Ger Hasidim

... הערשט די שטאט. אין דער צװײטער העלפט פון 19־טן י״ה איז זײ אפילו געלונגען אװעקצוזעצן אויפן כסא הרבנות א קאצקער חםיד — הרב אברהם יצחק סילמאן. ער פלעגט פארן צו ר׳ לײבעלע אײגער בעל ״תורת אמת״ און צו ר׳ צדוק הכהן בעל ״פרי צדק״. נאך דער פטירה פון בעל ״פרי צדק״ האבן לובלינער חסידים אים געװאלט אלס ממלא־מקום. הרב םילמאן האט אבער אפגעזאגט און געבליבן אין כמיעלניק, אדאנק הרב אברהם יצחק סילמאן, װעלכער איז געװען א תלמיד פון רבי אברהמעלע אײגער פלן לובלין, מחבר פון ״שבט יהודה״. אין די זיבעציקער יארן פון 19־טן י״ה, איז כמיעלניק געװען באהערשט פון לובלינער חסידות. שפעטער איז די קהילה ביזן םוף פון איר קױם געװען ארײנגעטאן אין מחלוקת װעגן רבנות, מחלוקתן אין רעזולטאט פון דער רױואליזאציע צװישן די חםידישע שטיבלעך : גער, מאדזשיץ, אוזשעראװ, אלעקםאנדער׳ לובלין.

אביםל אראפצו׳ בײם בוסקער שאםײ האט געװוינט ר׳ דוד ראדישיצער (גאנצארסקי), א הויכער ברײטפלײציקער שײנער ײד׳ געװען פון די חשובע גערער חסידים. א רײכער אײער־ סוחר געװען און געהאט עטלעכע זין. דער עלטערער — יעקב׳ האט געלערנט אין דער ישיבה ביי ר׳ יצחק־ישעיה און איז געװען דער ליבלינג פון רב׳ ר׳ א. י. סילמאן. ר׳ דוד אלײן האט זיך אויסגעצײכנט מיט פאלקסטימלעכן הומאר׳ װאס ער האט אויםגענוצט םײ אין ײדיש םײ אין פויליש. די פויערים׳ װאם פלעגן אים ליפערן אײער האבן הנאה־געהאט צו שמיעסן מיט אים.

... אין צװײטן ראג מארק די ״שװער־אינדוסטרי״ : די אײזן־ קראמען פון די זשעלאזשניקעס און דוד־יאסל זילבערבערג. א גאנצע זואך פארהאװעט, פארשמאיעט אין אײזן־געבראזג. געכאפט בחפזונדיק א מנחה־מערב צװישן די אײזן־שטאבעס. פלאמענדיקע גערער חסידים אין ברײטע טערקישע טליתים מיט שװערע זילבער־עטרות, א פאר מאל אין יאר קײן גער נאך יראת־שמים געפארן. ...

... מיר, דאס הײסט די צױניםטן פון שטאט, האבן זיך די פאריקע װאך געװאבדן צום כמיעלניקער רעליעף קאמיטעט נאך שטיצע אויף קולטורעלע צװעקן װאס מיר נויטיקן זיך זײער, װײל מיר זענען דא לויטער קבצנים. איך בעט דיך אויף װיפל דו קענסט, אז זאלסט אונטערשטיצן די בקשה אוגדזערע. מיר פארלאנגען נישט קײן שטיצע אויף צױניסטישע צװעקן באר אויף דער ביבליאטעק, קורסן, שולע און אזוי װי מיר קעבען זיך דאך גישט װענדן פאר דעם צװעק צו די גערער אדער ראדאמסקער חםידים און אפילו נישט צו אײער רעליעף־־קאמיטעם הי, װאם אײער ״דעלעגאט״ ה׳ פםח זילבערבערג האט אזוי ״געלוגגען״ אװעקגעשטעלט... װײל זײ האלטן ינישט פון אזעלכע ״נארישקײטן״ אונטערשטיצן אן אינסטיטוציע, װו ם׳קומען זיך צוזאמען ױנגען מיט מײדן, װאם ם׳ברענגט כידוע ארויס פארשידענע קרעבק און צרות ר״ל. אויב דו געדעבקםט נאך כאטש עפעס פון ״ליבן כמיעלניק׳/ װעםטו אלץ אלײן פארשטײן.