה שמש מיט א גרופע חסידים, זײן ״לײב־גװארדיע׳/ און האט אויסגערופן: ״דער רב האט באפוילן מען זאל אויפהערן צו טאנצן, ױנגען מיט מײדן צוזאמען• עס קאן, חלילה, קומען אן אומגליק אויף דער שטאט צוליב די הולטײםקע מעשים פון די פורצי גדר״. ...

Source passage 2

Source OCR · scan 159

Open exact passage

... מיטן דערגענטערן זיך פון דער חתונה האט זיך באװיזן דער לאמער משה שמש און גענומען די חתונה־קארטן צו פארטײלן אין שטאט. בײלע חוה מיט די פאלקערין האבן אויפגענומען בײ דער כלה די נעמען׳ װעמען מען האט דעם כבוד צו בעטן מינדלעך. בײלע חוה האט נישט געקאנט לײענען און שרײבן• זי האט אבער דערפאר געהאט .א גלענצנדיקן

Source passage 3

Source OCR · scan 160

Open exact passage

מײדל׳ מיט צװײ לאנגע׳ שװארצע צעפ. אז א קינפעטארין איז שװער געגאנגען צו קינד׳ האט מען מיך גערופן צום בעט פון דער פרוי׳ מען האט מיר אויפגעפלאכטן די צעפ און דאם איז געװען א סגולה׳ זי זאל גרינגער האבן דאם קינה נאכהער איז געקומען משה שמש און האט געבלאזן שופר און אויב דאס האט אויך נישט געהאלפן און די פרוי האט זיך װײטער געמאטערט׳ האט מען אנגעבונדן .א שפאגאט בײם בעט און געצויגן איבער די גאסן ביז צום ארון קודש פון גרויםן בית־ המדרש. ביז גאט האט געהאלפן׳ נאך גרויס מאטערניש איז דאם קינד געבוירן געװארן•

Source passage 4

Source OCR · scan 288

Open exact passage

... א בכבודיקן פלאץ אין כמיעלניקער רעליגיעזן לעבן האט פארנומען דאס כלי־קודש — דער אנערקענטער רב, ר׳ אליעזר הלוי עפשטײן האט שבת געפראװעט טישן און ארום זיך געהאט די שענםטע בעלי בתים פון שטאט. דער הינקנדיקער ר׳ משה שמש׳ װעלכער איז נאך געװעזן שמש בײם אלטן רב, האט וױיטער עוסק געװען אין זײנע צרכי קודש. בײ יעדעל חופה וקדושין איז ער געקומען מיט די חופה־שטאנגען און געזארגט פאר צרכי צבור• בערל שמש (טרעמבעצקי) װאם איז דערמארדעט געװארן מיטן ארײנקום פון די דײטשן, איז געװען משמש פון גרויסן בית המדרש, און דער סארװער ארן טײלער אויף גרויסע נגידישע חתונות. יאסל שמש (בזיםקע), דער משמש פון דער גרויםער שול און דער לעצטער שמש פון אברהם םילמאן, דער תקיף און בעל סדר פון די בתי מדרשים, און צו זײ פיל משמשים־געהילפן. אפילו דער הויקערדיקער גוי יאנעצקי האט אויך זיך ארײנגערעכנט צו די כלי קודש, װײל ער מיט זײן גאנצער משפחה זענען געװעזן די רײן־ מאכער אין דער שול און אין בית המדרש.

Source passage 5

Source OCR · scan 216

Open exact passage

אויפן װעג האבן זײ מאביליזירט װער ם׳איז נאר אונטער־ געקומען. אנגעקומען צו משה גארליצקעם הויז, האט זיך יעדער באהאלטן אײנער הינטערן אגדערן בכדי נישט צו באקומען קײן קלעפ פון די ״לאבוזעם״, דער רב מיט משה שמש, דוד׳ל האלץ און מאיר פאטעלע האבן זיך אבער אנגענומען מיט מוט און געגאנגען אין שפיץ. ...

Connected nodes