Tiberias

התבגרות החסידות בעיר הביאה לתוצאות חױבױת גם ביחסה להגברת הישוב היהודי בארץ־ישראל. השאיפה לעלות לא״י ההלה בחסידות כמעט עם יס דה. עוד הצדיקים הבעש״טײם הראשונים הניחו את היםוד לישוב היהודי החדש בא״י. הראשון מהם שעלה לארץ היה רבי אברהם גרשון מקיטוב׳ גיםו של הבעש״ט׳ שעלה בשנת תק״ז. בשנת תקכ״א עלו ר׳ מנחם־מנדל מפרמישלן ור׳ נחמן מהורודנקה ואתם כמה חםידים. בשנת תקל״ז עלו ר׳ מנחם־מנדל מװיטבםק ור׳ אברהם מקאליסק ואתם ױתר משלש מאות חסידים. בשנת תקנ״ח עלה ר׳ יעקב־שמשון משיפטובקה׳ וקרוב לאותו זמן עלה ר׳ אברהם דטבר מאױרוטש. הצדי־ים והחסידים שעלו עמהם התישבו בטבריה׳ בחברון (החב״דײם;, בצפת ובירושלים. והם הפיצו את תורת החםידות בא״י בצורות שונות והרבה ממנהגיד.; דביקות ודיבוק חברים וגם את הנגון והריקוד החסידי. תנועת העליה לא״י לא פסחה על חמילניק׳ שעוד במחצית הראשונה של המאה הי״ט כבר היתה קשורה בא״י. מובן שאין לנו פרטים על כמות העליה מעיר זו. ויש לדעת שהעליה לא״י היתה קשורה אז בתנאים קשים ובהוצאות מרובות׳ שלא כבימיגו אנו. מלבד זה העליה לא היתה ישרה ממש לא״י׳ אלא בעקיפין׳ והעולה מחמילניק או מעיר אחרת לא היה בטוח אם ומתי יגיע למטרתו. קשים מאד הױ חבלי העליה׳ ואת הקשײם אפשר לקרוא בתאור מסעיו לארץ־ ישראל של רבי נחמן מברצלב׳ שכױם הם נראים דמױנײם בױתר.

... ר כך למד רדױ־טכניקה בבית הספר המקצועי ״מינטיפױרי״ בתל־אביב והשתלם בעבודה מעשית במעבדה בפתח־תקוה. התענײן גם בתעופה וזמן מה ביקר במועדון לתעופה והשתדל לקנות ידיעות רבות ככל האפשה חבר ״הנוער־העובד״ וה״הגנה״. הצטרף עם חברױ לגרעין ״ארז״ ויצא להכשרה למשך שנתײם כדי להכיר את החײם בקבוצה. היה הרוח החיה בגרעין בפעולות תרבות ובבידוח דעת החברים. בתבונת כפױ השביל להתקין לחבורה פטיפון ותמיד הוסיף תיקונים בכלי השימוש הטכנײם והחשמלײם. עם כל געגועיי העזים אל בית הוריה היה קשור, עם כל נימי נפשה גם לחבורה הקבוצתית♦ גויס עם חברי הכשרתו לפלמ״ח ונשלח לקורס מ״כ. השתדל להשתלם ברכישת מכסימום ידיעות, מתוך הרגשת אחרױת לכיתה, משחזר ונשא בעול הדרגה והתפקיד, נמגע מכל השתררות על חברױ פקודיג בחורף תש״ח השתתף בקרבות החטיבה במערכות טבריה, רמת־ױחנן ומשמר־העמק, עין זיתים וצפת ונודע כאמיץ להפליא, בטוח בשיקולױ ושולט על כיתתו הקרבית שליטה מוחלטת. הוחזר לעמק הירדן ולאחרונה נשלח עם יחידתו לעיך גב לשם פשיטה על אדמת האויב הסורי. בשעת הפצצה אוירית סורית אמר לחברױ: ״איני מפחד מפני המות. מפחד אגי רק לחשוב על אבא, אמא ואחותי בהגיע הידיעה שנפלתי״. שעתײם לאחר־כך גפגע בהפגזה ונפל בױם 5.1948*23, הובא למנוחות בצפת.

