Polna Street

... חוץ דעם זיינען PR‏ ביאַליסטאָק געווען צענדליקער באַזונדערע מנינים, וואו אידן פלעגן דאַוונען פאַר זיך PR‏ קליינע גרופּן. געווען אויך עטלעכע ספּעציעלע מנינים, ON‏ האָבן TPT‏ גערעכנט פאַר בתי-מדרשים. ONT‏ זיינען Ty Nya‏ בית-מדרש הרב ר' חיים הערץ אויפץ שולהויף, נאָוויקיס בית-מדרש אויף מיצקעוויטשא, קאָפּל זאַלקינד'ס בית-מדרש אויף ביאַליאָסטאָטשאנסקע TIN‏ שװאַרצ'ס ביח- מדרש APN‏ פּאָלנע גאַס. אַ וויכטיקע ראָלע PN‏ לעבן פון די PR TPR‏ ביאַליסטאָק ONT‏ געשפּילט די כאָר-שוהל, פריער ...

... שפּעטער, צום סוף פון דעם ערשטן PNR WO‏ געטאָ, איז PR‏ די PW "TROON,‏ כמעט WIP‏ ניט געווען. די “JON‏ וואוינער פון די דאָזיקע ערטער זיינען געװוען פון די ערשטע אַרויסגעפירט TD TAN I‏ געטאָ און געשיקט WW‏ YA‏ אויף דער טראַגישער , עװואַקואַציע" PP‏ פּרוזשענע. בלויז אַ קליינער טייל פון די ,, קאָלכאָזן" PR‏ געלונגען זיך אַרײנצובאַקומען PR‏ בעסערע דירות אין TINT NOVA‏ אין די ערשטע טעג NOVA PR‏ איז אָפּגעטײלט געװאָרן אַ ספּע- ציעלער פּלאַץ פאַר אַ בית-עולם. מען ONT ONT‏ אָרט “YA‏ רופן , זשאַביער בית-עולם", PR OND‏ געווען אויף דער פּאָלנע גאַס, הינטער קאַטאָק'ס מיל,

... ביים אײינפּאַקן די מאַשינעס און סחורות TID‏ די “OND‏ ריקן, האָבן PIN‏ די 700 אַרבעטער, װאָס TANT‏ באַקומען שיינען אַרײינצוגיין PR‏ דער קליינער געטאָ, געאַרבעט TIN]‏ אַ גרעסערע צאָל TPN‏ האָט PT‏ אָבער פרידל אַרומגעזען, IN‏ ער נויטיקט PT‏ שוין מער נישט PR‏ זיי, ווייל אַלץ איז גץ- ווען פאַרפּאַקט, ONT TIN‏ באַפױילן, OT TN‏ זאָלן פאַרלאָזן די פאַבריק TPN‏ צונויפזאַמלען PT‏ אויף קופּיעצקעגאַס. די נאַצי:רוצחים האָבן גלייכצייטיק דאָרט צונויפגעטריבן די עטלעכע הונדערט אידן, וועלכע האָבן געהאַט צײיטװוײיליקן PR Pw‏ פייערלעשער-גאַראַזש, PT ONT OND‏ געפונען אויף פּאָלנע-גאַס, ...

אַ טרויעריקער UND‏ דערמאַנט PT‏ מיר, ווען מען ONT‏ צו TIN‏ אַרײינגעפירט דעם PR‏ ביאַליסטאָק באַוואוסטן יודזיק, אַ זון TD‏ אַמאָליקן פלייש-פּאָדריאַטשיק TD‏ פּאָלנאַ גאַס, ראָג ביאַליסטאַצאַנער, DON‏ מיט זיין פרוי, די טאַכטער TP‏ שלומיאל, וועלכער ONT‏ געוואוינט אויף ראַבינסקאַ גאַס, מיט TPN‏ אַ ברודער. עֶר איז געווען פון די לעצטע ביאַלי- סטאָקער אידן, וועלכע האָבן באַװויזן PT‏ אױיסצובאַהאַלטן ביז אָנפאַנג NM‏ 1944, און PN‏ געווען פאַרשטעקט PNR‏ אַ לאָך PX‏ אַמאָליקער אַוונעט'ס בעקעריי אויף גומיענער גאַס. עֶר האָט אויסגעזען ניט צום דערקענען, אינגאַנצן באַװאַקסן, מיט אַ פּאַר THN‏ אויסגעשטאַרצטע, צעשראָקענע אויגן. דערזעענדיק אונז, האָט ער, דער אַמאָליקער גבור, דער פעסט-געבויטער יונג, Pr‏ צעוויינט אויפץ קול, POP KM‏ TWP‏ און דערציילט וועגן זיינע אומגלויבלעכע “DPN‏ לעבענישן PR‏ באַהעלטעניש, ...

