General Zionists

אין אנהײב פון די צװאנציקער יארן האט דער שרײבער פון די שורות געהאט דעם כבוד אויפצוטרעטן אויףא ציוניסטישער פאחאמלונג צוזאמען מיט חױתא בוםעל און אורי צבי זאםלאװםקי פון נהלל, װעלכע זענען געװען אין שליחות פון דעם קרן־קימת. דער שרײבער פון די שורות האט שוין דעמאלט געטראפן צױניסטן פון אלע שאטירונגען) אלגעמײנע צױניסטן, מזרחיםטן, צעירי ציון אץ פועלי־צױן. ...

... די ״פאלקספארטײ״ אין לוקאװ איז געװארן אגגעפירט פון איטשע און חײם מאיר הײבלום, משה און נתן צוקערמאך גאדל ליכטענשטיץ און חײם מאטעס מאנדעלבוים. עס האט זיך אויך געשאפןא אפטײלונג פון די ליגקע ״פועלײצױן״ מיט אן אײגענעם לאקאל. זײערע פירעד זענען געװען: איטשע קעניגסבערג, אליהו גאסטריזשעװיטש, יידל בורשטין און מאטל פעלדמאן. עס איז טעטיק געװען די רעכטע פ.צ.־פארטײ. זײ האבן געהאט אן אײגענעם לאקאל מיטא ספארט־קלוב ״הפועל״ און בכלל געפירט א פײנע דערציערישע טעטיקײט. זײערע אקטיװע טוערס זענען געװען משה םעלדמאן׳ משה בארנשטײן׳ יעקב ליכטנשטײן׳ משה פינקלשטיח און דוד געװערצער. אויך די ״אלגעמײנע צױניסטן״ האבן געפירט אן ארבעט בראש מיט מיגדאל׳ בענדערמאך מאטל קלײנמאן און אליהו פעלצמאן. עס איז דאן אויך אנטשטאנען די ״מזרחי״ מיט זײער יוגנט ״בני עקיבא״. זײערע פירער זענען געװען אברהם זשיטא. בערל סלושנױ גרשון ...

... ה״פאלקם פארטײ׳ בלוקוב היתה במנהיגותם של אימשה וחײם מאיר הײבלום, משה ונתן צוקרמן• גודל ליכטנשטין וחײם מוטל מנדלבוים. נוצרה גם קבוצת ״פועלי צױן׳ שמאלײם עם מועדון משלהם. מנהיגיה הױ: איטשה קניגםברג, אליהו גםטרודויטש, ידל בורשטין ומוטל פלדמן. כן היתה פעילה מפלגת פ.צ. ימנײם עם מועדון משלהם ומועדון םפורט ״הפועל״ ובכלל הם נהלו פעולה חימכית יפה. פעיליהם הױ משה פלדמן, משה בורנשטין, יעקב ליכטנשטין, משה פינקלשטין ודוד גורצר. גם ״הצױנים הכללײם״ נהלו פעילות בראשות מגדל, בנדרמן, מוטל קלינמן ואליהו פלדמן. כן נוםד ה״מזרחי״ והנוער שלהם ״בני עקיבא״. מנהיגיהם היו אברהם ז׳יטו, ברל םלושני• גרשון פלן ושמואל חײם םירוקא. לבםוף אני רוצה לצײן עבודת ״השומר הצעיר״ שרכזו במועדונם חלק גדול מהנוער. הארגון ניהל פעילות תרבותית־חינוכית בםביבה הצױנית. מצעד ה״ל״ג בעומר״ בתלבושת הכחול־לבן עשה רושם חזק. ״השומר הצעיר״ אירגן גם הרצאות בהשתתפות מרצים מװרשה. מנהיגי ״השומר הצעיר״ הױ; הרש־לײב ולאה ליכטר, שמואל הוברמן ואחרים.

אינטערעסאנט זענען געװען די ערשטע שטאטראט־װאלן אין יאר 1919. פון די24 ראטמענער, װאס האבן געדארפט געקליבן װערן האט די ײדישע באפעלקערונג׳ לויט איר פראפארץ, געזאלט באקומען סנ ראטמענער. אין די װאלן האבן זיך באטײליקט1 ״אגודה״, אלגעמײנע צױניסטן ״מזרחי״, ״פאלקס־פארטײ״. פון די ײדישע ארבעטער־ כארטײען— ״בונד״ און ״לינקע פ.צ.״. די װאל־קאמפאניע איז געװעןא שטורמישע. פון װארשע האט מען געבראכט די גרעםטע פארטײ־קאנאנען: נח פרילוצקי, פון דער ״פאלקם־פארטײ״, ר. פערלמוטער פון דער ״אגודה״, נ. שװאלבע פון די צױניסטן, יעקב פאט פון ״בונד״. דער אויסגאנג פון די װאלן פאר די ײדישע פארטײען איז געװען: 2— ,׳אגודה״, משה וױינטרויב און יינה נײ:1— ״פאלקס־פארטײ״, חײם מאטעם מאנדל־ בוים;1— צױניםטן, י. בענדערמאן,•6— ״בונד״. צוליב די שװעריקײטן װאם זענען געמאכט געװארן פאר די געװײלטע מיט עקזאמענס אין דער פוילישער שפראך— שיקא־ נעם, װאם זענען געװארן אנגעװענדט בעיקר לגבי די בונדישע קאנדידאטן— האבן די בונדישע ראטמענער אלם פראטעםט רעזיגנירט פון זײערע מאנדאטן און זײערע פלעצער זענען פארטײלט געװארן דער ״אגודה״ (4) און ענדעקעס (2). מען דארף דערבײ אונטערשטרײכן, אז די4 ראטמענער פון פ.פ.ם. האבן באלײגטא שארפן פראטעםט און געפאדערט צו אנוליח די װאלן.

... אין לוקאװ זעגען געװען אקטױו אלע אן אויםנאם פאליטישע פארטײען: אגודת ישראל׳ מזרחי׳ פועלי מזרחי׳ צױנים כללײם׳ צ. ם. צעירי־צױן׳ פועלי־צױן רעכטע׳ פועלי־ציון לינקע׳ פאלקם־פארטײ׳ ״בונד״, ״קאמבונד״׳ קאמוניםטן׳ ״החלח׳. עם זענען געװען אויד חםידים פון אלע רבישע גזעם. פון די אינםטיטוציעם דארף מען דערמאנען קודם־כל דעם האנטװערקער־פאראיץ׳ די גמילות־חםדים־קאסע און די געזעלשאפטלעכע בענק. ...

... אחרי מלחמת העולם הראשוגה׳ תחת הרושם של הצהרת בלפות סךרמו והמגדט, קבלה התגועה הצױגית כגפים. כמו גל סטיכי התפשטה על פגי כל פולין כולל לוקוב. יהודים דתײם בעלי בתים וצעירים לא פחדו ױתר מלחצם של חסידים אגטײצױגײם. שלטון האדמו״רים החסידײם על ההמוגים גחלש, היהודים החלו להתעגין בפוליטיקה והצױגות הפכה יש גדול ליהודי לוקוב. בראשית שגות העשרים היה לכותב שורות אלו הכבוד להופיע באסיפה צױגית יחד עם חױתא בוסל ואורי צבי זסלבסקי מגהלל שהױ בשליחות הקרן הקײמת. כותב השורות פגש אז צױגים מכל הגוגים: צױגים כללײם, מזרחי^ צעירי צױן ופועלי צױן. לוקוב גתגה מספר חלוצים שיחד עם אחיהם הגיחו את היסוד למדיגת ישראל. ...