ער האט מיר איבערגעגעבן׳ אז די ענגלענדער מאביליזירן פרײװיליק ײדן און אראבער אין חיל־הםפר, גרענעץ־פאליצײ. מיר האבן באשלאסן זיך צו מאביליזירן. מען האט אונדז געשיקט קײן םאראפענד. דארט האט מען אונדז מיליטעריש אויסגעשולט, אנגעטוען אין די מיליטערישע בגדים מיט געװער. חנוך פלעגט זאגן־ ״נו אברהם,. װאס װאלטן אונדזערע עלטערן אין כמיעלניק געזאגט, װען זײ זעען אונדז אין די בגדי מלכות ז״ נאך 6 מאנאטן איבונגען האט מען אונדז געשיקט צו די גרענעצן. חנוך איז צוגעטײלט געװארן קײן טבריה צום כנרת. ער איז געװעזן ױנג און פול מיט ױגנט־ ברען און פאטריאטיזם פארן לאנד. אין אײנעם א טאג איז חנוך ארײן זיך באדן אין כנרת, דער כנרת האט געברויזט און געשטורעמט. ער האט מיט זיץ פערד געקעמפט מיט די כװאליעם א לאנגע צײט, ביז ער איז דערטרינקען געװארן צוזאמען מיט דץ פערד. אז די כמיעלניקער חברים האבן זיך דערוװםט פון אומגליק איז בײ אלע געװעזן תשעה־באב. מיר האבן זיך נישט געקאנט שענקן דעם גרויםן פארלוםט צוליבן טראגישן טויט פון דעם טײערן חבר חנוך (הענאן־). ...

... יעדעס יאר אין דעם טאג פון כ״ה תשרי קומען זיך די כמיעלניקער אין ישראל צוזאמען. זײ קומען פון אלע עקז לאנד קײן תל־אביב אין דעמ באשטימטן זאל, כדי צוזאמען זיך מתײחד־צו־זײן מיטן אנדענק פון דער חרוב־געװארענער הײמשטאט. זײ קומען פון עכו׳ טבריה, צפת׳ און חיפד.; פון תל־אביב מיט אירע פארשטעט, רמת־גן, בני־ברק און פתח־תקוה; פון ירושלים, ראשון־לצױן, רחובות און באר־ שבע. עס ;קומען ארבעטער און בעלי־מלאכות, קיבוצנילעס און שטאטישע — שרידים פון אמאל פארצװײגטע משפחור״ אזעלכע װעלכע האבן אין די מלחמה־יארן אליץ מיטגעמאכט דעם חורבן, אזעלכע װעלכע האבן די מלחמה־יארן איבעד־ געלעבט אין רוםלאנד און די װעלכע זענען נאך מיט יארן אװעק פון דער אלטער הײם קײן ארץ־ישראל, כדי מיט אנדערע חלוצים צו בויען דאס לאנד. ...

... אין שטורמישן װינטער פון יאד תש״ח האט ער זיך באטײ־ ליקט אין די קאמפן פאר דער באפרײ״ונג פון טבריד״ אין רמת ױחנן, אין משמר העמק, אין עין זיתים און אין צפת שטײעגדיק אין שפיץ פון א קאמפם־גרופע, װאם האט זיך באזונדערם אויסגעצײכנט מיט איר העלדישקײט. דער לעצטער קאמף זײנער איז געװען אין עין־גב. אין שפיץ פון זײן גרופע האט ער ארײנגעדרינגען אויף דער םירישער טעריטאריע דורכצופירן א װיכטיקע אויפגאבע. געפינענדיק זיך עטלעכע שעה אונטערן פײער פון שונאס הארמאטן, האט ער זיך אנגערופן צו אײנעם פון זײנע קאמפס־חברים : ״פארן טויט האב איך נישט קײן מורא. כ׳שרעק זיך אבער צו טראכטן װעגן טאטע־מאמע און שװעסטער װען ס׳װעט אנקומען די ידיעה װעגן מײן פאלן״. אין צװײ שעה ארום האט אים געטראפן א שראפנעל• דאם איז געװען עטלעכע טעג נאך דער גרינדונג פון דער מדינה — דעם 23־טן מאי 1948. ...