Lazar Kahan

אנדערע פּאָעטן האָבן אויך פארעפנטלעכט זייערע שאַפונ- גען אין , לאָדזשער טאַנעבלאַט", אָבער חיים קרול האָט זיך בכלל געהאַלטן מן הצד פון דער צייטונג, סיידן לאַזאַר קאַהאַן האָט ביי אים , קאָנפיסקירט" א ליד און עס אָפּנעדרוקט. נו, לאַזאַר קאַהאַנס בלאט איז לפי זיין מהות געווען מער פּראָלע- ...

דרוקט זייערע לידער. צו מאָל פלענט לאַזאַר קאַהאַן זיין דער אַנטדעקער פון די טאַלאַנטירטע יונגע מענטשן, װאָס זענען געקומען פון דער פארװאָרפענער אָרעמער פּוילישער פּראָוינץ. חיים קרול איז -- מחמת זיין באַזונדערקייט אין רעגיאָן פון נישט רעאַליסטישער פּאָעזיע -- נעװען א שטיק עקקאָטיק פאר לאַזאַר קאַהאַנען דעם רעדאקטאָר און ער פלעגט פון מאָל צו מאָל אויך דרוקן אין זיין צייטונג קרולס קורץ-שורה- דיקע לידער און באַלאַדעס. ער האָט זיך געהאַלטן פאר א פריינד פון דעם װועבערישן פּאָעט און אים אפילו באַזוכט. קאַהאַן האָט אין די פריע צוואנציקער יאָרן אויך צוגעטאָן א האַנט ביים אַרויסגעבן אַ מאָל אַ לידער-בוך פון אַ יידישן פּאֶָעט. מיט דעם איז לאַזאַר קאהאַן געווען דער בולטסטער קעגנזאַץ פון דעם בורזשואַזן ארויסגעבער פונעם ,לאָדזשער טאַגע- בלאַט", פון עמנוא? האמבורסקין, וועלכער איז געווען כולו אונטערנעמער. ריכטיק, האַמבורסקי האָט זיך ארומגערינגלט מיט געניטע פּען-מענטשן, מיט רעדאקטאָרן און מיטאַרבעטערס פון לאָדזש נופא וי פון ווארשע און אויך פון די אויסל ...

... ליעט צו בעסערע לויטע, וי מ'פלעגט זאָגן אין לאָדזשער דייטשמעריש (געווען פון תמיד אָן א מקום פון אַ סך דייטשן, װאָס פאָניע פון פּעטערבורג פלעגט אַרױס- רופן אין אָקופּירטן צאַרישן פּולן; דייטשישע השפּעה האָט זיך דערפאַר געשפּירט אין לאָרזש אויך שפּעטער, ווען ,נאַשאַ פּאֶל- סקאַ" האָט אַלֵיין אויפגעהויבן דעם קאָפּ); ניימאַן האָט מעשה אריסטאַקראָט זיך אויסגעפיינט מיט זיין שרייבן אין ישעיהו אוגערס , לאָדזשער טאַגעבלאָט". אַן אמביציעזער געווען י. מ. ניימאַן, אים האָט געצויגן צו דער וועלט, און לסוף זיך אינ- גאַנצן אריבערגעקליבן קיין ווארשע, געװאָרן א רעדאקציע- מיטגליד אין גרויסן בלאַט ,היינט". צו חיים קרולן האָט ניימאַן געפילט א ליבע נאָענטקייט און פלעגט צו אים זיך אַראָפּכאַפּן, טיי? מאָל אויך מיט לאַזאַר קאַהאַנען, דעם רעדאק- טאָר פון , פאָלקסבלאַט", וועלכער האָט ארויסגעוויזן א תשוקה צו שיינער ליטעראטור. אנב האָט לאַזאַר קאַהאַן זיך שטאַרק געחברט מיט די לאָדזשער פּאָעטן און זיי מקרב געווען, גע-

... טואַר פאר ײדישע ליבהאָבער'גרופעס איבער גאַנץ פוילן. װאָלף זילבערבערג מיט עסלעכע איבערזעבונגען; יוליוס אַדלער מיט עטלעכע איבערזעצונגען און באַאַרבעמונגען. לאַזאַר קאַהאַן מיט ײניקע איבערזעצונגען; און י. אוגער און צבי כהן מיט אײניקע דראַמאַטיזירונגען. אױך זענען דערשינען געדרוקטע פיעסעס פון ח. י. בזשוסטאָװסקי (ברחנו), ישראל אָדלער, װאָלף געלבאַרט, י. ל. בויט. װאָל, װאָס זענען אָבער נישט געשפּילט געװאָרן.

... בשעת דער דייטשער אֶקופּאַציע פון לאָרזש האָט אָנגע- הויבן דערשיינען די צייטוננ: , לאָדזשער פאָלקסבלאַט", רער. לאַזאַר קאַהאַן, געדרוקט אין דער דייטשער מלוכה-דרוקעריי. אין דער נייער צייטונג האָבן מיטגעאַרבעט: מ. פּליאַט, צבי כהן, פישל? בימקאָ, ישרא? קאַהאַן, רעפּאָרטערן: ראָזענפעלר, ה. 9. זשיטניצקי, י. ש. גאָלדשטײן (לוסטיקער פּעסימיסט), ברוך שעפנער, חיים יאַנק?ל בזשוסטאָווסקי, יאַניע שולמאן; לידער האָבן פאַרעפנטלעכט די דיכטער: מרים אולינאָװער און די ווארשעווער דיכטער יעקב רייזפעדער און לייב מלאך. ...

... סטאַבילע מיטארבעטער פון , טאַגעבלאַט? זענען געווען: משה לידאַר, מאָריס ראָזענפעלד (שװאָנער פון לאַזאַר קאַהאַן), גרשון גראָסמאַן, יצחק ריווקינד. פאַרעפנטלעכט זיינע ערשטע לידער האָט דער דיכטער יצחסק פּליואַצקי. מיטגעאַרבעט אין יענער צייט האָבן: יוחנן קין (קאָרעספּאָנדענט פון ווין), אינזש. פּראַשקער, ד"ר שווייג, אדוו. שטראוך, ד"ר נתן עק, ד"ר עלבערג, טאַרטאַקאָװוער, ד"ר ארמיאן, בראָמבערג-ביטקאָווסקי, נײינאָלדבערנ, יוסף לעווי (די לעצטע דריי האָבן אין יאֶר 1999 ארויסגענעבן אין לאָדזש די צייטשריפט , אונדזער טריבונע", צענטראַל-אָרגאַן פון צ"ס-התאחדות). ...