Chmielnik refugees

... בערצובאקומען אין דער צװײטער זײט פון דער װײסל. דעם 11־טן נאװעמבער 1939 זענען מיר .אװעק פון כמיעלניק. מיר האבן געװאנדערט אין שרעק און הונגער, ביז מיר זענען אנגעקומען קײן לעזשאנסק. דארט האבן אונדז די דײטשן געכאפט און אונדז גוט אנגעקלאפט די בײנער. מימ גרוים מי און שװעריקײטן זענען מיר אדורך דעם סאן, װעלכער האט געהאט א צעבראכענע בריק. מיר זענען נאך אבער װײט געװען פון ציל. צו דער רוםישער גרעגעץ זענען מיר נאך גישט געקומען און דער פחד פאר די דײטשן איז גרויס. בײם אדורכגײן די גרענעץ׳ זענען מיר ארעסטירט געװארן דורך די רוסן צוזאמען מיט פיל ײדן פון עםטרײך און אנדערע לענדער. מיר זענען געזעסן א צײט אין שיניאװער תפיסה, און װען מיר זענען באפרײט געװארן, זעגען מיר גלײך געפארן קײן לעמבערג. דארט האבן מיר געטראפן פיל כמיעל־ ניקער פליטים. דאךט האב איך זיך געשײדט מיט מײן טײערן חבר לײביש־חײם ראזענבלום. ער האט זיך פרײװיליק געמאלדן אין די שאכטן קײן דאנבאס. איך בין אװעק קײן קאלאמײ און שפעטער קײן טיף־רוסלאנד, ביז איך בין אנגעקומען קײן סיביר. דארט האב איך געארבעט בײם אוים־ האקן װעלדער. איך האב זיך צעשמועםט מיט די ארבעטער — רוסן און ײדן, װאם זענען געװען פארשיקט אין םיביר, און זײ האבן מיר געזאגט, אז פון דאנען װעל איך קײנמאל נישמ

... דער רוב פון די כמיעלגיקער׳ װעלכע זענען מיטן מלחמה־ אױםברוך אנטלאפן אויף דער סאװיעטישער זײט, האט זיך קאנצענטרירט אין לעמבערג. מיר האבן געהאט דאס געפיל• אז דאם ארט איז גאענט צו דער הײם און האבן געהאפט, אז עס װעט זיך מאכן א געלעגנהײט מיר זאלן זיך צוריק קענען פאראײניקן מיט אוגדזערע נאענטע און טײערע. דאס זעלבע האבן, אפנים, אויך געטראכט פיל ײדן פון אנדערע שטעטלעך. לעמבערג איז בכן גיך געװארן א צענטער פון די אנטרינענע פון די שטחים פון דער נאצישער אקופאציע. װי א דונער אין העלן טאג האט אונדז דעריבער געטראפן די ידיעה, אין אײנעמ א תמוז־טאג, אז אויך די פליטים מוזן אננעמען די םאװיעטישע בירגערשאפט. מיר האבן גוט פארשטאנען דעם זין פון דער גזירה — דאס האט באדײט צו רעזיגנירן פון דער האפענונג נאך א מאל צו זעען זיך מיט אונדזערע משפחות. ...