Mersik

מיט דער הילף פון אַ דייטשן סאָלדאַט, אַ געוויסן אַנטאָן שמידט, PNR‏ געלונגען טאַמאַראָף, מערסיק TX‏ די רעשטלאַך פון זייערע לעבן-געבליבענע חברים “DAN PT‏ רייסן פון ווילנע אינ'ם פאָרלויפיק-רואיקן ביאַליסטאָק, פרילינג-צייט, 1942, פאָרט DR‏ טאַמאַראָף PP‏ װאַרשע, מערסיק OVID‏ אַרױס מיט דער איניציאַטיוו TID‏ שאַפן “TINY‏ װירטשאַפטלעכע אַרבעט פאַר דער OIYP‏ דער MNT‏ סטאָקער אידן-ראַט נעמט IN‏ דעם פאָרשלאג. YON‏ ליידיקע פּלעצער NOVA PN‏ ווערן פאַרזייט. עס אַרבעט PST‏ אַ סך פרייוויליקע יוגנט. מערסיק ווערט , סעקרעטאַר און פּראַק- טישער ואָרט-זאָגער ביי דער אונטערנעמונג". ער “AND‏ נעמט DIN Pr‏ מיט אידייאישער אַרבעט און איז דער אָנ פירער פונ'ם , סניף" (אָפּטײל) אין ביאַליסטאָק. צי ONT‏ ער זיך פאַרנומען שוין דעמאָלט wm‏ קליבן היסטאָרישע מאַטעריאַלן, איז אומבאַוואוסט. אַ געוויסער שטעל אין בירמאַנ'ס נאָטיצן לאָזט דרינגען, IN‏ ער ONT‏ אַנגעהויבן צו זאַמלען היסטאָרישע מאַטעריאַלן ערשט אין דער צייט פונ'ם חורבן פון ביאַליסטאַקער פּראַווינץ. IN‏ אומדירעקטע באַ- שטעטיקונג פון דער דאָזיקער השערה געפינען JIN VA‏ PN‏ טאַמאַראָפ'ס נאָטיצן. דערמאַנענדיק דעם פריצייטיקן TIN‏ אומדערװאַרטעטן TD WD‏ מערסיק, שרייבט ער:

... סיי מערסיק, סיי טענענבוים זיינען אַרײנגעפאַלן PR‏ די ;אַקציעס", PT TANT OND‏ געפירט כמעט IN‏ איבעררייס, צפּורה בירמאַן, ONT OND‏ מיט זיי צוזאַמען דורכגעמאכט דעם ווילנער גיהנום, ווייסט IY‏ דערציילן, IN‏ מערסיק PN‏ דריי מאָל געפירט TANYA‏ צום טויט. יעדעס מאָל ONT‏ ער PT‏ אַרױסגעריסן, ,מ'האָט ON‏ נאָכגעשאָסן, געכאַפּט, אָבער דער MID‏ פון Jy‏ בלייבן לעבן, ONT‏ איבערגעשטיגן TIN‏ ער האָט PT‏ אַרױסגעריסן". PW OND TIN‏ טאַמאַראָף, PN‏ ער , איבער דעכער געלאָפן און PT‏ אַרוױסגעריסן"

TID‏ איינעם TID‏ די דאָזיקע פּליטים-אינפּאָרמאַטאָרן האָט זיך אָנגעשטעקט מערסיק. עטלעכע טעג האָבן די “PRT‏ טוירים נישט געקענט שטעלן PP‏ ריכטיקן דיאַגנאָז, TIN‏ נאַכדעם איז DW‏ געווען IS‏ שפּעט. טאַמאַראָף באַצײיכנט TOT‏ קרענק NOON‏ קאַטאַסטראַפע, און זאָרגט, TUS‏ אַנדערן, װאָס wx)‏ זיין מיטץ קלייבן פון די היסטאָרישע מאַטע- ריאַלן. מערסיק, װוי פילנדיק, אַז ער VPI‏ מער נישט צוריק- קומען TD‏ שפּיטאָל, גיט איבער טאַמאַראָפ'ן YOR‏ ענינים פינקטלעך, ער פאַרפעלט גאַרנישט. און TI‏ צוויי TINT‏ קרענקן איז ער געשטאָרבן. טאַמאַראָף פאַרצייכנט גענוי די דאַטע; ,28 יאַנואַר, 1943, 12 בלילה מת מרסיק" (דער 8טער יאַנואַר, 1942, 12 WANK‏ בײינאַכט, PNR‏ מערסיק גע- שטאָרבן). דריי ‏ טעג שפּעטער, דעם 7031 יאַנואַר, PN‏ פאָרגעקומען PT‏ לוויה, PR‏ וועלכער עס האָבן אָנטײל- גענומען ריזיקע TONM‏ מענטשן. דער ליטווישער פּאַס TID‏ מערסיקץ PT PR‏ , שיין", אַרױסגעגעבן “ONY POUT‏ סטאָקער אידן-ראַט, זיינען בייגעלייגט געװואָרן I‏ דעם געטאָ-אַרכיוו, OND‏ ער ONT‏ געגרינדעט. PIN‏ דעם OND‏ האָט -- װאַרשײנ ...

