Yitzhak Katzenelson

... די יידישע שרייבער-נרופּע איז נעווען א צאָלרייכע. צווישן די לאָדזשער שרייבער האָבן מיר באַקאַנטע נעמען אין דער יירישער ליטעראטור וי משה בראָדערזאָן, יצחק קאצענעלסאָן, ישראל ראַבאָן, ישעיהו שפּינע? א. א. ...

דער יידישער פּאָעט האָט אין זיין שעפערישן גאַנג דער- גרייכט א ברייטע טראַיעקטאָריע. װוי טיילן פון זייער לעבנס- נעשיכטע איז פארבונדן די שעפערישקייט פון די לאָדזשער פּעאָעטן און דערציילערס וי עס זענען געװען יצחק קאַצע- נעלסאָן, מרים אולינאָווער, ישראל ראַבאָן, שלמה בערלינסקי, חיים קרול, הערש ?. זשיטניצקי, יצחק בערלינער און אנדערע, יינגערע און מיטליאָריקע. און ס'זענען חיים ליב פוקס, ישעיהו שפּיגל. ...

... יצחק קאצענעלסאן יצחק קאצענעלסאָן איז כל ימיו ...

דערצו איז ער געווען דאָס קאַפּריזע קינד אין שויס פון דער מוזע. באַוויזן זיך װוי א נעקעכלט קינד פון א יחוסדיקער לומדישער משפּחה, איז מען אים וי שטענדיק שולדיק געווען אַ קניפּ אין בעק?. אַזױ אין זיין פריער יוננט און אַזױ אין די שפּעטערע יאָרן, ווען יצחק קאצענעלסאָן איז אריין אין רייפן עלטער, די שריפטשטעלערישע טריבונעס האָבן געהאַלטן פאר א חוב אים צוֹ פארבעטן וי אַן אדם-חשוב פון דער ליטעראטור סיי אין יידיש סיי אין העברעיש. יאָ, קאצענעלסאָן איז געווען אַ צװיײשפּראַכיקער יידישער שרייבער, הנם די העברעער האָבן תמיד אים באַצייכנט נאָר װוי א דיכטער און דראמאטורג װאָס שאַפט אין הייליקן לשון. יצחק קאצענעלסאָן נופא האָט אָבער נישט אָנערקענט די דאָזיקע צווייאיקייט. נישט געווען ביי אים קיין מחיצה צװוישן יידיש און העברעיש. ביידע לשונות זענען אים געווען איינן און ליב. אין ביידע שפּראַכן אין ער געשווומען פריי, סיט נאַטירלעכן כוח, אָן באַזונדערן אָנ- שטרענג, און הנם לאָדזש איז נישט געווען אַזאַ צענטער פון דער ליטעראטור וי ואַרשע, האָט קאַצענעלסאָן נישט געמאַכט קיין אונטערשייד צווישן לאָדזש און -- ווארשע. אים איז נעווען דער זעלביקער כבוד צו שטעלן זיך אויף איין שריי- בערישער בריק מיט די לאָדזשער שרייבערס וי מיט די וואר- שעווער,. אדרבא, עס האָט אויסנעזען, אז אים איז ליבער צו זיין אין ד ...

... אַטורג פון א פּיעסע, וועלכע איז אויפנעפירט געװאָרן מיט דערפאָלג אין טעאַטער, עס איז געווען די דראַמע ,קאַריקאַטורן", װאָס האָט קאצענעלסאַנען פארשאמט פּאָפּ- לאַריטעט. בראָדערזאָן האָט דעמאָלט ערשט געדארפט אָנהייבן זיין דרך כדי זיך איינצוהיימישן אין לאָדזש (וװי אין פּױלן בכל?), כאָטש אין אויפגעברויזטן רוסלאנד האָט ער שוין געהאַט דערגרייכט אַ געוויסן פּירסום וי אַ דיכטער פון דער שעפערישער כאַליאַסטרע, װאָס דער רעװאַלוציאָנערער שטו- רעם האָט ארױסגעבראַכט. אין רוסלאַנד זענען דערשי- נען א ריי שאַפוננען בראָדערזאָנס, אָבער אין לאָדזש, װאָס איז גראָד געשטאַנען אין דעם צומאָרגוגס פונעם בלוטיקן קאַטאַקליזם, האָט ער ערשט באַדאַרפט אויף אן אמת זיך לעגיטימירן מיט זיין דיכטערישן כוח און מוח. דעמאָלט אין יצחק קאצענעלסאָן שוין געווען א דיכטערישער נאָמען; דער- צו האָט די דראמע, װאָס די טעאַטער-ברעטער האָבן זיי צע- לויכטן, פארפעסטיקט זיין פּאָזיציע. אנב האָט די דראַמאַטישע פאָרעם בכל? פאַרכאַפּט קאַצענעלסאָנס שרייבערישע אַמביציעס און די אָנגערופענע דראַמע איז נישט געוען זיין איינציק ווערק און סצענישן זשאַנער. 3 פאַטימאַ?" געהערט אויך צו זיינע דראַמאַטישע פּרווון. אָבער קונה-שם נעווען האָט ער זיך בעיקר וי דער פּאָעט. אין תחילת האָט ער געשריבן נאָר

