Lviv

... במאה ה־י״ז היה בידי יהודי חמילגיק םחר תבואות, בקר ועצים. בשנת 1632 העביר פסח־יהודה מחמילניק טראנםאקצ־ ױת כספױת גדולות בירידים שונים וביחוד של לבוב. בחמיל־ גיק עצמה התקײמו במחצית המאה הי״ח ירידים בהם נמכרו כמוױת גדולות של אריגים משלזיד״ קטיפה צרפתית, אדאמאשק ובדים.

החסידות נחלקה לפי שלשה זרמים ותקופות שוגים. הזרם הראשון והמקורי בױתר היה זה של אוקראינה (װהלין ופו־ דוליה) שבה ישבו ופעלו הבעש״ט מיסד החםיז־ץת וראשיני תלמידױ. הזרם השני הוא זה של רײסין (רוםיה הלבגה), הוא זרם החב״דױת. הזרם השלישי הוא של פולין (הקונגרםאית וגליציה המזרחית והמערבית). ױצר הזרם האחרון היה רבי אלימלך הצדיק מלידנסק. השפעת המתנגדים בפולין לא היתה כה גדולה כמו בליטה ורײסין. אמנם בראשית ימיד. של חסידות זו התאמצו המתנגדים להכחידה מן העולם. בתי הדין בלבוב, ברודי וקרקוב הוציאו חרמים חמורים על אלה ״חדשים מקרוב באו ובים התלמוד עקבותם לא נודעו, העושיפ אגודות אגודות ויניעו תנועות שונות כשכור, האומרים שלא התלמוד הוא העיקר״. אבל החרמים והשמצות לא הועילו מאומה. בפולין נימסו החרמים ונידוײם כקרח מפני שמש קיץ. הצדיקים בפולין לא הוצרכו להתגצל בפני המתנגדים. בתפילתם שהיתה בהתלהבות גדולה וביראה עילאה, באהבת ישראל בלתי מוגבלת, בדביקות, בענוד״ בקדושה ובמופתים ו״המשכת חסדים״ לישראל, כבשו את לבם של יהודי פולין.

... פעם נסע מכפרו ללבוב• פגש בעני אחד העושה דרכו ברגל. ירד אליעזר־ליפא מעגלתו וביקש מהעני לנםוע עמו. םירב הלה : — ברגלי א:י מבקר בכל כפר ומאסף נדבות. ...

... 17) אמרי שפר, לבוב, תרמ״ד ; ״עשר צחצחות״ עמוד 39—40. ...

... צװײ טעג פארן ארײנמארש פון דער דײטשער ארמײ קײן כמיעלניק׳ בין איך׳ צוזאמען מיט פיל ױגנטלעכע פון אונדזער שטאט׳ אװעק צו דער רוםישער גרענעץ. איך׳ שמואל קויפמאן׳ שלמה קאץ, און שמואל װײנבערג האבן זיך געהאלטן צוזאמען. נאך פיל איבערלעבונגען זענען מיר אנגעקומען קײן םארנע. דארט זענען מיר געװען א חודש און אװעק קײן לעמבערג װו מיר האבן זיך געטראפן מיט פיל כמיעלניקער׳ דעמא־ ביליזירטע פון דער פוילישער ארמײ און פליטים. פון דארט זענען מיר אװעק אין טיף רוםלאנד. מיטן אויםברוך פון דער רוסיש־דײטשער מלחמה האב איך זיך מאביליזירט אין דער רויטער ארמײ. אין דער ארמײ בין איך געװעזן פון חודש אויגוסט 1941 ביז מערץ 1942. נאכן פויליש־רוסישן אפמאך ...

... לום באשלאסן צו פארלאזן כמיעל־ ניק׳ זיך אריבערצובאקומען אין דער צװײטער זײט פון דער װײסל. דעם 11־טן נאװעמבער 1939 זענען מיר .אװעק פון כמיעלניק. מיר האבן געװאנדערט אין שרעק און הונגער, ביז מיר זענען אנגעקומען קײן לעזשאנסק. דארט האבן אונדז די דײטשן געכאפט און אונדז גוט אנגעקלאפט די בײנער. מימ גרוים מי און שװעריקײטן זענען מיר אדורך דעם סאן, װעלכער האט געהאט א צעבראכענע בריק. מיר זענען נאך אבער װײט געװען פון ציל. צו דער רוםישער גרעגעץ זענען מיר נאך גישט געקומען און דער פחד פאר די דײטשן איז גרויס. בײם אדורכגײן די גרענעץ׳ זענען מיר ארעסטירט געװארן דורך די רוסן צוזאמען מיט פיל ײדן פון עםטרײך און אנדערע לענדער. מיר זענען געזעסן א צײט אין שיניאװער תפיסה, און װען מיר זענען באפרײט געװארן, זעגען מיר גלײך געפארן קײן לעמבערג. דארט האבן מיר געטראפן פיל כמיעל־ ניקער פליטים. דאךט האב איך זיך געשײדט מיט מײן טײערן חבר לײביש־חײם ראזענבלום. ער האט זיך פרײװיליק געמאלדן אין די שאכטן קײן דאנבאס. איך בין אװעק קײן קאלאמײ און שפעטער קײן טיף־רוסלאנד, ביז איך בין אנגעקומען קײן סיביר. דארט האב איך געארבעט בײם אוים־ האקן װעלדער. איך האב זיך צעשמועםט מיט די ארבעטער — רוסן און ײדן, װאם זענען געװען פארשיקט אין םיביר, און זײ האבן מיר געזאגט, אז פון דאנען װעל איך קײנמאל נישמ