Boruch Shvietschnik

... בן״ — איז געװען דער חלום פון אלע לאגערניקעם), און ענדלעך זענען מיר — הונגעריקע און געפרוירענע — אנגעקומען צוריק אין ערשטן לאגער פערעבארי. דארט האבן מיר װידער געטראפן מאסן פוילישע ײדן, װעלכע מ׳האט פון דעם זאמלפונקט גענוי װי אונדז געשיקט צו פארשײדענע ארבעטן אין װאלגאסטרוי. צװישן זײ האבן מיר װידער געטראפן כמיעלניקער, מיט װעלכע מיר זענען פריער געװען צעשײדט־ ױסף װײל, אביגדור שטרום, די ברידער שטײנ־ פעלד א״א. פון דאנען האט מען אונדז אפגעשיקט אין לאגער אוגליטש — א לאגער פון 30 —40 טויזנט פארשיקטע װו די באדינגונגען זענען געװען פיל ערגערע װי אין דעם ערשטן מקום. מיר זענען אנגעקומען אין לאגער נומער 1 און נאך א מעדיצינישער אונטערזוכונג האט מען צעטײלט די ארבעטער אויף צװײ קאטעגאריעם — שװאכע און געזונטערע. איך און ברוך שװיעטשניק האבן געהערט צו דער צװײטער קאטע־ גאריע, די איבעריקע כמיעלניקער — צו דער ערשטער. איך מיט שװיעטשניק זענען דעריבער אפגעשיקט געװארן צו אן ארבעט אין לאגער װו מ׳האט נישט געלאזט אהײם אײדער מ׳האט געענדיקט די נארמע. די נארמע איז געװען צו גראבן זיבן מעטער געפרוירענע ערד, א מעטער די טיף בײ דער װאלגא, און דאס בײ דרײםיק גראד פראסט. דעם רוב טעג זענען מיר נאך דער ארבעט פארנאכט געבליבן אין דרויםן׳ װײל מער װי פינף פראצענט פון דער נארמע האבן מיר בײם בעסטן װילן נישט געקענט אויםפירן. אײן מאל אין א פאר־ נאכט, װען מיר זענען אנגעקומען צום טויער פון לאגער איז שוין דארט געװען א באפעל אונדז נישט ארײנצולאזן. מיר װאלטן זיכער פארפרוירן געװארן אין יענער נא:ט, װען דער

... ארבעט — צװישן זײ בין אויך איך געװען. ברוך שװיעטשניק איז אנגענומען געװארן אויף ארבעט אין דער בעקערײ — נאך דעם װי ער האט ״אונטערגעשמירט״ דעם ״נאטשאלניק״ מיט א גאלדענעם זײגער — דעם אײנציקן חפץ, װאס איז אים געבליבן פון דער הײם, א זאך װאס ער האט געהיטן װי .אן אויג אין קאפ׳ װײל דאם איז געװען א מתנה פון זײן טאטן. איך בין אפגעשיקט געװארן אלס קראנקער אין לאגער נומער 1, װו כ׳האב װידער געטראפן כמיעלניקער.

אין משך פון די װײטערדיקע אנדערהאלבן יאר בין איך אויסגעװען אין נאך כל המינים פארשיקונגס־ערטער. געהונ־ גערט, געליטן און געקרענקט — אזוי לאנג, ביז די פוילישע בירגער זענען באפרײט געװארן אין רעזולטאט פון שיקארםקי־ אפמאך. מיר האבן זיך מאביליזירט אין דער אנדערס־ארמײ. פאר א ײד איז אבער נישט געװען אזוי לײכט אנגענומען צו װערן. צװישן די כמיעלניקער, װאם זענען יא אנגענומען געװארן און נאך לאנגע װאנדערונגען אנגעקומען דורך פערםיע און איראק קײן ארץ־ישראל, זענען געװען: אלטער גאלד־ שטײן, חנינא גאלדשטײן, אפרים גאלדשטײן, אביגדור שטרופ. ברוך שװיעטשניק, חנן לעװינשטײן, ױםףמארטין, משהדאמב, מענדל מאלי, אליעזר, דוד שמריהם זון. אויך איך בין אנגע־ נומען געװארן. אין לעצטן מאמענט בין איך אבער קראנק געװארן אויף טיפוס. מ׳האט מיר אראפגעזעצט פון צוג אדן כ׳בין געבליבן אין רוםלאנד, ביז ם׳האט זיך אנגעהויבן די רעפאטריאציע קײן פוילן. ...

... פרעזידענט: שידלאװםקי פנחס, װיצע־פרעזידענט : פאה־ טערנאק יעקב, גענעראל־םעקרעטאר : יהושע דײטעלבוים, סעקרעטאר: יענקל לעמבערג, קאסירער: פרוי שידלאװסקי, פרעזידענט סאניטאר: יצחק קאן, םאציאלע קאמיםיע; פרוי פאםטערנאק, פרוי קאװעצקי, און זשאק װיעטשניאק. מיט־ גלידער פון קאמיטעט : בערל שװיעטשניק, ברוך שװיעטשניק און פרוי גאלדבערג.

אין אונדזער גרופע האט זיך אויך געפונען ברוך שװיעטש־ ניק (״בוטשקע״). ער האט זיך באזונדערם געטויגט און עס איז אים אויך געלונגען מיט דער צײט צו שליסן ״קאנטשאפט״ מיט די קוכערס. פאר געלט און חפצים, װאם מיר האבן נאך באװיזן אױפצוהיטן (אין אלע לאגערן האט מען בײ אונדז דורכגעפירט רעװיזיעם און מ׳האט צוגענומען בײ אונדז אלע װערטזאכן, װי זײגערם אדג״ל), האבן מיר באקומע־ א ביסל מער עסן׳ װי מ׳האט אפיציעל באקומען צוגעטײלט. יעדער כמיעלניקער, װאס איז צו צום פארטײלער אפנעמען די שפײז אויף די ״קארטאטשקעס״, האט געלאזט הערן די לאזונג ״כמיעלגיק״, און יענער האט שוין געװוסט צו געבן טאפלטע ראציעס אדער א געדיכטער ביסל זופ. ברוך אלײן האט אויך אויסגעפועלט בײט הויפט־קוכער, יענער זאל אים דערלויבן נאכן נאכט־עסן קומען אין קוך העלפן װאשן די כלים און שײלן קארטאפל. בײ דער .ארבעט פלעגט ער דארט אפעסן צו דער זעט און אויך ארײנשמוגלען צו אונדז אין באראל אין מיטן דער נאכט א ביםל עסן. מיר פלעגן שוין װארטן מיט אומגעדולד אויף דעם, װײל מיר זענען תמיד געװען הונגעריק. װי נאר ברוך איז ארײן אי ...