... , אז ער האָט אים אוועקגעשיקט קיין דייטשלאַנד אָנזאַפּן זיך מיט קונסט און טאַקע אין איין וועגס אויך שטודירן -- אויף קאצענעלסאַנס הוצאות -- אין אן אַקאַדעמיע. שפּעטער, נאָכן צוריקקער פון אויסלאַנד, שוין וי אן אָנערקענער קינסטלער, האָט הענעך באַרטשינסקי געהאַט זיין סטאַבילע היים אין קאצענעלסאָנס הויז. עס איז געווען די פרייד פונעם פּאֶעט- מענטש קאצענעלסאָן וען ער האָט געקענט עמעצן העלפן, וועמען אָנטאָן א תענוג. אזוי אויך זיין עזר כנגדו ,זיין פרוי, וועלכע האָט זיך אויך אויסגעצייכנט מיט אומנעויינטלעכער באשיידנקייט. נישט קיין װוּנדער דערפאַר, װאָס עולם יונג- װאַרג, װאָס האָט זיך געשניטן מזכה צו זיין די וועלט מיט ליטערארישע אויפטוען, איז געקומען צו קאצענעלסאָנען ועגן א הסכמה, אנדערע נאָך זיין ברכה. יצחק קאצענעלסאָן האָט זיך דערצו אויסגעצייכנט מיט אויפריכטיקייט און מיט נייטי- קער באַזאַכטקײט, חלילה קיינעם נישט ויי צו טאָן, אויב יענער איז נישט געווען קיין שמעלקע סמיטן מלאך װאָס איז ממונה איבער פּאָעזיע צי פּראָזע. אמת, דער רייפער יצחק קאצענעלסאָן האָט אויך פאַרראַטן אזא װאָס מ'קען באַציי-

העברעיש; שפּראַכלעך בונט און נעמיטלעך ליריש האָבן נע- מיניעט די פערזן פון זיינע העברעישע שירים. כפי זיין נאַטור האָט דער דיכטער אין קאצענעלסאָנען זיך באַװעגט אונטער אלערליי שטימוננען, זיך געצונדן אונטער עמאַציעס און ער האָט בכל? זיך לייכט נעטראָנן איבער די שטאַפּלען פון פּאַ- טאָס, עס איז געווען אונטערן הייסן רויש פון דער ביאַליקיאַדע, וועלכע האָט דיכטעריש פאַרכאַפּט יענעם דור סמיט זיין , עיר החרינה" (די , שחיטה-שטאָט", אין יידיש), מיט דעם אוים- טרייסלענדיקן ,נביאיש". יצחק קאצענעלסאָן אין סתם גע- בענטשט געװאָרן מיט דער אייננשאַפט אויפצופלאַמען אין באַגייסטערונג. זיין דמיון האָט זיך דאָס נלייכן געטובלט אין ...

דער פּשוטער יצחק קאַצענעלסאָן האָט פונדעסטוועגן אַלע מאָל ארויסגעלויכטן פון אים. עברית און יידיש וי אינסטרו- מענטן פון זיין דיכטערישן ווערק, זענען אויף א נאַטירלעכן אופן נאָענט קאצענעלסאַנען שוין אין די אָנהייב-עטאַפּן פון זיין שאַפן, דער דאָזיקער שטריך הייבט זיך ארויס בולט אין קאצענעלפאַנס ביאָנראפיע א דאנק דער װאָרצלדיקער יידיש- קייט פון זיין היים, דער היים פון ר' בנימין, דעם קאַרעליצער בןדאורין, וועלכער האָט אליין אויך געזינדיקט מיט מחבר"- שאַפט אין עברית, אָבער אין שטוב האָט מען זיך געפירט

