Folk Party in Łuków

... די ״פאלקספארטײ״ אין לוקאװ איז געװארן אגגעפירט פון איטשע און חײם מאיר הײבלום, משה און נתן צוקערמאך גאדל ליכטענשטיץ און חײם מאטעס מאנדעלבוים. עס האט זיך אויך געשאפןא אפטײלונג פון די ליגקע ״פועלײצױן״ מיט אן אײגענעם לאקאל. זײערע פירעד זענען געװען: איטשע קעניגסבערג, אליהו גאסטריזשעװיטש, יידל בורשטין און מאטל פעלדמאן. עס איז טעטיק געװען די רעכטע פ.צ.־פארטײ. זײ האבן געהאט אן אײגענעם לאקאל מיטא ספארט־קלוב ״הפועל״ און בכלל געפירט א פײנע דערציערישע טעטיקײט. זײערע אקטיװע טוערס זענען געװען משה םעלדמאן׳ משה בארנשטײן׳ יעקב ליכטנשטײן׳ משה פינקלשטיח און דוד געװערצער. אויך די ״אלגעמײנע צױניסטן״ האבן געפירט אן ארבעט בראש מיט מיגדאל׳ בענדערמאך מאטל קלײנמאן און אליהו פעלצמאן. עס איז דאן אויך אנטשטאנען די ״מזרחי״ מיט זײער יוגנט ״בני עקיבא״. זײערע פירער זענען געװען אברהם זשיטא. בערל סלושנױ גרשון ...

אינטערעסאנט זענען געװען די ערשטע שטאטראט־װאלן אין יאר 1919. פון די24 ראטמענער, װאס האבן געדארפט געקליבן װערן האט די ײדישע באפעלקערונג׳ לויט איר פראפארץ, געזאלט באקומען סנ ראטמענער. אין די װאלן האבן זיך באטײליקט1 ״אגודה״, אלגעמײנע צױניסטן ״מזרחי״, ״פאלקס־פארטײ״. פון די ײדישע ארבעטער־ כארטײען— ״בונד״ און ״לינקע פ.צ.״. די װאל־קאמפאניע איז געװעןא שטורמישע. פון װארשע האט מען געבראכט די גרעםטע פארטײ־קאנאנען: נח פרילוצקי, פון דער ״פאלקם־פארטײ״, ר. פערלמוטער פון דער ״אגודה״, נ. שװאלבע פון די צױניסטן, יעקב פאט פון ״בונד״. דער אויסגאנג פון די װאלן פאר די ײדישע פארטײען איז געװען: 2— ,׳אגודה״, משה וױינטרויב און יינה נײ:1— ״פאלקס־פארטײ״, חײם מאטעם מאנדל־ בוים;1— צױניםטן, י. בענדערמאן,•6— ״בונד״. צוליב די שװעריקײטן װאם זענען געמאכט געװארן פאר די געװײלטע מיט עקזאמענס אין דער פוילישער שפראך— שיקא־ נעם, װאם זענען געװארן אנגעװענדט בעיקר לגבי די בונדישע קאנדידאטן— האבן די בונדישע ראטמענער אלם פראטעםט רעזיגנירט פון זײערע מאנדאטן און זײערע פלעצער זענען פארטײלט געװארן דער ״אגודה״ (4) און ענדעקעס (2). מען דארף דערבײ אונטערשטרײכן, אז די4 ראטמענער פון פ.פ.ם. האבן באלײגטא שארפן פראטעםט און געפאדערט צו אנוליח די װאלן.

... עם איז געשאפן געװארןא קאמיטעט, אין װעלכן עם זענען אריץ: פון די גמינע־ דאזארעם— זלמן ״פליגעלע״ (גאלדבערג), משהקע פליכטענרײך און מאיר לײב געלערנטער: פמ דער ״אגודה״— משה אהרן װײנטרויב און ױנה נײ: פון דער ״פאלקם־ פארטײ״— משה צוקערמאן אמ חײם מאיר הײבלום: פון ״מזרחי״— בערל םלושני און גרשון פליקז פמ די האנטװערקער— אנשל מאנשפײזער און חײם מאטעם מאנדל־ בוים; פמ ״בונד״— מאטל בראנזויל, משה הובערמאן, בן־צימ םקורקע, י. לאנדםבערג אמ שלמה רובינשטימ.

אין יאר1928 האטא גרופע געװעזענע אקטױוע בונדיםטן צונויפגערופןא קאנ־ פערענץ פון יידיש־װעלטלעכע קולטור־טוער, צװישן װעלכע עס זענען געװען פארשטײער פון דער ״פאלקס־פארטײ״, לינקע און רעכטע פ.צ., און פארגעלײגט צו עפענעןא ײדיש־ װעלטלעכע פאלקסשול דורד דער ציש״א. די ״פאלקס־פארטײ״ און די לינקע פ.צ. האבן גלײד מםכים געװען. די רעכטע פ.צ. האבן נישט געװאלט זיץ פארטראטן. צו דער צװײטער זיצוגג האט מען די װידער אײנגעלאדן, אץ דאם מאל האבן זײ מםכים געװען מיטצוארבעטן. מען האט אויד פארבעטן אומפארטײאישע. ...

... אין לוקאװ זעגען געװען אקטױו אלע אן אויםנאם פאליטישע פארטײען: אגודת ישראל׳ מזרחי׳ פועלי מזרחי׳ צױנים כללײם׳ צ. ם. צעירי־צױן׳ פועלי־צױן רעכטע׳ פועלי־ציון לינקע׳ פאלקם־פארטײ׳ ״בונד״, ״קאמבונד״׳ קאמוניםטן׳ ״החלח׳. עם זענען געװען אויד חםידים פון אלע רבישע גזעם. פון די אינםטיטוציעם דארף מען דערמאנען קודם־כל דעם האנטװערקער־פאראיץ׳ די גמילות־חםדים־קאסע און די געזעלשאפטלעכע בענק. ...