עס ANT‏ אונטערגעשטראַכן ווערן דער פערזענ- לעכער אָנטײל TD‏ טענענבוים-טאַמאַראָף ביים קלייבן די היסטאָרישע מאַטעריאַלן PR WI‏ דער צייט ווען מערסיק האָט געלעבט, TN‏ בפרט PT INT‏ טויט, ער ONT‏ אונטער- געהאַנדלט מיט פאַרשיידענע פּראָמינענטע פּערזענ- לעכקייטן NOVA PR‏ מכוח באַאַרבעטן TIN‏ צושטעלן מאַטע- ריאַלן. ער טרעפט PT‏ מיט פּליטים פון ביאַליסטאָקער “NI‏ צירק און באַװועגט MT‏ צו שרייבן JAY‏ אומקום פון זייערע ישובים. זיינע נאָטיצן (טאָג-בוך) זאָגן עדות וועגן זיין פּער- זענלעכן אינטערעס, OND‏ ער האָט אַרױסגעוױיזן I‏ דעם דאָזיקן ענין. אַזױ ווענדט ער PT‏ צו זיין פּאַרטיי:חבר כמ, ער זאָל אָנשרײבן זכרונות פונ'ם קריג און דערהויפּט באַשרײבן די געשיכטע TD‏ דער באַוועגונג. עס שטעלט דערביי כמ. אַ פראַגע, צי ONT‏ אָרט, INT‏ דער אַרכיוו TUN VV‏ באַ- האַלטן, איז אַ געזיכערטער? אויף דעם באַקומט ער פון טאַמאַראָפ'ן IX‏ ענטפער: ,אנו לא נשאר בחיים -- שוב הכתבים האלה שהננו מאספים נבטיחם ונצפינם מחוץ לגיטו". ער פּועל'ט אויך ביי באַראַש'ן, ער זאָל הייסן איבער- דרוקן אויף אַ שרייב-מאַשין PR‏ איבערגעבן דעם געהיימען אַרכיוו (דאָקומענטן) TN‏ מעלדונגען פונ ...

דער אומדערשראַקענער מרדכי טענענבוים-טאַמאַ- ראָף, PN ONT‏ יענער צייט PIN‏ אַרױסבאַקומען TID‏ באַראַשיץ נאָך אַ גאָר וויכטיקע זאַך. אינזש. אפרים באַראַש, DN‏ וועמענס הענט עס זיינען געווען אַלע פאַרבינדונגען פון און וועגן דעם אידן-ראַט, ONT‏ איינגעשטימט PIN‏ טענענ- בוימ'ס פאַרלאַנג צוצושטעלן קאָפּיעס TD‏ דעם אידן-ראַט אַרכיוו, פאַר דער אַָנפירערשאַפט פון דער אידישער ווידער- שטאַנד אָרגאַניזאַציע PN‏ דער ביאַליסטאָקער געטאָ. מיט דעם זיינען PIN‏ געווען פאַרבונדן אַנדערע MY‏ וויכטיקע טוער פון דעם אונטערגרונט, מערסיק און פּעטליוק. UX‏ דער אַרכיוו האָט JAX‏ אַנטהאַלטן פּראָטאָקאָלן TID‏ די זיצונגען פון דעם אידן-ראַט TIN‏ פאַרשיידענע מעלדונגען צו די TPN‏ אין ביאַליסטאָקער IND NOVA‏ דער מלחמה ONT PN‏ אַלץ, װי Pw‏ דערמאָנט, געפונען געװאָרן און עס איז אויך פאַרעפענטלעכט געװאָרן PNR‏ פאַרשיידענע אױיסגאַבעס, PIN‏ דער ,יד ושם" PN‏ ירושלים, IND‏ עס איז דער צענטער פון איינזאַמלען מאַטעריאַלן און דאַקומענטן וועגן דעם אידישן חורבן DX‏ װידערשטאַנד אין דער היטלער-צייט, האָט אַרױסגעגעבן PN‏ דרוק-פאָרם אַ גרויסן טייל TID‏ דעם געפונענעם אַרכיוו פון דער ביאַליסטאַקער געטאָ, ...