... שאַפן ארום אים די נייטיקע אַטמאָספער. א יוננ געוויקס דאַרף האָבן גענוג ליכט און ואַרעמקײט, און קאַצענעלסאָן האָט זיך אפילו אויסגעדוננען פאר אזוינעם. מישא טראַיאַנאָו, א דיכטערישער שפּראָץ פון נרויסשטאַטישן עלנט, האָט אין יצחק קאַצענלעסאַנען געפונען א מאָראַלישן און אויך א מא- טעריעלן אָנשפּאַר,. דער באַװונסטער פּאָעט, װאָס האָט געמוזט זיין אריינגעטאָן אויך אין ענינים פון זיין פאַנאַנדערגעװאָק- סענער פּריװואַט-שול, האָט אָפּנעשפּאַָרט פון זיין טייערער צייט כדי צו פארזאָרנן מיטן נייטיקסטן דעם טאַלאַנטפולן קליינ- שטעטלדיקן בחור, װאָס איז געקומען קיין לאָדזש זוכן שריי- בערישן תכלית. יצחק? האָט געהאַָט גרויס אָנזען אין שטאָט, און װוּ ער איז געקומען מאָנען, האָט ער אױיסגעפּועלט װאָס מכוון געווען. יצחק קאַצענעלסאָן פלעגט אין אזעלכע פאלן נישט בעטן, נאָר מאָנען, מחמת עס איז געווען באַװוסט, אז

אָנגעהויבן האָט זיך דער דאָזיקער פּראָצעס אין די שפּעטע צװואַנציקער יאָרן, קאַצענעלסאָן, דעמאָלט שוין א פארמענ- לעכער מענטש (פון זיין דערפאָלגרייכער לערעריי, אויף העב- רעיש), האָט צום ערשטן מאָל זיך ארויסגעלאָזן אויף א גרווי- סער רייזע קיין ארץ-ישראל און זיינע רייזע-בילדער האָט ער פארעפנטלעכט נאָר אין יידיש, הגם דער דיכטער האָט געהאט די מעגלעכקייט צו פארעפנטלעכן די רייזע-בריוו אין דער העברעישער טאָנ-צייטונג היום, װאָס איז גראָדר דערשינען אין ווארשע. יצחק קאצענעלסאָן האָט ליב נעהאט די יידישע מאַסע, געפרייט זיך מיט איר צוזאמען, אויב אזא געלעגנהייט איז געווען און ער האָט זיך קרעפטיק אויסגעדריקט אין איר אַלטענלעכן לשון,. קאליררייך װוי עס זענען געווען די לענדער און פעלקער, וועלכע ער האָט געזען בעת זיין נסיעה, אזוי זאַפטיק איז געווען דער יידיש פון זיינע באשרייבוננען. פון די שמאָלע בלעטלעך, אָנגעפּיקעװועטע מיט דריבנענקן, לויטערן כתב האָט מיט ליכטיקן סמאַמע-לשון ארױיסגעקװאָלן דאָס גרויסע דיכטערישע האַרץ. יעדעס קאַפּיטל פון קאַצענלעסאָנס וועג-שילדערוננען איז נגעווען א ניי אַנטפּלעקטער אַנטיקער פּרק, א פארנעסן יידיש לעבן, נעזען מיט די אוינן פון א פּאֶעט און אָנגעמאָסטן, אָפּנעשאַצט פון א בעל-מוח, װאָס ציטערט איבער די זעלטנקייטן פון זיין פאָלק,

... יירישלעך, גערעדט יידיש. נו, דער פּיאָנער פון מאָדערנעם ארץ-ישראל, בער? קאצענעלסאָן ז"ל, קומט דאָך אויך ארויס פון דעם זעלביקן שטאַם. יצחק קאַצענעלסאָן אין נעמלעך א לייבלעכער שוועסטערקינד פון בערעלען, דעם שיינד? פון ארץדישרא? עד היום הזה. פאַלקסטימלעך יידיש פּונקט וי העברעיש איז געווען איינן קאצענעלסאַנען שוין אין בראשית פון זיין שרייבעריי. אין יענע יאָרן האָט יצחק קאַצענעלסאָן פון פּרנסה וװוענן אויך זיך פארנומען מיט צעננויפשטעלן יידישע און אויך העברעישע כרעסטאָמאַטיעס פאר יידישע שולן, זינט דעמאָלט האָט ביי יצחקן גענומען דעם אוױיבנאָן -- יידיש.