... Zalmen Edelman from _ Bialystok; Awremel Karasik, Monjek Rajzner, Somojl, a carpenter; Judel Lew, Kulkin from Grodno; Bereszczanski, Ruwke Perlszteyn, Welwel Szyf from Jaszynowka; Judel Goldn- fentk, a glazier; Owsejewic from Wilno; Lewitansi, a locksmith; Prusak from Grodno; Furmanski, a painter from Warsaw; Josef Lew, Kaplan, a carpenter from Polna Street; Aronczyk Zubowski, Szymon Amiel (wri- ter of this article); Szlojme Rozenblum from Sanok; Nysel from Charuwjeszow; Abramowicz from Slonim; Dowid Rak from Grodno; Lipiec (three brothers from Grodno) Jeshaje Lipiec from Grodno; Lojkes from Grodno; Grodnicki from Grodno; Chaim-Berel from Grodno; Szlojme Gelbard, a painter; Slobodwic from Lapy; Zbinowic from Horodok; Mejszel Gerszuni, Tewele Wrubel, Jojne Lis, Chackel Fendzak, Szyjele Ofersztejn, Awremel Boczkowsi and brother. ...

... Several days after the ghetto was established, a cemetery area was set aside, which was named Zabia Cemetery, located at Polna Street behind Katok’s mill. ...

... At first the Nazis defined the ghetto area as several small streets, in the poor Jewish section, whose limited space would have imposed impossible hardships on the victims, with no chance of survival in such conditions. After the Judenrat intervened, however, promising the Nazis additional contributions of jewelry and other val- uables, the Germans agreed to extend the ghetto over a wider area, including Czestochowska, Polna, Kupiecka, Lipowa, Czepla, Jurowecka, Fabryczna, Bialysto- czanska, Neuwelt and the adjacent streets. The Jews were given just three days to abandon their homes and move into the ghetto. ...

... אידן-ראַט, און מען PIN ONT‏ דערלאַנגט די “YOO‏ ריסטישע פירער אַ געהעריקע אידישע קאַנטריבוציע, געלט, צירונג און אַנדערע ווערטזאַכן, TINT‏ די OMNI‏ אָפּגעגעבן AND‏ דער NOVA‏ דעם קװאַרטאַל OND‏ האָט אַרומגענומען די TON‏ טשענסטאָכאָווסקא, פּאָלנע, קופּיעצקא, ליפּאַװע, טשעפּלא, יוראָויעצקא, פאבריטשנא, ביאַליסטאָטשאנסקא, נייע-וועלט TIN‏ די YON‏ אַרומיקע געסלעך. אויף “WDA‏ צוציען PR Pr‏ געטאַ, TANT‏ די אידן באַקומען דריי טעג צייט. ONT ONT‏ ווידער אַרוסגערופן אַ פּאַניק, ווייל די TPN‏ האָבן פּשוט ניט געהאַט מיט װאָס PT‏ אַריבערצוציען פון זייערע וואוינונגען PR‏ דער געגנט IND‏ עס PN‏ געווען די NOVA‏ ...

אָפּג עװישט געװאָרן, ווען די אַרומיקע שטעט “OYOW TIX‏ לעך, וועלכע האָבן געשפּרודלט מיט אידיש לעבן, זיינען TIN‏ ,אידן-ריין", PR‏ ביאַליסטאָק גופא בלויז אָפּגץ: קומען מיט שרעק. עס זיינען נאָך אָבער אויסער דעם אויך WHA‏ אַנדערע טרויעריקע רעזולטאַטן. מען ONT‏ פון דער ביאַליסטאַקער NOVA‏ צוגענומען די גאַסן; זאַמענהאָף, זשידאָווסקאַ, אַ טייל ביאַלע און פּאָלנע, DX‏ שפּעטער JIN‏ דעם , פּשעיאַזד", די וואוינונג-פּראָבלעם PR‏ געװאָרן זייער שאַרף, ווייל די וואויןשטרעקע PR‏ פאַרקלענערט געװאָרן מיט 25 טויזנט קװואַדראַט מעטער. NAY TINA TANT TDN‏ מיט זייערע בעבעכעס PIN‏ די פּלייצעס. אַרױסגעיאָגט TID‏ די פאַרנומענע גאַסן, האָבן ON‏ די היימלאַזע מענער, פרויען TN‏ קינדער, געזוכט אַ ווינקל ביי באַקאַנטע, אַ פּיצל DIN‏ word‏ אַ בעט אַװעקצושטעלן. עס PN‏ אין דער JIN YAN?‏ אַנטקעגוגעקומען מיט הילף דער ואוין-אָפּטײל פון JPN‏ ראָט, וועלכער האָט זיך באַמיט צו באַזאָרגן וואוינונגען AND‏ היײימלאָזע,