Harsh-Eli Felman

... אין כמיעלניק האבן זיך אין א געװיםן שבת פארזאמלט אויף די םקאלעם נעבן די זשרודלעם׳ נאך א מארש פון עטלעכע קילאמעטער. אויף אט דער אםפה האט אונדזער ראש־הגדוד ױדל פײנגאלד און זײן סגן אברהם פינטשעװםקי צו אונדז גערעדט מיט באגײסטערונג װעגן ארץ־ישראל׳ אונדזער אלט פאטערלאנד׳ װו עם װערט געבויט א נײ לעבן און א צוקונפט פארן פאלק. נאכן אפזינגען ״תחזקנה״ און ״התקוה״ האט א קלײנע גרופע׳ צװישן זײ : משה םאמבורסקי׳ חנוך אפעלבוים׳ הארש־אלי פעלמאן׳ מרדכי גערטנער און איך יזיך אפגעזונ־ דערט אויף א פארטרוילעכן שמועם. נאך א קורצער באראטונג האבן מיר באשלאםן עולה צו זיץ קײן ארץ ישראל. מיר האבן זיך געגעבן די הענט׳ אז טראץ אלע שטערונגען מצד אונדזערע עלטערן און אנדערע שװעריקײטן מוזן מיר אונדזער ציל פארװירקלעכן. חנוך אפלבוים האט דאמאלםט געדינט אין דער פוילישער ארמײ. מיר האבן מיט אים באשטימט זיך צו טרעפן אויף א געװיסן פונקט בײ דער גרענעץ.

... די גרופע האט זיך געטראפן װאם אפטער אויף שפאצירן אינעם װעלדל בײ דער ״נאפטשארניע״ און מיט ױגנטלעכן ברען גערעדט װעגן אונדזער צוקונפטיק לעבן אין ארץ־ישראל. אלע אונדזערע פאמיליעם האבן זיך קעגגגעשטעלט אונדזער עליה. עס איז פאר זײ ממש געװעזן א טראגעדיע צו שיקן יונגע קינדער אין אזא װײטן װעג. בײ געװיםע עלטערן איז עם געװעזן ממש תשעה־באב. אונדזער ראש הקן אברהם פינ־ טשעװםקי האט אונדז געטרײסט און צוגעגעבן מוט. מיר האבן אנגעגרײט געלט־מיטלען. צום םוף האבן מיר בלית־ברירה באקומען די צושטימונג פון די עלטערן און מיר האבן זיך געלאזט אין װעג אריץ. איך און הארש־אלי פעלמאן זענען געפארן דורך יענדזשעיאװ. אין דער צײט האבן שוין משה סאמבורםקי׳ מאטל גערטנער און חנוך אפלבוים געװארט אויף אוגדז בײ דער דײטשער גרענעץ נעבן קאטאװיץ.

... ז געװען באװוינט מיט פיל אראבער. בלויז אײנצלנע ײדישע קלײטן און ארבעטער האבן זיך דארט געפונען. די ײדן זענען געװעזן בעיקר קאנ* צענטרירט אין די שכונות נוה־צדק און נוה־שלום. תל־אביב איז געװעזן אין אנהײב. מיר זענען אריץ אין בית החלוצים װאס האט זיך געפונען אין אדזשאמי אין יפו. די ערשטע גרופע מיט צדוק קאנערצוקער און לײביש עהרנרײך איז שוין געװעזן אין לאנד און געארבעט אין פתח־תקוה. מיר האבן געמאכט אן אויספלוג קײן פתח־תקוה זיך צו זען מיט אונדזערע לאנדסלײט. זײ האבן זיך דערפרײט, װאם מיר זענען אלע אין לאנד. אין דער גרופע איז אויך געװעזן יצחק גראנעק. מיר האבן זיך צעטײלט און אנגעהויבן ארבעטן אין פארשידענע טײלן אין לאנד. משה סאמבורםקי איז געפארן קײן ירושלים, חנוך אפלבוים קיין תל־אביב, איך, מאטל גערטנער, און הארש־אלי פעלמאן זענען געפארן ארבעטן קיץ יבנה. ...