אַזא, א יידישער דיכטער אין יידיש, איז יצחק קאַצענעלסאָן געווען און געבליבן ביזן סוף פון זיינע טעג, וען ער איז געװאָרן דער איוב פון אונדזער יידישן דור, װאָס איז געװאָרפן געװאָרן אין די בראַנדן פון איבערמענטשלעכע פּרוּוון. מיר מיינען זיין אויפטרייסלענדיקע כראָניק-פּאָעמע פון אונדזער מבול-תקופה , דאָס ליד פון אויסנעהרנעטן יידישן פאָלק". אָבער דאָס איז געווען ביים אכזריותדיקן פלאַקער-פייער פון גרויסן יידישן לעבן, אין אֶנבליק פון אימהדיקן טויט פון גרויסע קהילות האָט דער דיכטער אָננעשריבן זיין אומפאר- ...

... דער דיכטער האָט אויסגעזונגען זיין פילעוודיק האַרץ. אין אלע נעזאַנגען זיינע איז ער פול מיט לעבנסנלי, אָבער צום שטאַרקסטן האָט יצחק קאַצענעלסאָן זיך ארױסגעזאָגט אין

... חיימס גנוטער טאַטע האָט זיך באַזעצט מיט יאָרן, יאָרן צוריק און פון ראַ- דאָגאָשטש איז דער משפּחה נישט גרינג זיך צו דערווייטערן. און זי װויל זיך נישט אוועקרייסן דערפון. ווייל סיי די זון, סיי די לבנה און אויך די שטילקייט זענען אין ראַדאָנאָשטש עפּעס מער איינגן װוי אַנדערשװוּ אין דעם משונה צעשריגענעם כרך לאָדזש. אפילו היימלעכער איז די קרולס אין זייער קאַנט װי אין באַלוט. באלוט איז אן אנדערע, רוישיקערע געגנט פון שטאָט, אין פארגלייך מיט חיים קרולס קאַנט, װוּהין עס , פאר- בלאַנדזשען" --- צו מאָל װוי אויף טשיקאַװעס -- אויך די דיכ- טער-קאָלעגן פון שטאָט גופא, ס'הייסט פון דער ווייט. ס'קומען משה בראָדערזאָן מיט די גרויסע באַקנבערד, מיט דער שווע- רער, ביינערנער שפּילקע אין קראַװאַט, ס'אַװועט זיך אהער יצחק קאַצענעלסאָן מיט בעל הבתישן טראָט, א מאָל אפילו מרימ?, וי חיים רופט ליבלעך מרים אולינאָװערן. פון באַלוט איז דעם וועבער-זינגער נאָענט ישראל רובין, וועלכער האָט שפּעטער איבערגעאַנדערשט זיין דיכטער-נאָמען אויף ראַבאָן; אויך ישעיהו שפּיג? קומט צו אים פון באַלוט. שייע, װאָס איו א שטילער, בכבודיקער בחור מיט ענגליש-סענטעניש אין מויל, מיט נטיה צו מאָדערנער דיכטונג, איז נערן צו שמועסן מיט סרולן וועגן דער דאָרפישער שלווה פון די ראַדאָגאָשטשער הייזקעס. און יחזקאל משה ניימאן פון אַלטשטאָט, װאָס לינט

... ענאלאָוויטש, ב. עפּלבױים, יואל מאַסטבױים (אַלע דריי פון ווארשע), דערצו א גרויסער שטאַב קאָרעספּאַנדענטן און מיטאַרבעטער פון ניו-יאָרק, פּאַריז, בערלין, ווין, בריסל, תל-אביב און בתוכם די קאַרפּנקעפּ פון דער יידישער ליטע- ראטור מענדעלע, שלום-עליכם, פּרץ, ז. אנוכי, ביאליק און אַנד. די פּראָמינענטע מיטאַרבעטערס זענען צונעצויגן געװאָרן פון משה בליישטיפט, א פעיקער יידישער און העברעישער ליטע- ראט, וועלכער האָט באזונדער זיך קונה שם געווען וי דער איבערזעצער אין יידיש און העברעיש פון הענריק שענקעווי- טשעס טרילאָגיע, פון ריימאָנטן און אנדערע שרייבער פון דער פּוילישער ליטעראטור. אנב האָט בליישטיפט װי א העברעישער פּובליציסט און איבערזעצער זיך נגעצייכנט אויך מיטן פּסעװ- דאָנים מ, עפרוני. פארשטייט זיך, אז יצחק קאַצענעלסאָן איז געווען א סטאַבילער מיטאַרבעטער פון , לאָרזשער טאַגעבלאַט", װוּ ער האָט פארעפנטלעכט פּאָעטישע שאַפונגען וי אויך רייזע-איינדרוקן, בעת משה בראָדערזאָן איזן געווען -- שפּע- טער פארבונדן --- מיטן , פאָלקסבלאַט? וי א מיטגליד פון רעדאַקציע-שטאַב.

אױפן געביט פון דראַמאַטורגיע האָט לאָרוש צו דער מאָנען דעס העברעיש - ײדישן דיכטער יצחק קאַצענעלסאָן מיט אַ רײ אַריגינעלע אײגאַקטערס און פיעסעס, וועלכע זענען די ערשטע געשפילט געװאָרן אין לאָדוש; משה בראָדערזאָן, װעלכער איז געװען דער פּאָטער פון דעם סלײיוקונסט-טעאַטער, פאר װעלכן ער האָט געשאַפן צענדליקער סצענקעס און אײנאַקסטערס און אױך איבער' געזעצט די אָפּערעטע ,באַיאַדעראַי, דעס דיכטער הער שעלע, װעלכער האָט איבערזעצט די אָפּערעטע ידי רױז פון סטאַמבול"; מ י. פּלאַט מיט עטלעכע היסטאָרישע פיעסעס, ש. באַרבער מיט אַ מעלאָדראַמע ,די נקמה פון אַ פרוי"; ח. י. קרעמער מיט זײן דראַמע ,די ײדישע טראַגעדיע"; זלמן זילבערצװײג מיט זײנע צענדליקער איבערזעצונגען פון אײראָפּעישן רעפּערטואַר און עטלעכע צעודליק טײנאַקטערס, װאָס האָבן געשאַפן דעם רעפּערי ...

... אָט דאָרט זיצט דער , אינדינער" בראָדערזאָן און זינגט א ליד? אין אויער פון דעם קליינעם, פאָנערן ראַבאָן. און אָט דאָרט זיצט דער פעטער, גוטער טרעמבאַטש און כאַפּט א שמועס מיט דעם קליינעם, דיקלעכן, שמייכלדיק-רויטלעכן יצחק קאַצענעלסאָן א א א א א א יי ...

... אין יאֶר 1911 פאָרט ער זיך זען מיט די עלטערן און שוועסטער אין ארץ ישרא? (אנב איז מיט אים מיטגעפאָרן דער באַקאַנטער העברעיש-יידישער דיכטער און פּעדאַגאָג, דער קדוש יצחק קאַצענעלסאָן, מיט וועלכן ער איז געווען נאָנט באַפריינ- דעט). ער קויפט דאָרט פאר די עלטערן א דירה צום וווינען, און נאָך צוויי חדשים זיין אין לאַנד -- פאָרט ער צוריס, אָפּטרעטנדיק אין אַ נאַנצע ריי שטעט און לענדער און באַקענט זיך מיט די לעבנס-באַדינגונגען פון די מערב-אייראָפּעאישע לענדער, ער דערזעט וי גרויס ס'איז דער אונטערשיד צווישן מערב-איײיראָפּע און צאַרישן רוסלאַנד, צו וועלכער ס'האָט אויך נעהערט פּולן, ...

... אל רובין געשטעלט שפּעטער זיינע ערנסטע שרייבערישע טריט. זיך באַװוּסט פון זיין אינעװייניקסטן כוח האָט ער אין גיכן גענומען אין לאָדזש אָרנאַניזירן פּעריאָדישע ליטערארישע אויסנאבעס, אין וועלכע ער האָט באַלד נעהאט אן אֶנפירן- דיקע ראָל, כאָטש א חיים לייב פוקס, א פייוו? גאַרפינקעל זענען פון פריער געווען באַקאַנט װוי שרייבערס מיט א רוטין, עס אין געווען נישט פאַנג נאָך דער וועלט-שחיטה פון 4 -1918. ארום ישראל רובין און דעם זשורנאַל ,ס'פעלך" האָבן זיך געזאמלט די דיכטערס דוד זיטמאַן, חיים קרול, י. ה. ראַדאָשיצקי, יצחק בערלינער, ישעיהו שפּינל, מרים אולינאָווער, שרה בוים, ראָזע יאקובאָװויטש; די מיינסטע זענען געקומען פון אומבאַקאַנטע שטעטלעך, אָבער צו זיי זענען צונעשטאַנען די עלטערע תושבים, די אָנערקענטע יצחק קאַ- צענעלסאָן משה בראָדערזאָן, י. מ. ניימאן, הערשעלע. ס'פעלד" האָט נעטראָנן דעם חותם פון יונגשרייבערישע פּרוּוון, אָבער אויך בולטע צייכנס פון טאַלאַנט. אויסנעווינט זיך אין , ס'פעלד" פאר א צייט, איז דערנאָך אויפגעקומען דער זשורנא? , שוועלן", װו ישרא?ל רובין האָט זיך מערער ארויסגעהויבן מיט זיין אייננאַרט, כאָטש דאָ איז צו דער רעדאקציע צונעשטאַנען אויך ח. ?. פוקס. אין , שוועלן" ווייזט זיך ישראל רובין שוין מיט אַן אינטעלעקטועלער רייפקייט, ער שרייבט שוין טאַלענטירטע עסייען וועגן ליטעראטור, ער ברעננט אויך זיינע ליטערארישפּאָלעמישע נאָטיצן, אָבער ער איז נאָך אלץ נישט ישראל ראַבאָ, װאָס אונטער דעם פּען- נאָמען קומט ער שוין אין בולטער צייטיקייט. אנב איז ראַבאָן נישט געווען דער איינציקער פּסעװודנים דעם אַמאָליקן סרול- קעס פון דער פעפער - נאָס. ישראל ראַבאָן דער ביז נאָר אֶר- גינעלער פּאָעט און דערציילער, באַווייזט זיך שפּעטער אונטער

... י זענען געשטאַנען אויף אַ הויכן בילדוננס-ניוואָ. עס זענען געווען -- װי איך האָב דערמאָנט -- מלוכהשע נימנאַזיעס, דער פּראָצענט פון יידישער שילער אין זיי איז געווען א מיני- מאַלער,. די איבעריקע מיטל-שולן זענען געווען אָדער , נעזעל- שאַפטלעכע? (אָנגעפירט דורך פאַרשידענע געזעלשאַפטלעכע אָרגאַניזאַציעס) אָדער פּריואַטע. די לעצטע האָבן זיך גערופן לויטן נאָמען פון זייערע באַלעבאַטים. אַ נעזעלשאַפטלעכע שול איז, צום ביישפּיל, נעווען די נימנאזיע גיבנה", אָנגעפירט דורך דער העברעאישער קולטור-נעזעלשאַפט ,תרבות". די שול האָט געהאט העברעאיש וי די אונטעריכט-שפּראך -- און ליידער צוליב דעם -- האָט זי נישט געהאט קיין מלוכה-רעכט. אַ טיפּ פון אַ פּריװאַטער גימנאַזיע איזן געווען די שול וועלכע האָט געהערט איז איז אָנגעפירט געװאָרן דורך יצחק קאַצע- נעלסאָן. די אונטעריכט-שפּראַך אין דער שול? איז געווען פּויליש, מען האָט אָבער אויך נעלערנט העברעאישע קעגנשטאַנדן. זי איז געווען נאָענט צו דער יידישער נימנאַזיע, אָבער האָט זיך נאָך געפינען אין דער ערשטער שטופע פון איר אַנטויקלונג. עס איז געווען א גימנאָזיע , בית אולפּנה" געשאַפן דורך דער מזרחי-אָרגאַניזאַציע. אין קעגנזאץ צו דער יידישער גימנאַזיע, װאָס איז געווען וועלטלעך, איז , בית אולפּנה" געווען אַ רע- ליגיעזע שול, אויך די שול האָט נישט געהאַט קיין מלוכה- רעכט. עס איז געווען יאַראָטשינסקיס גימנאַזיע, וועמענס נאָמען עס איז נאָך פריער דערמאָנט געװאָרן. אין דעם פאַל האָט די שול נעטראָגן דעם נאָמען נישט פון איר אייגנטימער, נאָר פון איר נרינדער. זינמונט יאַראָטשינסקי איז נעװוען איינער פון די אָנפירער פון די אַסימילירטע יידן, און די שול, וועלכע